Skip to content

අලුත් අවුරුද්‍ෙ බැහැදැකීම

සුබ අලුත් අවුරුද්දක් වේවා !

බැහැදැකීම කියන්නෙ උඩරට සමාජයේ රජතුමා, අදිකාරම්තුමා, බස්නායක PIC_5464නිලමේතුමා  වැනි නිලමේ වරුන් වෙත සෙසු අය සම්බන්ධ තා පැවැත්වීමේ දී  ව්‍යවහාර වූ  වචනයක්.  උග්ගල් අලුත්නුවර  ඇත්තන්  හා  එක්ව sugv ද ඔබ සැම බැහැදකියි.  ඡායාරූපය මගින් “දැකුම්“  හා විස්තර මගින් “පෙනුම්“ පිළිගන්වමින් “ඇයි හොඳයි“ කියනවා.  එළඹෙන්නා වූ නව වසර ඔබ සැමටම සතුට සෞභාග්‍යය පිරි නව වසරක් වේවා !PIC_5465

 “දැකුම්, පෙනුම්, ඇයි හොඳයි“ කියන්නෙ මොනවාදැයි  තේරුම් ගැනීමට පහත විස්තර වැදගත්වේවි.

උග්ගල් අලුත්නුවරින් ලැබෙන විස්තර

2014 අප්‍රෙල් 10 බස්නායක නිලමේ තුමාගේ කාර්යාලයේ දී පළිහ වඩන පංගුවේ කපුනැටුම ඉදිරිපත් කරන රාජකාරි ඇත්තා බැහැදකින අවස්ථාව

2014 අප්‍රෙල් 10 බස්නායක නිලමේ තුමාගේ කාර්යාලයේ දී පළිහ වඩන පංගුවේ කපුනැටුම ඉදිරිපත් කරන රාජකාරි ඇත්තා බැහැදකින අවස්ථාව

“දැකුම්“ කියන්නෙ කොල හතලිහක්

දොදොල් යනු ඉතා ඈත අතීතයේ සිට පැවති ආවේනක රස කැවිල්ලකි. ලංකාවෙන් රෝමයට ගෙන ගිය දොදොල්වල රසය රෝමයන්ගේ රෝමයක් පාසා ඇතැයි ලංකාවට පැමිණි වෙළෙන්දකු වූ කොස්මස් විසින් මුගලන් රජතුමාට සැල කර ඇතැයි එදා හෙළදිවේ ප්‍රස්ථාවනවා ලියමින් ඩේවිඩ් කරුණාරත්නන් සටහන් කරයි

දොදොල් යනු ඉතා ඈත අතීතයේ සිට පැවති ආවේනක රස කැවිල්ලකි. ලංකාවෙන් රෝමයට ගෙන ගිය දොදොල්වල රසය රෝමයන්ගේ රෝමයක් පාසා ඇතැයි ලංකාවට පැමිණි වෙළෙන්දකු වූ කොස්මස් විසින් මුගලන් රජතුමාට සැල කර ඇතැයි එදා හෙළදිවේ ප්‍රස්ථාවනවා ලියමින් ඩේවිඩ් කරුණාරත්නන් සටහන් කරයි

කැවුම්ද ලංකාවට ආවෙනික ඉතා ප්‍රනීත රස කැවිල්ලකි. රොබට් නොක්ස්ගේ එදා හෙළදිව බලන්න

කැවුම්ද ලංකාවට ආවෙනික ඉතා ප්‍රනීත රස කැවිල්ලකි. රොබට් නොක්ස්ගේ එදා හෙළදිව බලන්න

ඇති බුලත් අතක්.  “පෙනුම්“ හෙවත් තවත් විටක ව්‍යවහාර වන “පෙනුම“ කියන්නෙ පිරිනමන තෑගි.  සිංහල අවුරුද්ද එළඹෙන දාට පෙර දින  උදේ පාන්දරම දැකුම් පෙනුම්  අරගෙන බස්නායක නිළමේතුමා බැහැ දකින්නට ඒම උග්ගල් අලුත්නුවර  රාජකාරි අැත්තන්ගේ ප්‍රධාන කටයුත්තකි.   දැකුම් පෙනුම් යනු යුගල පදයකි.   සමහර ඇත්තන් දැකුම් පෙනුම් දෙකම සහිතව ද තවත් අය දැකුම් පමණක් අතැතිවද පැමිණෙති. එය අඩුපාඩුවක් නොවන බවත් බොහෝ අයට නියමව ඇත්තේ දැකුම් පමණක් ගෙන ඒම බවත් දැන ගන්නට ලැබිණි.බුලත්වල අමුත්තක් වගේ පේන්නෙ ඒව “නාගවල්ලී බුලත්“ නිසයි. ඒ බුලත්, බුලත් අතර ඇති උසස්ම ගණයේ ඒවා බව සැලකෙනවා. මේ ගැන විස්තර පසුවට තබන්න අවසර දෙන්න.

මේ දැකුම් පෙනුම් යන යුගල පදයම  “දැකුම් පඬුරු“ යනුවෙන්ද ව්‍යවහාර වන බව සැලකිය යුතුය. මෙහි පඬුරු යනු පෙනුමටම ව්‍යවහාරවන පදයක්ම දැයි සිතිය යුතුව පවතී.   උසස් අය විසින් පහළින් සිටින අයට පිරිනමන දේවලට  “පඬුරු“ යන වදන යෙදෙන අතර පහත් මට්ටම් වල අය විසින් බස්නායක නිලමේ තුමා වැනි අයට  පිරිනමන දෑ “පෙනුම“ ලෙස ව්‍යවහාරවන බවක් පෙනීයයි. “අපිට බස්නායක නිලමේ තුමාගෙන් මේ පාර නම් පඬුරු හැටියට හොඳ චීත්ත රෙද්දක් හම්බ වුනා. ගියපාර අපටත් හම්බ වුනේ සුදු රෙදි. මේ පාර පිරිමි අයට විතරයි  සුදු සරමක් වගේ දෙයක් දුන්නෙ“ PIC_5461මේ ආලත්ති බැමේ රාජකාරියට ආපු මෑණි කෙනෙකුගේ ප්‍රකාශයකි. පෙනුමක් ගෙනිච්චෙ නැද්ද ? (හිනා වෙමින්) අපි පෙනුම ගෙනියන්නෙ නෑ. එහෙම PIC_5472ගෙනිච්චොත් පන්නගයි. පෙනුම් ගෙනියන්නෙ මොහොට්ටාල වගේ උසස් අයනේ“1 පෙනුම හා පඬුරු යන වචන පිරිනමන්නාගේ තරාතිරම අනුව වෙනස් ස්වරූප ගන්නා බව මේ අනුව පෙනී යයි. එහෙත් එහි අර්ථය සමානය.

සමහර විටක පෙනුම වශයෙන් කිසියම් මුදලක් පිරිනැමීමක්ද සිදුවේ.  මොහොට්ටාල නිලමේ වරයා බස්නායක නිලමේ වරයා වෙත පිරිනැමීමට ගෙන එන “කැවිලි පෙට්ටිය“ හඳුන් වන්නේ  පෙනුම PIC_5468වශයෙනි. අවුරුද්දට ගේන කැවිලි පෙට්ටියේ කැවුම් දොදොල් අනිවාර්යයෙන්ම තියනවා.  සෑම දෙනාටම පෙනුම ගේන්න නියමයක් නෑ. ඒත් දැකුම ගෙන ඒම සෑම දෙනාම කරනවා. එහෙත් සෑම දෙනාටම බස්නායක නිලමේ තුමා 1 2අතින් පඩුරු පිරිනැමීම සිදුවන බව මෙහි ඇති සංවාද සටහන් මගින් සිතා ගත හැකියි නේද? මේවා  පුරාණයේ සිටම පැවත එන පිළිගත් චාරිත්‍ර බව ද පෙනීයයි . ගරු කටයුත්තකුට දැකුම් පිරි නැමීමේ දී බුලත් කොලවල නැටි ඉදිරියට සිටින සේ පිරි නැමීමද පෙර සිරිතෙන් නියම වූවකි.2

බැහැදැකීම යනු උඩරට සමාජ සමයේ ඉහළින් පිළිගත් වටිනා චාරිත්‍රයකි. අද වනවිට ඒ සාම්ප්‍රදායික වදන් එලෙසම භාවිත කෙරෙමින් පවතින  පෙරසිරිත දක්නට හැක්කේ   සම්ප්‍රදායික රාජකාරි ඇත්තන් ඉතිරිව සිටින දේවාල ගම් වැනි ඓතිහාසික ගම්මාන වල පමණක් බව උග්ගල් අලුත්නුවර තොරතුරු ඇසුරෙන් සිතිය හැකියි.

පෙරහර පිළිබඳව ලියාගෙන යමින් ඉඳල මේ “බැහැදැකීම” ගැන ලියන්න ඕන කියල හිතුනේ මාර්තු 27 සිට ඊයේ(2013.අපේල් 10) දක්වා මේ පාරම්පරික ගම්මානයේ සිදුවුන දේ දකින්ට ලැබීම නිසා ඒ උණුසම පිටම ලිවීම ගමටත් වැදගත් විය හැකි නිසයි.

10 වනදා උදේ පාන්දර සිටම රාජකාරි ඇත්තන් මහ ගොඩක් තානායම අසළට පැමිණ සිටියා.  ඒ අය  සිටටියේ අලුත් සුදු ඇඳුමින් සැරසී ගෙන ඇතැම් දෙනෙක් තානායම ඉස්සරහ අඹගස වටා ඇති තාප්පයේ වාඩි ගෙන සිටියා. සෑම අතකම සුදු රෙදි කැබැල්ලක දවටාගත්  බුලත් අතක්

බස්නායක නිලමේ තුමාට අවුරුද්ද වෙනුවෙන් දෙන්න වෙන්න ඇති. ඒත් ඇයි මේ කලින්ම ! sugv ට ඇති වූ සිතිවිල්ලකි.

sugv:- ඇයි මේ බුලත් අතක් අරගෙන. තවම අවුරුද්ද ඇවිල්ලනෑ නේද ,?

පිළිතුර:-ඇයි නැත්තෙ අවුරුද්ද ඇවිල්ල ! අවරුදු කාත්ති මංගල්ලෙ මේ දවස්වල කෙරෙන්නෙ ඒ හින්ද. අප‍ේ දේවාලෙ අවරුදු චාලිත්තර කෙරීගෙන යන්නෙ මේ දිනවල මේ විදිහට  තමයි. තව ටිකකින් බස්නායක නිළමේ තුමා එනව උන්නාන්සේ බැහැ දකින්න එපායැ. ඒකයි අපි ඇවිල්ල ඉන්නෙ.

sugv:-මොකද්ද බැහැ දකිනවා කියන්නෙ?

පිළිතුර:-ඒක ඒ හැටි දෙයක් නෙමෙයි. බුලත් අතකුයි පඩුරුයි අරගෙන ඇවිත් බස්නායක නිලමේතුමාට කතා කිරීම. මේව පුරා‍ණෙ ඉඳන් නියමවෙච්ච සිරිත් චාලිත්තර. බුලත් අතක පඬුරු තියල  බණ්ඩහමුදුරුවන්ට ඇයි හොඳයි කියනවා. ඒක තමයි බැහැ දැකීම කියන්නෙ.

වර්තමාන අපට සාමාන්‍යයෙන් අප්‍රේල් 12 හෝ 13  පරණ අවුරුද්ද එළඹී.පසු දින දින අලුත් අවරුද්ද උදාවන බව සැලකුවත් මේ ඇත්තන්ගේ පරණ අවුරුද්ද ලෙස සලකා ඇත්තේ අප්‍රේල් 10 වන දිනය.  “සමහර විට බස්නායක නිළමේතුමාට පහසු දිනය යොදා ගත්තද දන්නෑ” මේ පළමුව ඇති වූ සිතිවිල්ල ඇතිවිය.

sugv:- ඉතින් මේ පාර පරණ අවරුද්ද එන්නෙත් 13 වැනිදා මොකද මේ 10 යොදා ගත්තෙ?

පිළිතුර:- නෑ නෑ. හරිනං අප්‍රේල් 8 විතර තමයි ඒ දවස. ඒත් ඒක මේපාර අඟහරුවාදා වුන හින්ද 9 හරි 10 හරි හොඳ බවයි කතාවුනේ  අපි කාගේත් පහසුවටයි මෙදාපර 10 දා අරගත්තෙ.

උග්ගල් අලුත්නුවර දේවාල වර්ෂය ඇරඹෙන්නේ බුද්ධ මාස උදාවත් සමගය. ‍මේ ඇත්තන් බුද්ධ මාස කියන්නෙ  ජනවාරි සිට අප්‍රෙල් මාසය දක්වා කාලය යි.

“බුද්ධ මාසවල මහ කන්නයේ අස්වැන්න නෙලා ගන්නව. ඒ කියන්නේ ගොයම් කපා පාගාගන්නව. මහ කන්නය කියන්නෙ අස්වැන්න සරුවටම ලැබෙන කාලෙ. හැබැයි ඒව ගෙනාගමං  තමන්ගෙ පොරොජනේට ගන්නේ නෑ. ඔක්කොටම ඉස්සෙල්ල අග්‍රභාගය බුදුන්ට දෙයියන්ට වෙන් කරල පූජාකරල සතුටු වෙලා තමයි. අපි කෑමට ගන්නෙ. මේ පාර අවුරදු 16 කට පස්සෙ අලුත්හාල් මංගල්ලෙ කළා නේ. ඒ හින්ද බුදුන්ට දෙයියන්ට වෙන් කරන කොටස් පෙරසිරිත අනුවම ඉටු වුනා.    අස්වැන්නේ අග්‍රභාගයේ  බුදුන්ට දෙයියන්ට වෙන් කරපු කොටස, පල්ලෙකන්ද දෙයියන්නේ වෙල් යායෙදි නැකතට ගොයං කපල, වී කරල් මළුවට වැඩමවාගෙන එන්නේ මහා පෙරහරකින්. ගෙනාවට පස්සේ ඒ කරල්වලින් වී අගෙන කොටල පොලල පූ කරල කිරි ආහාර පූජාකළා. ඊ ට පස්සෙ දෙවියන්ට මුළුතැන් බෑව. ඒ ගමන්ම දෙයියන්ට පින් සිද්ද වෙන්න රැස්වෙන ගමේ ඇත්තන්ට දානයක් දුන්න. ඒක තමයි අලුත්හාල මංගල්ලෙ කියන්නෙ. අලුත්හාල් මංගල්ලේ කළාට පස්සෙ අපි මේ අවුරුදු කාත්ති මංගල්ලෙ කරනව. ඒක කරන්නෙ අවුරුද්ද පිළිගන්න වගේ. ඉතින් අලුත් අවුරුද්ද උදාවෙනව. අවුරද්ද ලබා ගෙන එද්දි අපි බස්නායක නිලමේතුමා බැහැදකිනව. උන්නාන්සෙ අපි ගෙනිච්චට වඩා තෑගි අපට දෙනව ඒක තමයි පෙර සිරිත.”

මේ එහිදී සාම්ප්‍රදායික ඇත්තා බොහොම සංවේදීව පැවසූ  විස්තරයෙන් ලිපිය අවසන් කරන්නේ අනෙක් විස්තර පසුවට තබා ගෙන. අවුරුද්ද නේ ඒකයි.

 විශේෂ සටහන්

  • බුලත් අත :- අත් දෙකින් පිරිනමන බුලත් ප්‍රමාණය. බුලත් අතට සම්මත ගණන 40 කි. පහතින් දැක්වෙන ලින්ක් මගින් මේ පිළිබඳ වටිනා විස්තර විමසිය හැකියි.
  • කතාකරනවා :- බුලත් අත දී වැඳීම මිස මෙහිදී වචන භාවිතයක් සිදු නොවේ. ඇයි හොඳයි කීම ද මිටම ව්‍යවහාර වේ. රොබට් නොක්ස් නම් ගමනක් යද්දී එකිනෙකා මුණ ගැසුන විට කෙනෙක් ඇයි යනුවෙන් විමසන බවත් එවිට අනෙකා හොඳයි යනුවෙන් පිළිතුරු දෙන බවත් කියවෙනවා.

1. බී.එල්. දයාසීලි මෑණියන් 2014 අප්‍රෙල් 12 ප්‍රකාශය

2. උඩරට සමයේ අවුරුදු චාරිත්‍ර පැවතී ඇති අවුරුද් සිරිත් පිළිබඳ තොරතුරු හොයාගන්න  මූලාශ්‍ර ලෙස ජොන් ඩේවි ගේ ඩේවිදුටු ලංකාව රොබට් නොක්ස්ගේ පොතේ දැක්වෙත විස්තර භාවිතයට ගත හැකියි. වැඩිදුර විස්තර සඳහා මහාචාර්ය රැල්ප්ƒ පීරිස් ගේ සිංහල සමාජ සංවිධානය ද උපකාර කරගත හැකියි.

බුද්ධ මාස

දුරුත්තේසිටබක්පටාරය ” (ජනවාරි සිට අප්‍රෙල්) – “බුදුන් උදෙසාම වෙන් කර ඇති කාලයයි. මේ කාලෙ පින් කරල දෙවියන්ට පින්දෙන්න ඕනි. ඉස්සර අලුත්සාල් මංගල්‍යය පවත්වල කිරි ආහාර පූජාවන් දීල දෙවියන්ට පින් දුන්න. එවිට දෙවියන් ගේ ආයුෂ වැඩෙනව. මිනිස්සු ගැන සතුටු වෙලා මෙලොවට පිහිට වෙනවා. අපටත් පින් සිද්ද වෙලා සම්පත් පහළ වෙනව. අලුත් සහල් මංගල්ලෙ තිබුණෙත් මේ මාසවල මේවාට බුද්ධ මාස කියලත් අපේ මුත්තල කිව්ව”

මීට අදාල   සම්පූර්ණ ලිපිය මෙතනින්  කියවන්න හැකියි.

  • බුලත් අතත පිළිබඳ වැඩිදිර විමසීම පිිණිස

බුලත් සිංහල ජන ජීවිතයේ විශේෂ අවස්ථා සමග  මහත්සේ බැඳුනකි.  වර්තමානයේ පවා බුල්වලට ලැබෙන මේ තැන අහිමිව නැත. බුලත් කෑම පිළිබඳව ද ඇත්තේ දිගු ඉතිහාසයකි. බුලත් සම්බන්ධ තවත් විස්තර සදහා පහත ඇති ලිපි ද බලන්න.

හස්තියා මත වැඩමවන ආභරණ

උග්ගල් අලුත්නුවර මහ පෙරහර 6

මේ බොහෝම බයපක්ෂපාතව වැඩමවන දේවාභරණ මොනවාද ? මේ කාටත් ඇති ප්‍රශ්නයක්. දළදා පෙරහරේදීත් කාටත් ඇති වෙන්නෙ මේ වගේ ප්‍රශ්නමයි. දන්ත ධාතූන් වහන්සේ සත්‍ය වශයෙන්ම කරඬුවේ වැඩමවනවා ද? නැත්නම් වෙනත් ධාතූන් වහන්සේ ලා වැඩමවනවාද? එසේත් නැතහොත් වැඩහිටින මාලිගයේ  හිස් කරඬුවක් පමණක් වැඩමවනවාද ? මෙවැනි ප්‍රශ්නවලට නිශ්චිත පිළිතුරු දන්නේ ඒ අයම පමණි.

PDVD_4252620140107-163504උග්ගල් අලුත්නුවර පෙරහර 1950 දශකයේ සිටම දුටු  කෙනෙක් වුනත් sugv ටත් හැම දාම තිබෙන ගැටළුව මේ විදිහමය. වැඩමවන්නේ මොන ආභරණ දැයි  පවසන්න නිශ්චිතවම දන්නෙ  කපු මහතා ඇතුළුව කී දෙනකු පමණි. කවුරු විමසූවත් කිසිම දිනක නිශ්චිත විශ්වාසනීය පිළිතුරක් ඒ කිසිම අයකුගෙන් නොලැබීම  සම්ප්‍රදායේ ආවේනික ස්වභාවයක් බව පෙනී යයි.

 

මහ පෙරහරේ නයියන්ඩි  නැටුම් පෙර මගට ඇතිව සර්වාභරණයෙන් විභූෂිතව දේවාභරණ හස්තියා ගමන් ගනී. කලින් ලිපිය නොබැලුවේ නම් එය  මෙතනින් බලන්න  මේ ලිපිය වඩා ප්‍රයෝජනවත් වන්නේ එවිටය. වර්තමානයේ හස්තියා දෙපස ගෙන යන කොප්පරා පන්දම් වලට අමතරව  විදුලි ආලෝක පද්ධතියකින් ද හස්තියා ආලෝකවත් කෙරේ. විවිධ ආභරණ වලින් ද සැරසෙන හස්තියාට හැමවිටම පාහේ යොදන්නේ රතුවර්ණයෙන් යුතු ඇඳුමක්.  කතරගම දෙවියන් සම්බන්ධ වර්ණය රතු බව සම්මතයකි.

කපු මහතා විසින් සිය දකුණතින් අල්ලාගනු ලබන දේවාභරණය දකුණු උරහිස මත රඳවා වාඩි වී සිටී.  දේවාභරණය ද  අලංකාර සළුපිළියෙන් සරසා සමන් පිච්චමල් මල් වැලක් ද පළඳවා ඇති බැවින් ඒ කුමක් ද යන්න අනුමානයෙන් සිතීම හැර නිශ්චිතව  හඳුනා ගැනීමට නොහැකිය.  කපු මහතාට වාරු දෙමින්  ඔහු පසුපසින් සිටින්නේ පළිහ දරාගත් පළිහ වඩන රාල ය.  පැහැදිලි බව අඩු උනත් 1940 තරම් ඈත දී ගෙන ඇති මේ සේයා සටහන පෙන්වන්නේ ද දේවාභරණ වැඩමවන අවස්ථාවකි. අනුමාන කරන විදිහට මේ සේයා සටහනේ  ඇත්තේ දිය කපා ගෙන එන පෙරහර ය. අල් ඇතුන් සහිතව 1940 පමණ ගමන් ගත් මහා පෙරහර අවස්ථාවක් සපරගම්වේ පැරණි ලියවිලි කෘතියෙනි.මෙහි අලියා මත තිදෙනක් නැග සිටී. ඉදිරියෙන්ම ඉන්නේ ඇත් ගොව්වා.  මැද්දේ  කපු මහතා. ඊට පිටු පසින් සිටින්නේ පළිහ වඩනරාල ය. මේ ඡායාරූපය ගත් අවදියේ පෙරහර දුටු පැරැන්නා කළ පැහැදිලි කිරීම අනුව  ඒ අලියා බොහොම සැර එකෙක් ව සිට ඇත. “උගේ නම ගලගම අලියා ඒ හින්දා ඇත්ගොව්වා නිතරම හිටියේ අලියා උඩ නැග ගෙන. එයා අපේ අලි ජේමිස් මාමා. ඒ තරම් දස්ස අලි බාස් කෙනෙක් මුළු සබරගමුවටම ඉඳල නෑ”  සේයා සටහන නිරීක්ෂණය කරමින් පැරැන්නා පැවසුවේ එලෙසිනි. වර්තමාන පෙරහර සේයා සටහන් වල අලියා මත නැග සිටින්නේ කපුමහතා සහ පළිහවඩන රාල පමණකි.  ‍මේ දේවාභරණය කුමක්දැයි පැරැන්නන්  විමසීමෙන් නිශ්චිත පිළිතුරක් ලද නොහැකි විය. වඩා කරුණාවෙන් විවිධ විස්තර පවසන පැරැන්නන් දෙදෙනකු විමසූ විට ලැබුණ පිළිතුරු දෙකකි. තමන්ගේම කෙනෙකුට වුවද දෙවියන් සම්බන්ධ රහස් සේ රැක ගන්නා අවස්ථා පිළිබඳ පැහැදිලි කරමින් විස්තර නොපැවසීම  පෙරසිරිත බව පෙනී යයි.∗∗

1. “ඒක කියන්න හොඳ නෑ.අහන්නත් නාකයි.”

2 “ඕව කියන්න හොඳ ද මන්දා. බාගදා  ඊ තලය වෙන්න පුළුවන්”

පලමු වැන්නා කෙසේවත්  නොකිව්වා වුවද දෙවැන්නා නිශ්චිතව නොපැවසුවා වුවද දිය කපා ගෙන එද්දී හස්තියා මත වැඩමවන ආභරණය ඊ තලය  බව නරඹන අයට  සිතාගත හැකියි. රන්වන් වර්ණ යෙන් යුතු සළුපටකින් තදට ඔතා තිබෙන බැවින් එහි හැඩය  ඊ තලයකට සමාන බව පෙනී යයි. මේ 20140103-120125නිගමනයට කදිම හොඳ සාක්ෂියක් 2011 මහ පෙරහර දිය කපාගන එද්දී දක්නට ලැබිණි.ඒ අවස්ථාවේ දේවාභරණය ප්‍රසිද්ධියේ දැකිය හැකි ලෙස විවෘතව වැඩමවන බව ශබ්ද විකාශන යන්ත්‍ර මගින්  ප්‍රචාරය වී තිබිණි.

 2010 මාර්තු මාසයේ දේවාලය සොරු කඩා ඇති බවට පැතිර ගිය ආරංචියකින් ගමේ ඇත්තන් හොඳටම කලබල වෙලා දේවාභරණත් හොරු ගෙනිච්ච ද කියල සැකයක් ඇතිවෙලා තිබුණ. “එහෙම දෙයක් වෙලා නෑ. දේවාභරණ වලට අත තියලවත් නෑ” කියල වගකිවයුත්තන් තදින්ම පැවසුවත් ගමේ ඇත්තන් සියලු දෙනාම හරිහැටි විශ්වාස නොකර තිබුණ බවක් වග කිව යුතුතන්ට පෙනී ගිය නිසා මෙවැනි තීරණයක් ගත් බව දැන ගන්නට ලැබී තිබිණි. නිවේදනය විශ්වාස නොකළ බැවින්  2011 පෙරහර දිය කපා ගෙන එද්දි sugv අත කැමරාවක් තිබුණෙ නැති නිසා පොටෝ එකක් ගැන අහන්න හෙම එපා. එදා එලි පිටම වැඩමවා ගෙන ගිය දේවාභරණය ඊ තලය බව පැහදිලිව ‍කාටත් දැක ගත හැකි වුනා. මේ අනුව අලියා මත ගෙනයන්නේ ඊ තලය බව නිගමනය කළ හැකියි. එය ඇත්තේ ඉදිරියට ගමන් කරන ඊ තලයක් සේ නිරූපණය වෙමින් බව ද සැලකිල්ලට ගතයුතු කරුණක් බව මී ළඟ ලිපිය අනුව පෙනී යනු ඇත.

විශේෂ සටහන්

සම්ප්‍රදාය පිළිබඳ හදාරන විද්‍යාර්ථියකු හෝ වෙනත් කවරකු වුව ද සෘජුව විමසූ විට ලැබෙන පිළිතුරු වල ස්වභාවය  වර්ග කීපයක් යටතේ පෙන්වා දිය හැකිය.

  1. ප්‍රතික්ෂේප කිරීම-”හා හා අහන්න එපා ඒව කියන්න හොඳ නෑ” යනුවෙන් පවසා පිළිතරු දීම  ප්‍රතික්ෂේප කිරීම

  2. පිළිතුරුදීම මග හැරීම- ඇසූ දෙයට හාත්පස වෙනත් දෑ පවසන්නට වීම හෝ තමන්ගේ දුෂ්කරතා ගැන පැවසීම නැතහොත් වෙන් කෙනකුට දොස්නගන්නට වීම හෝ “මං නං දන්නෑ අහවලාගෙන් අහල බලන්න” යනුවෙන් පවසමින් වෙනතකට යොමු කිරීම. මේ පිළිබඳ sugv අත්දැකීම් ලැබූ අවස්ථාක් විනාඩියක පමණ කාලයකට සීමා වන පහතින් ඇති වීඩියෝ සටහනේ දිටිය හැකියි. එය නොපෙනේ නම් මේ මගින්  http://youtu.be/aCbnSRJ0TTI

  3. කල්දමා මග හැරීම -”පස්සේ කියන්නම් දැන් බෑ” යනුවෙන් කල් දැමීම පසුව විමසූ විට පිළිතුරු දීමෙන් මග හැරිම

  4. අතිශයෝක්තියෙන් විස්තර කිරීම- නැති වටිනාකම් පුරසාරම් දොඩවන්නට වීම

  5. බොරු විස්තර සැපයීම

මේ නිසා සම්ප්‍රදාය පිළිබඳව සහභාගී නිරීක්ෂණයක යෙදීමෙන් මිස පැරැන්නන් සමග සාකච්ඡා කර ලබාගන්නා තොරතුරු උපකාරයෙන් නිගමන ගැනීම පහසු එකක් නොවේ.

මේ ස්වභාවය දෙවන රාජසිංහ සමයේ  පවා උඩරට සමාජයේ පැවති බව  රොබට්නොක්ස්ගේ විස්තර වලින් පෙනේ.  “…යමක් පමණ ඉක්මවා සහතික කොට කියුවහොත් එය බොරුවක් බව දැන ගතයුතුය. මේ ජනතාවගේ ගතිසිරිත් නොදත් නුපුරුදු කවුරුන් නමුත් ඉතා පහසුවෙන් මුලාවන තරමට ඔවුන්ගේ කතාව නම් මිහිරිය. ……….ඔවුහු ඇඟට පතට නොදැනී බොරු කියති. හරියන බොරු වලට වඩා වරදින බොරු ද කීමෙහි ඔවුහු සමත්ය හ. ඔවුන්ගේ බොරුවේ බොරුව නිතරම එළිදරව් වන්නේය..”1

ජෝන් ඩේවි විසින් “ඩේවි දුටු ලංකාව” ලියද් දී පවා මෙවැනි දුෂ්කරතාවන්ට මුහුණ දී ඇති බව පෙනේ.  තමන් කෙතෙක් සොයා විමසුවද  කතරගම දෙවියන්ගේ චිත්‍රයක්  ඇඳීමට හෝ පෙන්වීමට කෙනෙකු ඉදිරිපත් නොවූ බව ඩේවිදුටු ලංකාවේ විස්තර වෙයි.2

ඉදිරි පරම්පරාවට සම්ප්‍රදාය දායාද කරන අයුරු

∗∗ දේවාලයේ ඇතුල් කට්ටලේ කටයුතු හා දේවාභරණ වැනි දෑ ගැන විමසීමේ දී ඒවා පිළිබඳව සිය දූ දරුවන්ට වුවද පැහැදිලිව විස්තර නොකිරීම් ද පෙරසිරිත බව මේ සම්ප්‍රදායේ දක්නට ලැබෙන  ලක්ෂණයකි. මේ තත්තවය  1955 සිටම කාලයක සිටම  දුටු සහ පසු කලක සහභාගී නිරීක්ෂණයකට ඉඩ සැලසී මේ ගැන හදාරන්නට උත්සාහ කරන sugv ලබා ඇති අත් දැකීමකි. ඇතැම් විටක රාජකාරි ගැන විමසීම් නිසා මේ ඇත්තන් උරණ වූ අවස්ථා ගණනාවකි. 1955 පමණ කුඩා දරවකුව සිටියදී sugv සිය   කිරි අම්මා(මුත්තම්මා)  සමග දේවාලයේ උත්සවයන්ට නිතර යාමටත් එහි අසිරිය මෙන්ම ඒ හා බැදීගිය සම්ප්‍රදා‍යේ අපූර්වත්වය වින්දනයටත් අවස්ථාව ලැබුවෙකි.  ඇය දේවාලයේ දිග්ගේ නැටුම් ශිල්පිණියකි.

කිරිඅම්මා අසළ නිතර දැවටෙමින් සුරතල් වූ දරුවකු වුවද, විවිධ කතා කියා දෙමින් නින්දට යනතුරු සැනසුම ලැබුවද, කුඩා දරුවකු ලෙසින් sugv නගන ප්‍රශ්නවලට ඇය දන්නා තරමින් පිළිතුරු දුන්න ද දේවාලයේ රාජකාරි දේවාලයේ කටයුතු ගැන විමසන සෑම විටකම ඇය නිහඬව සිටීම හෝ රැවුම් ගෙරවුම් කළ බව මතකයේ  පවතින්නකි. වරෙක කිරි අම්මා මෙන් දිග්ගේ නැටුම අනුකරණය කරමින් අම්මා මාමලා වැනි අයට පෙනෙන්ට ගෙදර දි නැටු වෙමි.  තදින් කේනිති ගත් කිරි අම්මා  “කොල්ලට දේවක්කේඩුව හැදෙයි.” මෙහෙම කරන එක සෙල්ලමක් හෙම නෙවෙයි කියමින් මවට  ද තරජනය කළාය. මට ඇයගෙන් කෝටු පාරක් කෑමට ද සිදු විය. ඉන්පසුව කිරි අම්මා “තම කිරි සප්පයා කළ වරදට” දේවාලය දෙසට හැරී යදිමින් සමාව ඉල්ලමින් හැඬූ දින ඇති වූ කම්පාව  sugv ට තවමත් රිදුම් දෙන්නකි. තත්ත්වය මෙසේ බැවින් සම්ප්‍රදාය හා සංස්කෘතිය  ඉදිරිපරම්පරාවකට සම්ප්‍රදාය දායාද කරන්නේ කෙසේද යන්න නූතන අපට ඇතිවන ගැටළුවකි.

මේ ගැන විමතියෙන් යුතුව පසු කාලයේ සොයන්නට පෙළඹිණි. එහි දී පැහැදිලි වූයේ  මෙයටම අනන්‍ය වූ  “ඉගෙනුම් ඉැගැන්වීම්  ක්‍රමයක්” පවතන බවකි. (මේ ඉගෙනුම් ඉගුන්වීම් ක්‍රමය පිළිබඳව ඉදිරයේ ලියැවෙන බැවින් විස්තරාත්මක කරුණු මේ අවස්ථාවේ සටහන් නොකෙරේ.) උගන්වන ආකාරය පිළිබඳ සරළ විස්තරය මෙසේය. කිසියම් රාජකාරියක් තමන්ගෙන් පසුව කරගෙන යාමට තමන් විසින් නිර්දේශ කරන්නට සිතන පවු‍ලේ දරුවා තෝරා ගැනීම පළමු පියවර වෙයි. අනතුරුව දරුවාද රැගෙන ගොස් වැඩිහිටියා තමන්ට නියමිත රාජකාරි වල නියැලේ.  එහි දී තම පියා හෝ සීයා හෝ මුහුණ දෙන ගැටළු ඔහු පවත්වන සමාජ සම්බන්ධතා ඔහුගේ භූමිකාව දරුවා නිරීක්ෂණයෙන් අත් දකී. ඒ නිසා  දැක පුරුද්ද ලබා ගනී. විටෙක  වැඩිහිටියාට (සිය පියාට හෝ සීයාට) අත් උදව් දෙයි. ඒ මගින් ක්‍රියාකාරී අත්දැකීම්  ලබා ගනී . තවත් විටක පියා හෝ සීයාගේ නිරීක්ෂණය යටතේ අදාල රාජකාරියේ නියැලෙයි. එමගින් කළ පුරුද්ද ලබා ගනියි. මෙහි දී  කළයුතු කටයුතු පිළිබඳව වාචිකව කරුණු පැහැදිලි  කරන අවස්ථාවන් නිරීක්ෂණය වන්නේ නැත. විමසීම් වලදී පෙන්වා දෙන ලද්දේ එසේ කියාදීම තහංචි බවය.

1997 පමණ ලැබූ අත්දැකීම ඹිට කදිම නිදසුනක් සේ දැක්විය හැකිය. එවකට වාහල් බෙරය වාදනය කරන “සුද්දනා ගුරන්නාන්සේ නමැති ශිල්පියා වයස 90 ද ඉක්මවා සිටියෙකි. දේවාලයට පැමිණ වාදනය කිරීම දුෂ්කරව සිටියේය. සියා වෙනුවට රාජකාරියට පැමිණියේ ඔහුගේ මුණුපුරා වුවද “ආතා වගේනං වහාල් බෙය ගහන්න මට තවම බෑ.” යයි කී හෙයින් ඔහු ගෙන්වා පුහුණු වීමට අවස්ථාව සලසන ලදී. එහි දී සුද්දනා ගුන්නාන්සේ ශිල්පියා  කළේ  “ඕන්න බලාගනින් මාත් එක්කම ඔය බෙරේ ගහපන්” කියමින් තමන් වාදනය කරන්නට විය. මුණුපුරාට පදය වැරදී විමසන්ට තැත් කරන විට “අහන්න එපා බලා ගනින්. කියන්න හොඳ නෑ මං වාගෙ ගහපන්.” කියමින් නැවත නැවත වාදනය  වාදනය කළා පමණි. සහජ උරුමය නිසා දෝ දසවාරයක් පමණ වාදනය කරද්දී මුණුපුරා යම්තරමක් ප්‍රගුණ කර සිටි බව පෙනුනි. තමන්ට ඇති සැකය නිසා සීයා ඔසවාගෙන දේවාලයට ගෙ න ගොස් සීයා වාදනය කරන අයුරු අනුකරණය කළ බව දක්නට හැකි විය. 2013 වසරේ උද්ගතව පැවති ගැටළුවක් අත්තනායක මොහොට්ටාල නිලමේ වරයා පෙන්වා දුන්නේ හොරණෑව පිඹිම ට නියමිතව සිටි දෙදෙනාම අංශබාග රෝගයෙන් ඔත්පලව සිටින බැවින් ද ඔවුන් ගේ දරුවන්  වෙනත් රැකියාවල නිරතව සිටින බැවින්ද ප්‍රශ්නයක් පවතින බවය. පුතණුවරුන් ගෙන්වා ගත්තද ඔවුන්ගේ වැඩිහිටියන්ට මෙන් හොරණෑව පිඹීම ගැටළුවක් ව පැවතිනි. රාජකාරියට පැමිණි ඔවුන් විසින්ද තම දුබලතාව පිළි ගෙන තිබූ බැවින් පැරණි වීඩියෝ සටහන් මගින් හෝ හොරණෑ පිඹිම අනුකරණය කරවීමට  අවශ්‍යතාව පැන නැගී තිබිණි. දැනට “මළුවේ පණිවුඩ කාර”  රාජකාරි ඇත්තා විසින් ඒ සදහා පුහුණුවට තෝරාගෙන සිටින කුඩා දරුවා සීයා සමග මෙවර පෙරහරේද ළඟින් සිටිමින් අත්දැකීම් ලබමින් සිටින බව මේ සේයා සටහන්වල  ද පෙනීයයි.

පාදක සටහන්

1 මේ කොටස උපුටා දක්වන්නේ ඩේවිඩ් කරුණාරත්නයන් විසින් පරිවර්තනය කරන ලද රොබට් නොක්ස් ගේ An Historical Relation of Ceylon වෙතින් බව ස්තුති පූර්වකව පින්දෙමින් සටහන් කෙරේ.

2. එච්.එම්. සෝමරත්නයන් පරිවර්තනය – ජොන් ඩේවිගේ  ඩේවිදුටු ලංකාව – සී/ස (පෞද්ගලික) විසිදුනු ප්‍රකාශකයෝ බොරලැස්ගමුව – 2002

තිදස කෙලපු ජය රණ කෙලි පෙරහර !

උග්ගල් අලුත්නුවර මහ පෙරහර 5

මේ  කවිපදයක්. ඒක සම්පූර්ණ වෙන්නෙ “තිදස කෙලපු ජය රණ කලි පෙරහර යයි කියති එසඳ” කියලයි. සාම්ප්‍රදායික නයියන්ඩිකාර රාජකාරි පංගුවේ ඇත්තන්ගෙන් වගේම දේවාල කවිකාර PIC_0628x Rathayata nateemaPDVD_4252013 maha peraharaමණ්ඩලයෙනුත් මේ වගේ ගොඩක් කවි අහගන්න පුළුවන්. හැබැයි විශේෂත්වයක් තියනව. ඔක්කෝම  කවි මොනව ද කියල දැනගන්න නම්  පෙරහර දින සියල්ලම නිරීක්ෂණය කරල,  අවසන් දවසට කලින් රාත්‍රියේ තියන “පේලි නැටුමත්” බලන්නම වෙනව. ඉහත තියෙන්නේ ගායනා කරන එක් කවියක හතරවන පදය.  සම්පූර්ණ කවිය හා පෙරහරේ ගැයෙන තවත් කීපයක්  පහළින් තියනවා. මීට පෙර ලිපියේ පත්ත්තිනි දේව දෝලිය සහ කතරගම දේව දෝලිය වැඩමවීම ගැන කිවිව නේ. ඊළඟට පැමිණීමට  නියමව තියෙන්නෙ නයියන්ඩි නැටුම් කණ්ඩායම. දේවාභරණ වැඩමවන හස්තියාට පෙරටුව ගමන් ගන්නා සාම්ප්‍රදායික නයියන්ඩිකාර පංගුව.  කවි ගායනා කරමින් නැටුම් ඉදිරිපත් කරන්නේ මේ කණ්ඩායම  විසින්මයි.

මේ  සම්ප්‍රදායික නැටුම් හා ගායනා  උග්ගල් අලුත්නුවර පෙරහරේ පමණක් දැකිය හැකි, ඊටම ආවේනික ඒවා බව පෙනීයාම විශේෂත්වයක්. කලින් ලිපියෙ කිව්ව හේවිසි සම්ප්‍රදාය වාගෙම මේවාත් උග්ගල් අලුත්නුවරට පමණක්ම ආවේනික දෑ බව නැවත නැවතත් කිව්වට වරදක් නැ. මේ රාජකාරි ඇත්තන් සොරගුණ දේවාල පෙරහර ට ගියොත් එහේ   නටන්නේ සහ ගයන්නේත් මේ පද තාල හා ගායනා බව   sugv ට  දැකිය හැකි වුනා. ඒ 1986 තරම් ඈත කාලයක දි.

තවත් වැදගත් කාරණයක් තමයි සොරගුණේ හරි බොල්තුඹේ හරපෛරහරට එන්න කිව්වොත් මිසක් වෙන කොහේවත් මේ නැටුම් පෙන්නන්න යන්නේ නෑ. කොච්චර සල්ලි දුන්නත් යන්නේ නෑ. ඒ ආඩම්බරේකට නෙවෙයි. ඒක තමන්ට දෙවියන්ගේ උදහස එල්ලවෙන වැඩක් කිලය තරයේම අදහන නිසයි.

පරණ දේවල් පරණ විදිහටම තියාගන්න හැකි නම් ඒවා ජාතියක සාඩම්බර සංකේතයන් විදිහට කෑගහල කියල පෙන්නන්න පුළුවන්.  පුරාණයේ නිර්මාණය කරන ලද භෞතික සම්පත් කෞතුකාගාර වල රැක ගැනීමට හැම ජාතියක්ම මහත් කැප කිරීම් කරනව.   එ්ත් සාම්ප්‍රදායික දැනුම් හා ශිලප ශාස්ත්‍ර ඒ විදිහට රැක ගන්න කොහොමවත් ලෙහෙසි පහසු දෙයක් නෙවෙයි.  කෙසේ හෝ රැකගන්න පුළුවන් නම් …!    එසේම තිබීම එක් විදිහක්. ප්‍රතිනිර්මාණය  තුළින් කවරදාක වත් කාටවත් නොතිබුණ අලුත් අලුත් දෑ ගොඩ නගන්න පුළුවන් වේවි.  එක් වටිනා උදාහරණයක් වෙන්නෙ හෙළ වෙදකම∗∗

සංරක්ෂණ ක්‍රියාමාර්ග ඉක්මණින් නොගත්තොත් නම්  උග්ගල් අලුත්නුවර හේවිසි  සම්ප්‍රදාය සක්නාද මාලාව තුරම්පේත්තු හඬවන නාද රටාව වාගෙම මේ නැටුම් හා ගායන සම්ප්‍රදායනුත්  අනාගතයට ඉතිරි නොවී නැත්තටම නැතිවෙලා යන්න පුවවන් බව පෙනීයාම ලොකූ කණගාටුවක්  කියල රතු දත්ත අතරට ගෙන එන්නට sugv ට හිතෙන්නෙ ඒ නිසයි.

මෙහාටම ආවේනික නාදමාලා සහ තාල ගායනාවලදි පෙන්ව වගේම නැටුම් සම්බන්ධවත් පෙනී යන්නේ එවැනි  ආවේනික බවක් යයි කිව්වට නැටුම් පදත් එහෙම ම ද කියල ස්ථිරවම කියන්න තරම් විශේෂඥ දැනුමක් sugv ට නෑ.    ඒත් ගායනාවන් ගැන නම්   උග්ගල් අලුත්නුවට  විතරක්  උරුම සම්ප්‍රදායයන් බව ස්ථිර කරලම කියන්න පුළුවන්.

කතරගම දෙවියන්ගේ තෙදබල පිළිබඳ වර්ණනාවන්,   කතරගම දේව පුරාවෘතය,  සුර අසුර යුද්ධය ජය ගැනීමේ විසිතුරු වැනුම්, ඒ වාගෙම උග්ගල් අලුත්නුවර දේවාලය කරවීමට රජතුමා භාර වූ හැටි , යුද්දෙ ඉවරවුනාට පස්සෙ රජුට භාරය අමතක වීමෙන්  සිදුවූනාය කියන  අබැද්දිය, ඒ සිහිවෙලා ඇවිත් උග්ගල් අලුත්නුවර දේවාලය කරවන්න කටයුතු කරපු හැටි,  ජය රණකෙලි පැවැත් වූ පෙරහර විසිතුරු , “පේරැස් ඇල” යයි නම් තැබූව වාර මාරි මාර්ගයක පුවත, මේ විදිහට රජු විසින් කරවන ලද බව කියන අළුත් පුරයේ වගතුග හා අසිරියත් ගායනා වල ඇතුළුව තිබෙනවා. මේ නැටුම් බැලූ බැල්මට සබරගමු බලිතොවිල් නැටුම් වාගෙම පෙනුනත්  එවැනි ශාන්ති කර්ම ජාතියක් නොවන බව  විමසිල්ලෙන් බලන විට හොඳින්ම පැහැදිලිවෙනවා.

කියවෙන කවි  අතර  “කන්දකුමාර සිරිතේ”1අඩංගු ප්‍රබන්ධ  මෙන්ම කතුවරයා කවුදැයි  සොයාගන්න බැරි  නිර්මාණ රාශියකුත් පෙනෙන්න තියනවා.  (sugv ට තවම කියවන අයට ‍පහසුවෙන  විදිහට බ්ලොග් එකක කවි ලියාගන්න අමාරුයි. අපේ විචාරක තුමා  වගේ කෙනෙක් වත් හැකි වෙලාවක ඒකත් පහසුවෙන් කරන හැටි කියා දේවි.)  ඒ කවි  අතරින්   උපුටා දක්වන්නෙ  විශේෂයෙන් තෝරාගත් කිපයක් විතරයි. ඒවා පාට දෙකකින් දක්වල තියෙන්නෙ කියවා ගැනීමට පහසු වෙන්න මිසක් වෙන විශේෂයක් තියන හින්ද  නෙවෙයි.   පහත  කවි කීපය විමසලා බලන්න.

 

තෙදවන්තක කන්ද කුමරු අසුරයුදෙන් ජය         ගත්තේ

බලවන්තක බස්මසුරා මයුරාසනයට                  ගත්තේ

අතහිර කළ රන් දුන්නේ අනන්ත තෙද බල       ඇත්තේ

අසුරන් හිස් සිඳලන්නට ගන රන් කඩුවකි           ගත්තේ

 

එකල් යාපා නිරිඳු යුදයට ගොසින් දෙවරක්                         පැරදුනේ

සියල් සිව්රඟ සෙනග සමගින් තුන්වෙනුව වඩිනා                     දිනේ

මෙකල් මැදගම යන ගමේදී සක් නදක් අසමින්                        වනේ

විපුල් රිවිකුල ප්‍රභාපති මේ කිමෙක් දැයි වදහල                       තැනේ

 

කියූ මෙතෙපුල් අසා නරනිඳු සිරිමුවෙන් වදහලේ                     මෙලෙසින

ගමන යන මේ යුදෙන් ජය ගෙන සැපසේ ආවොත් මෙදෙවි         බලයෙන

මෙතෙන දෙවිඳුට නුවර කරවා ගමක් පුදවා පඬුරු                         දෙවමින

රැගෙන රන්පත් පනන් දහසක් පඬුරු බඳවා එරජ                        වැඩිතැන

 

ගර්ජනා කර සිව්වරන් දෙවි කන්ද කුමරිඳු මවා              පාලා

දුර්ජනා අසුරා දෙපළු කර නූනීතියෙන් පවත්                    වාලා

ගර්ජනා කර වඩින සව්සත එක්සනයෙන් දිවස්              ලාලා

නර්තනා කර නීරෝහියෙන් මාලිගාවට වැඩම             වාලා

 

 

මෙලෙසඅසුර යුදෙන් දිනා ජයපානය කර මන               නද

 දෙපස කෙලින පිරිවර මෙන් නව නව කෝටිය හැම      සඳ

 යසස පතල මුළු දඹ දිව මුළු කප පවතී හැම                    සඳ

 තිදස කෙලපු ජය රණ කෙලි පෙරහර යයි කියතිඑ    සඳ

 

             සවත් දෙවිඳුට පඬුරු යදිමින් නිරිඳු සඳ යුදයට                වඩින්නේ

  මහත් ඒ දෙවි බලෙන් මහ රජ මගුල් සන්තානෙට         වඩින්නේ

කොඩිත් උනමින් මුදුත් ගලවා දැමූ පෙරස් ඇල              කියන්න්‍ෙ

මහත් පුද පෙරහර පවත්වා දෙරජ දෙදිසාවට                   වඩින්නේ

 

         සිහිවුනේ නැත පඩුරු යැද්දා එරජ ගම පසු කර                 වඩින්නේ

        දෙවිගුණය සිහි නොවී වැඩි සඳ රජුන් උගුරේ ලෙඩක්        වන්නේ

        දෙව්ගුණය සිහි කරපු විගසින් ලෙඩේ ගුණ බව දැනී             යන්නේ

       මෙවදනේ බොරුවක් සිතෙයි නම් සොරගුණේ නම එදයි   දුන්නේ

 

           දිමුත් යාපා එභූපා රජු සෙනග ගනිමින් වැඩම                        කරගෙන

            තුරුත් සිඳබිඳ මුළුත් උදුරා සතරවීදිය තනා                              අවටින

            මහත් නුගයක් බිඳී ගිනි ගෙන අළු ගොඩක් විය එදෙවි        බලයෙන

            සවත් දෙවිඳුගෙ මාලිගාවට ලකුණු මේ යයි බලා                     නුවනින

 

           බින්දවා තුරු මුළුත් උදුරා සතරවීදිය තනා                              අවටින

            ඉන්දවා කප සුබ මොහොත් ගෙන තනා දෙමහල් පාය          අවටින

            බන්දවා සත ආවැඩුන් දී රන් අවිය එහි වැඩම                       කරමින

            වන්දවා පුද පඬුරු සමගින් ගමුත් පුදවා එරජ වැඩි                     තැන

           

තිරකර රන් අවිය දෙව් රුව                                 සැදි විමන

            මනහර රන් රිදී පුද                                        පඬුරෙන් පුදන

            නරවර එභූපා                                                කරවූ පුරවරුණ

            සිරිසර අළුත් මේ පුර                                    යසසින් දිලෙන

 

පසඟතුරුගොස- යුගත සමුදුර- ගුගුල හඬ විල-සට       ගුගුල්ලා

            පතගකුල රජ- සිංහ රජු ජය- සිපත කරකව-මින්             විදුල්ලා

             මතඟ මතුගල- ගගන ගන කුළු- දෙරන වැලි ලෙස- කර  වලල්ලා

 මෙරඟ රණමුණ- පැමිණි රහු දුටු- නිමල මහ මෙර- වන්  වෙවුල්ලා

මේ කවියේ තාලය, අනුප්‍රාස හා ධ්වනිතාර්ථ සහිත වදන්, අන්තර්ගත අදහස එකිනෙක මනාව ගැලපෙන ලෙස සංයෝග වී ඇති නිසා සාහිතයමය වශයෙනුත් වටිනා නිර්මාණයක් ‍බව පේනවා. මෙහි කියවෙන “රාජසිංහ” යනු පළමු රාජසිංහයන් බව භාරතරත්න කපුමහතා පවසනවා. එහෙත්  රජවරු දෙන්නම එකවගේ රණ ශූරන් නිසා දෙවන රාජසිංහද පළමු රාජසිංහ ද යනු පැහැදිලිව නිගමනය කිරීමට වෙනත් සාක්ෂි ලැබී නැහැ.

මේ ලිපිය තුළ පවතින ගායනාවන්  අතර දැකිය හැකි දෙවියන්ට දෙස්තබන ගායනා  මහ පෙරහරේ දී දක්නට නොලැබේ. එය  විශේෂත්වයකි.  ගමනේදී වගේම  කොස් උරුප්පය අසළට ආවම නයියන්ඩි නැටුම් නටද්දීත් ගැයෙන්නේ දෙවියන්ගේ තේජස හා බලයත් සුර අසුර යුද්ධයේ විස්තරත් දේවාල පුරාවෘතයත් පමණක් බව සෑම වසරකම නිරික්ෂණයට ලක් විය.

sugv:- අර දෙවියන්ට දෙස් කියන කවි මහපෙරහරෙදි කියන්නැද්ද?

ශිල්පීන් ගේ පිළිතුර:-මේ සුර අසුර යුද්දෙ ජයගෝසා පතුරවන  වෙලාව නෙව ! ඒහින්ද ඒව කියවෙන්නේ නෑ

sugv:-අර රාජසිංහ රජ්ජුරුවො යුද්ධ කරපු හැටි ගැන කියන කවිත් ඇසුනා ඇයි ඒ ?

ශිල්පීන්ගේ පිළිතුර:- එදා හිටන්ම  ඕව කියවුනා අපිත් කියනවා. අපේ රජවරුන් කියන්නෙත් දෙවිවරු ජාතියක්. රජතුමා ගෙ යුද්ධය කරපු දස්කම්  ගැන එදා හිටන්ම කියවෙනවා. ඒකයි. එ්  දෙවියන්ගේ අසුර යුද්ධය වාගෙම රජ්ජුරුවො කරපු යුද්දෙ ගැනයි කරපු දස්කම් ගැනයි කියන්නෙ.

“………  ‏≈උතුම් වූ පණිවුඩ පනත ලැබී  දේවාලේට කප්හිඳුවා වැඩිය නිසා≈අඛඬ අච්චින්ද්‍ර අසත්පුර්ෂ දුෂට දුර්ජන පරසමයක්කාරයන් ප්‍රලය කරව‍ා ධරීභූත කර වදාරා≈දෙවනුව මහ≈ත්වූ ජය එර්ඩියට පැමිණ…………”    යනුවෙන් සඳහන්ව ඇති සොරගුණ දේවාල තුඩපතේ 2 කියවෙන විස්තරය දැක්කාම පළමු රාජසිංහයන් කර තිබෙන්නේත් සුර අසුර යුද්ධය වගේම එකක්.  පැරණි කවියා තම ප්‍රබන්ධ අතරට එක් කළේත ඒ නිසා විය හැකියි. ඒ නිසා උග්ගල් අලුත්නුවර මහා පෙරහර වෙනුවෙන්  සුර අසුර යුද්ධය වගේම  රජුගේ යුද්ධයත් සමතැනක ලා කවියා  පබන්ධකරනයකට පෙළඹුනා විය හැකියි. ඉහත ප්‍රකාශිත විස්තරය අනුව සිතද්දී ගායානා කරන අය   ඒ කවි එක් කර ගත්තේත් ඒ නිසා ද විය හැකියි. (ඉතිරි කොටස මී ළඟ ලිපියේ)

 

විශේෂ සටහන්

නයියන්ඩි නැටුම් හා පේලි නැටුම් පිළිබඳ මේ ලිපියෙන්වැඩි විස්තර බලන්න හැකියි. ඉහත දක්වන මහපෙරහරේ නැටුම් හා ගායනා පිළිබඳ දැක්වෙන විස්තර 1993 දී ලබාගත් තොරතුරු ඇසුරෙන් පැවසෙන බව සලකන්න. මේ තත්ත්වය /94/95/96/97/98/99 දක්වාම  නිරුපද්‍රිතව පැවතිනි.  වර්තමානයේ දී මෙහි කිසියම් පසුබෑමක් ඇතිව පවතිනවා. වර්තමාන ගරු බස්නායක නිලමේතුමා ඇතුළු වගකිව යුත්තන් නැවතත් ඒ පුරාණ සම්ප්‍රදාය  නගාසිටුවන්නට මහත් වෑයමක් දරමින් සිටින අවදියක් බවට හොඳ උදාහරණයක් වන්නේ දහසය වසරක්  යටපත්ව පැවති සාම්ප්‍රදායික අලුත් සහල් මංගල්‍යය නැවත නගාසිටුවන්නට මෙවර ගත් උත්සාහය යි. මේ උත්සාහයන් සාර්ථක වේවායි  ඔබ හැම දෙනාමද  සුබ පතන බව sugv දන්නවා. 1999 දක්වා කාලයන්හි sugv දුටු සහ සාකච්ඡා කළ  නයියන්ඩිකාර/කෝලක්කාර  පංගුවේ ශිලපඥයන් හය දෙනෙකි.(නයියන්ඩි නැටුම් ඇත්තන් හා කෝලක්කාර ඇත්තන් යන දෙපිරිසම ගරා යකුම සමග මේ නැටුම් දෙවර්ගය ද නටති. මහ බඹාද ගෙන යති. මේ අයගේ නම්වලට මුලින් යෙදෙන වාසගම් නයියන්ඩි කාරගේ හෝ කෝලක් කාර ගේ යනුවෙන් දක්නට හැකිවෙයි.)

  • එන්.කේ.සුරබියල් මහත්මා

  • එන්.කේ. මාටින් මහත්මා

  • කේ.කේ.උපේනිස් මහත්මා

  • එන්.කේ. සුවාරිස් මහත්මා-වසර 55 ක් තමන් එක දිගටම මහබඹා ගෙනගිය බවද පැවසූ මේ මහත්මා 1999 දී අභාවප්‍රාප්තව ඇත.(වයස 100ට ආසන්නව සිටි බව පැවසේ )

  • එන්.කේ.නන්දොරිස් මහත්මා – ඉතා විශිෂ්ට උඩරට බෙරවාදන ශිල්පියෙකු ලෙස ජාතික තලයේ නමක් ද දිනා සිටි මේ මහත්මා ලක්ෂපාන විදුලි බලය නිපදවා මුල්වරට එහි විදුලි බලය ශ්‍රීපාදස්ථානයට දෙන අවස්ථාවේ දී මගුල් බෙර වාදනයට තෝරාගත් ශිල්පියාද විය. 2013 දී අභාවප්‍රාප්තවිය.(වයස 90 ද ඉක්මවා සිටියේය)වැඩි විස්තර මේ ලිපියෙන්   සහ මේ ලිපියෙන්

  • කේ.කේ.රපියෙල් මහත්මා – නයියන්ඩි හා කෝලක්කාර නැටුම් හා ගායනාවන් ඉදිරි පරපුරට දායාද කරමින් පුහුණු කිරීමට වෙරදැරූ මේ මහත්මා ඒ සඳහා ආධාර කරන ලෙස sugv වෙතද පැමිණ ඉල්ලමින් සිටි යෙකි. 2011 දී අභාවප්‍රාප්ත විය.(වයස 80 ඉක්මවා සිටියේය)

∗∗‍හෙළ වෙදකම ම ආයූර්වේදය නම්නුත් ව්‍යවහාර වෙනව. මේක ඉන්දීය ආයූර්වේදය හෙළ ආයූර්වේදය කියල වෙන්වෙන්ව වර්ග කරන්නත් පුළුවන්. මහාචාර්ය ගුණපාල ධර්ම සිරි ශූරීන් පවසන මේ පුංචි ඡේද දෙක උපුටා දක්වන්නෙ කිවහැකි සියල්ල එහි කැටිකර කියන නිසා.  “…අපට තිබෙන්නේ අවුරුදු 3000 ක් පමණ කාලයක් තිස්සේ අඛණ්ඩව එක ම බෙහෙත් වට්ටෝරු පාවිච්චි කරමින් මේ මිනිස් ලෝකයේ අද වෙනතුරු කෝටි ප්‍රකෝටි ගණන් මිනිසුන්ගේ ලෙඩ සුව කළ වෛද්‍ය ක්‍රමයකි. ………..අපේ වෙදකමේ ඇති සරල බව ද අප විසින් අගය කළ යුතුව තිබෙනවා.ලෙඩක් හැදුන විට කරන්න ඇත්තේ ගේ අවට ඇති කොළ ටිකක් කඩා, මිරිකා හෝ තම්බා බොන එක විතරක් නම් ඊට වඩා භාග්‍යයක් මේ මිහිපිට තිබිය හැකි ද?”3

විශේෂ වදන් හා ව්‍යවහාර

  • තෙදවන්තක කන්දකුමාරු :-  තේජස් බලයෙන් යුතු කතරගම දෙවියන් විස්තර ඉදිරි ලිපියක
  • බස්මසුරා :- (බස්ම+අසුරා) බස්ම නමැති අසුර සෙනෙවියෙක් ගැන පුරාවෘතවල කියවේ විස්තර ඉදිරි ලිපියක
  • අතහිර කළ රන්දුන්නේ:-අතේ සිරකරගත් රන්දුන්න – දෙවියන් සම්බන්ධව කියවෙන උපකරණ නම්කරද්දී “රන්” යන විශේෂණ පදයක් භාවිත කිරීම දක්නට ලැබේ. විමසන්න රන් කඩුව, රන් කෙන්ඩිය, රන් සළු, රන් දෝලිය, රන්තැටිය, රන් වියන වැනි ව්‍යවහාර
  • කන්දා සිව කතරපුරෙහි කදිරවේල් කන්ද කුමර:- ේ කියවෙන්නේද කතරගම දෙවියන් පිළිබඳවය විස්තර ඉදිරි ලිපියක
  • සවත් දෙවිඳු:- වත් හෙවත් මුහුණ සයක්  ඇති දෙවියන් හෙවත් කතරගම දෙවියන්
  • සක් නදක් :- සක්පිඹින හඬක්
  • තිදස කෙලපු ජය රණ කෙලි පෙරහර :- මෙයින් අදහස් වන්නේ තුන් ලොවම ජයගත් සුර අසුර යුද්ධය විය හැකිය. එහෙත් “තිදස පුරය” නමැති ව්‍යවහාරයක් තව්තිසා දෙව් ලොව සම්බන්ධයෙන්ද පවතී. එහි අදහස ගතහොත් මේ කියන්නේ ඒ දිව්‍ය ලෝකය ගැනද විය හැකිය.වරද නිවැරදරි කරගන්ට උදව් කළාට ගොඩක් ස්තුතියි අපේ Chandana
  • රිවිකුල ප්‍රභාපති :- සූර්ය වංශයේ උපන් රජු යන්නය. සූර්ය වංශාභිජාත රජවරුන් පලමු රාජසිංහයන්ගෙන් අවසන් වූ බව ඉතිහාස පුවත් වලින් හෙලිවන බව කියවේ. මේ අනුව ද ඉඟි කෙරෙන්නේ මේ යාපා යනු පළමු රාජසිංහයන් වියහැකි බවය.
  • රන්පත් පනන් දහසක් :- රන් පනන් දහසක් පඬුරු බැඳ දෙවියන්ට මේ ස්ථානයේම අලුතෙන් දෙවොලක් තනන බවට භාර වී රජතුමා යුද්ධයට ගිය බව පුරාවෘත වල මෙන්ම ලේඛනගතවද ඇත. මෙසේ පඬුරු බදින ලද කොස් ගස යයි සලකන අද ද පූජනීය වෘක්ෂයක් සේ සලකන කොස්ගසක් දේවාලය ආසන්යේම පවතී. මෙහි ඇති අරුම පුුදුම පූජනීය කොස් ගස පිටුව කියවන්න. 
  • සිව්වරන් දෙවි කන්ද කුමරිඳු මවා              පාලා : – කන්ද කුමරු හෙවත් කතර ගම දෙවියන් මවන ලද්දේ සතරවරම් දෙවියන් විසින් බව මෙහි කියවේ. ධ්‍රැතරාෂ්ඨ ,විරූඪ, විරූපාක්ෂ. වෛශ්‍රවණ යනුවෙන් බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ සඳහන් දෙවිවරුන් මෙහිදී කියවෙන්නේදැයි යනු සෙවීම වටී.
  • නීරෝහියෙන්:- නීරොහියෙන් නැටීම, නීරොහී කෙළිය යනු කුමක්දැයි හරිහැටි ‍තෝර් ගැනීමට අපහසු තරම්ය. ආයුධ නොමැතිව කරන යුද රැඟුමක් විය හැකි බව පුරාවෘත අනුවත් මහාචාර්ය රිසිමන් අමරසිංහ වැනි වියතුන් ගේ ලේඛන අනුවත් සිතිය හැකියි. මහාචාර්ය පංචිබණ්ඩාර සන්නස්ගලයන් මෙය ජලය සම්බන්ධ ක්‍රීඩාවක් විය හැකි බව පවසයි. නීරොහී කෙලිය යන්න මෙහි ලේකම් මිටියේ පරංගි හටන වැනි පුරාණ ලේඛනවල ද දක්නට ලැබෙතත් එය කුමක්ද යන්න නාවැරදිව පැහැදිලි කළ නොහැකි ක්‍රීඩාවක් බව පෙනේ. මේ ගැන පාඨක විද්වතුන් දන්නා වෙනත් විස්තර වේනම් දක්වන ලෙස ඉල්ලා සිටිමි.
  • උගුරේ ලෙඩක් :- උගුරේ ආබාධයක් සොරවියල් ගඩුවක් ලෙස මේ ආබාධය ලේකම් මිටියේ විස්තර වේ.
  • මහත් නුගයක් :- දැනට විද්‍යමාන දේවාලයේ වැඩහිටින මාලිගය ඉදි කර ඇත්තේ මේ නුගය තිබූ ස්ථානයේ බව මෙහි ඇත්තන්ගේ පවතින බලවත් විශ්වාසයයි
  • සතරවීදිය :- වීදි සතර – මීට පෙර ලිපිය මෙතනින් බලන්න
  • අළුත් මේ පුර :- මෙලෙස කියවෙන්නේ “අළුත්නුවර” හෝ “අලුත්නුවර” ලෙසද විවිධ ස්ථානවල ලියවෙන ගම බව සිතිය හැකියි.
  • පෙරස් ඇල :- මේ නමින් යුතු ඇලක් දැනුදු හුණුවල ප්‍රදේශයේ පවතී.  පෙරැස් ඇල හා ඊට නම ලැබුණ ආකාරය ගැන මේ කවියේ මෙන්ම පුරාකතාවල   සේම ලේකම් මිටියේද සඳහන්ය. එහෙත් මේ යුද්ධය පිළිබඳ විස්තර වෙනත් කිසිදු මූලාශ්‍රයකින් තවම ලැබී නැත. සරළ නිගමනයකට පැමිණිය හොත් මේ යුද්ධය පළමු රාජසිංහියන් හා වීදිය බණ්ඩාර අතර හෝ පළමු රාජසිංහයන් හා පෘතුගීසීන් අතර වූ සටනක් විය හැකි බව සිතිය හැකිය.
  • අඛඬ අච්චින්ද්‍ර අසත්පුර්ෂ දුෂට දුර්ජන පරසමයක්කාරයන්:- මේ කියවෙන්නේ පෘතුගීසීන් ගැන විය හැකියයි නිසැකව සිතිය හැකිය. 1521 සිට 1593 දක්වාම පෘතුගීසීන්ගෙන් රට මුදා ගැනීමේ අනවරත සටනක සීතාවක රාජධානිය පෙරමුණ ගෙන සිටි බවත් මුල්ලේරියා සටන එහි අතිසාර්ථක ජයග්‍රාහී පියවරක් වූ බවත් පෙනී යයි.
  • පාතකට්ටුව: – පහතරට ප්‍රදේශය විය හැකිය
  • පසඟතුරුගොස :- පඤ්ච තූර්ය නාදය. ආතත,විතත, විතාතත, ඝන සහ  සුසිර යන භාණ්ඩ පහක වාදනයන්
  • යුගත සමුදුර :- යුගාන්ත සමුද්‍රය
  • නිමල මහ මෙර:- නිර්මල වූ මහා මේරු පර්වතය

සීතාවක රාජසිංහ රජු පිළිබඳ වැඩිදුර විමසුම පිණිස  

 

  • ඓතිහාසික සීතාවක – මහාචාර්ය රිසිමන් අමරසිංහ – ඇස්ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ 1990 -කොළඹ

  •  සීතාවක උන්නතියේද අවනතියේද සමර අංශ පිළිබඳ විමර්ශනයක් – මහාචාර්ය රිසිමන් අමරසිංහ – කර්තෘ ප්‍රකාශන 1998-සීදූව

පාදක සටහන්

1.කන්ද කුමාර සිරිත ගැන විස්තර මේ ලිපිය බලන්න

2. සොරගුණේ දේවාලයේ අබේරත්න මොහොට්ටාල නිලමේතුමා විසින් පෙන්වූ තුඩපත හා  පැවසූ විස්තර ඇසුරෙනි. මේ තුඩපතේ සම්පූර්ණ උපුටනයක් මහාචාර්ය පුංචිබණ්ඩාරසන්නස්ගල ශූරීන් ගේ සොරගුණූ දේවාල පුවත – 1973  සහ   රාජකි්‍ය පණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය  නාවුල්ලේ ධම්මානන්ද හිමිපාණන්වහන්සේගේ ඌව ඉතිහාසය -1945 පොතේ ද උපුටා දක්වා ඇත.

3.මහාචාර්ය ගුණපාල ධර්මසිරි- “නූතන විද්‍යාවේ සහ නූතන වෛද්‍ය ශාස්ත්‍රයේ විපත සහ අපේ චින්තනයේ සහ අපේ වෙදකමේ මහිමය”- ලිපිය 844 පිටුව- සම්භාෂා – 11 වන කලාපය, විද්‍යාලංකාර 125 වන සමරු ශාස්ත්‍රීය සංග්‍රහය- පිරිවෙන් ශාඛාව අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශය, බත්තරමුල්ල – 2000

“නැතිවුනොත් නැති උනාමයි”

උග්ගල් අලුත්නුවර මහ පෙරහර 4

පෙර ලිපියේ දැක් වූ පරිදි පිටතින් ගෙන්වන ලද රංගන කණ්ඩායම් පසු කරත්ම නැවතත් පෞරාණික සම්ප්‍රදායට අයත් දේව පෙරහර හමුවෙනවා.

“මේ අය හතරවීදියේ හේවිසි හතරක් ගහනවා. වාහල්කඩ හතරෙදි හේවිසිය මාරුවෙන පදේ ගහල තමයි මාරු කරන්නෙ. එතකං චුට්ටකට  වගේ පෙරහර නවතිනවා. ඒ හින්ද පෙරහර සංවිධානය කරන අය ඒ ගැන සලකන්න ඕන. “මේ ගොල්ල හිටපු ගමන් පෙරහර කඩනවා“. කියල රාජකාරි maps aluthnuwara Weediya1ඇත්තන්ට කෑගහන්න ඉස්සෙල්ල මේ “දේවතොත්තරේ” මොකද්ද කියල දැනගන ඉන්න එපායැ. “ගංවිදානෙ”  ඕනි වෙන්නේ ඒහින්ද. මේ පිටගංකාරයන්ට ඕව තේරෙනවද ?” මෙවර පෙරහරේ මුල්ම දිනයේ දී දැනමුත්තකු අවේගශීලීව පවසන්නට වූයේ කිසියම් ගැටළුවක් ඇති වුන නිසා බව පෙනී ගියේ ඒ නිසා වෙන්න ඇති.

“හතරවීදියේ හේවිසි හතර” කියන්නෙ ඇත්තෙන්ම විචිත්‍ර හේවිසි වාදන ශෛලීන් හතරකි. ඒවාට සවන් දෙනවා මිස  sugvටත් ඒ ගැන ඉන් එහා පැහැදිලි කිරීමට තවම හැකියාවක් නැහැ. අදාල ශිල්පීන් විමසූ විට ඒවා නිවැරදිව කියන්න දන්න බවක් හිතාගන්න අමාරුයි. ඒ අය කියන්නේ අපේ අහවලා එක්ක PDVD_524 PDVD_515 PDVD_519එකට දවුල, තම්මැට්ටම ගහල පුරුදු උනා මිසක් ඔය අහන ප්‍රශ්නවලට උත්තර දෙන්න දන්නෙ නෑ. කියලයි. තවත් කෙනෙක් පද කියනවා.  ඒවට අනෙක් අය එකඟ වෙන්නේ නෑ. “එයා දන්න කෙහෙම්මල” පවසමින් අර තැනැත්තා කියන දේවල් උපහාසයට ලක් කරනවා. මේ අරගලය  නිසා මේවා මොනවාද කියා තවම තේරුම් ගන්න බැරිවෙලා තියෙන්නෙ. මේ සේයා සටහන් 2009 මහ පෙරහර අවස්ථාවල ගන්නා ලද වීඩියෝ සටහනකින් උපුටා ගත් ඒවා. මෙහි සිටින වයෝවෘද්ධ හොරණෑ ශිල්පීන් දෙදෙනාම  අංශභාග රෝගයට ගොදුරුව සිටිති. ඉන් පසුව පැමිණ සිටින අයට අවශ්‍ය නාද රටා පුහුණු වීම ගැටළුවක්ව පවතින බව ඒ අය මෙන්ම දේවාලයේ අත්තනායක මොහ‍ොට්ටාල නිලමේ සහ අනෙකුත් වගකිව යුත්තෝද  පවසති.

මෙවැනි විස්තර ගෙන එන්නේ ඉමහත් කණගාටුවට හේතුවන පණිවුඩයකි. “හතරවීදියේ හේවිසි සම්ප්‍රදාය” මහත් අවදානමක ඇති බව ඉහත තතු විමසන විට පැහැදිලි‍ වෙයි. නව පිරිසක් පුහුණුවන බවක් නොපෙනේ. මේවා “නැති උනොත් නැති උනාමයි” ගණයට වැටෙන බව පෙනී යයි.  ඉතා කඩිනමින් සංරක්ෂණ ක්‍රියාමාර්ග ගතයුතුව පවතී. 

දෝලි වැඩමවීම

මුලින්ම යන්නෙ ඉහත කිව්ව සාම්ප්‍රදායික නිල හේවිසි කණ්ඩායම ඒ සමගම එන්නෙ පත්තිනි දේවාල දෝලිය වඩමවන ඇත්තන්. ඒ සමගම පිටුපසින් කතරගම දේවාල දෝලිය වැඩමවන රාජකාරි පිරිස.  පහත දැක්වෙන කොටස උපුටා ගත්තෙ මෙතන ක්ලික් කරාම ලැබෙන ලිපියෙන් .

“පිළිතුර:- ඔව් ඇත්තටම ඔව් කියලයි කියන්න වෙන්නෙ. එහෙම නැතුව කරන්න යන එක හොඳ නෑ. අපි පෙරහර කළාට දේවිවරු 25PDVD_536PDVD_538PDVD_539වඩින්නේ නෑ. අපේ දේවාලෙ දේවාලෙ මහ පෙරහර බලන්නකො. මුලින්ම වැඩමවන්නෙ පත්තිනි මෑනියන්ගේ දෝලිය ඊට පස්සෙන් තමයි කතරගම් දෙයියන්නෙ දෝලිය වැඩමවන්නෙ. වීදිය දිගේ පත්තිනි දෙවියන් වැඩමවාපුවාම සේරම කිලි කුණු සුද්ද වෙලා යනව. කුඹල් පෙරහර පවත්තන දිනවල මුලින්ම කරන්නෙ පත්තිනි මෑනියන්ගේ පෙරහර. ඒක ගෙවදුනාමයි කතරගම දෙවියන්නේ පෙරහර කරන්නේ”

 මේ දෝලි වල වැඩමවනු ලබන්නේ පත්තිනි දෙවියන්ගේ සහ කතරගම දෙවියන්ගේ ආභරණ වැඩම කිරීමේ අරමුණින් එම ආභරණම මිස  වෙනත්  අරමුණක් හෝ සංකේතයක් පිණිස නොවන බව උග්ගල් අලුත්නුවර සම්ප්‍රදායේ පවතින තවත් විශේෂ තාවකි. මහ පෙරහරේ පත්තිනි දේව දෝලිය පළමුවම වැඩමවීම පෙර සිරිත ය. ඒක මෙහිදී  පැරැන්නා පැහැදිලි කළේ “ඒ තමා දේවතෝත්තරේ හැටි” කියලයි. පත්තිනි දේව සංකල්පය ගැන මේ ඇත්තන්ගෙ තියෙන්නෙ ගෞරවය මුසු මහත් භක්තියක් විවිධ විචිත්‍ර දේවල් කතරගම දෙවියන් සම්බන්ධ චාරිත්‍රවල තිබුණත් පත්තිනි දෙවියන් සම්බන්ධව එැවැනි  දේවල් දකින්න  නෑ. මහ පෙරහර පිටත්වීමට ආසන්නයේ රථයට දේවාභරණ වැඩමවීම සමගම පත්තිනි දේවාලයේ දේවාභරණ දෝලියත් කතරගම දේවාලයේ “හඳගල “අසළට ‍වැඩමවාගෙන එනවා. අනතුරුව පැවතෙන මූලික චාරිත්‍රවලින් අනතුරුව  පෙරටුව යන්නේ පත්තිනි දේවාල දෝලිය ඒ ඉදිරියේ ගමන් ගන්නේ නිල හේවිසිය. “පත්තිනි මෑණියන් වැඩමවන කොට වීදියේ ඇති කිලිකුණු සියල්ල දූරීභූත වෙලා යනවා. ඒකයි ඊට පස්සෙන් කතරගම දෝලිය වැඩමවන්නෙ” මේ දේවාලයේ ඇත්තන්ගේ මතය.

උග්ගල් අලුත්නුවර සම්ප්‍රදායේ පත්තිනි දෙවියන්ට ලැබෙන්නේ විශේෂ වැදගත්කමක් දියකපන අවස්ථාවේ කතරගම දෙවියන් සදහා ඉදි කරන  ආසන්යේ ඇති තාවකාලික දේව මන්දිරය ඉදිරියට  පත්තිනි දෙවියන්ගේ සලඹ වැඩමවනවා. ඒවා සොලවමින් පත්තිනි දේව ආශීර්වාදය ලබා දෙන චාරිත්‍රයක් පවතී. ඒ අනුව පත්තිනි දෙවියන් ලබන්නේ වැදගත් ස්ථානයක් බව පෙනේ.

 

 

හතරවීදිය තැන තවත් විස්තර

 

මෙහි හතරවීදිය යනු වෙන් කියවෙන්නේ පෙරහර ගමන් කරන මාර්ගය හඳුන්වන වීදි හතරයි. දේවාලය වටා ඇති මාර්ගය කොටස් හතරකට බෙදන්න පුළුන් මේ විදී හතර වර්තමානයේ නම් කරන්නේ

1.කොට වීදිය

2.උඩහවීදිය

3.දික් වීදිය

4.පහල වීදිය

වශයෙන් ඒත් මේවා අතර පුරාණයේ පැවති නම් වෙනස් විදිහකට පැවති බවට තොරතුරු ලැබෙනවා. ඒ අනුව පිදවිලිගම් සේ සැලකෙන අම්මඩුවෙන් සහ සොරගුණෙන් “කදමල්ල බැඳගෙන” පෙරහරට පැමිණි විට ඒ ඇත්තන් ලැගුම්ගන්නා “අම්මඩුව වීදිය” සහ “සොරගුණු වීදිය”  යනුවෙන් වීදි දෙකක් පැවති බව ඒ ගම්වල පැරැන්නන් පවසනවා. ඒ බව උග්ගල් අලුත්නුවර පැරණි ඇත්තන් ද තහවුරු කළත් ඒ කුමණ ස්ථාන ද යන්න සෙවීමට හැකිව නැහැ. එහෙත් මේ විස්තරවල සත්‍යයක් ඇති බව අම්මඩුව සහ සොරගුණේ සම්බන්ධව ඇති වෙනත් විස්තර අනුව සිතා ගන්නට  හැකියි.

මේ සිතා ගැනීමට උදව්වන  සොරගුණු දේවාල තුඩපතේ සඳහන්  විස්තරය මෙසේය. “………………අළුත්නුවර දේවාලයට කදමල්ල ගෙන්නාගෙන හොරගුණේ ඇත්තෝ ගිය ගමනකදී  ඒ දේවාලයේ ඇත්තෝ කරපු අවනඹුවකට පිටත්ව අවුදින් ශකවර්ෂ එක්වාදහස් පන්සිය සතලිස්තුනක් වූ වෙඟපුර සතවක් නම් තිථියලත් බ්‍රහස්පතින්දා පුසේ නැකතින් දේවාලයට කප්හිටුවා දෙමාල්ගෙය ඇතුළුව…………” 1 මෙසේ පැවසෙන්නේ සොරගුණේ දේවාලය කරවන්නට හේතුවුන පුවතකි. උග්ගල් අලුත්නුවර ඇත්තන් විසින් හිරිහැර කරන හෙයින් තමන්ට වෙනම ම දේවාලයක් ඉදි කර ගත් බව මෙහි කියවෙනවා.

මීට සමාන විස්තරයක් අම්මඩුව දේවාල පුරාවෘත වල ද පවතී. “………….අටකලන් කොළොන්නා දෙකෝරළ වාසීන්ට කඩවතු කෝරළයට අයත් අළුත්නුවර දේවාලයට පවත්වාගෙන ආ පුදසිරිත් නිසි ලෙස කරගැනීමට අවකාශ නොලැබීම නිසා මේ දේවාලය තැනූ බව කියති” 2

 

විශේෂ වදන් හා ව්‍යවහාර

  • මේ ගොල්ල:- ේ අය

  • පෙරහර කඩනවා:- පෙරහර පෙළ අඛණ්ඩතාව පවත්වා නොගැනීම

  • පිටගංකාරයන්:- පිටත ගම්වලින් පැමිණ පෙරහර සංවිධානය කරන අය ගැන මේ අයතුළ ඇත්තේ නුරුස්සන හැඟීමක් බව පෙනේ. ඇතැම් අවස්ථාවක තමන් කරමින් සිටි කාර්යයද අමතක වී යයි. පිටතින් පැමිණ කෙතරම් හොඳ උපදෙසක් දුන්නද එවැනි අයට දොස් නගන අවස්ථාවන් පවා උද්ගත වන ආකාරය පෙනී ගිය අවස්ථා ඇත.

  • දේවතොත්තරේ:- ේවලයට සම්බන්ධව පවතින පෙර සිරිත ගැන මේ ව්‍යවහාරය ද පවතී

  • ගංවිදානෙ:-  ගම්විදානේවරු ලිපිය බලන්නමේ නිල 1870 කොමසාරිස් ලේඛනයේ පැහැදිලිව සටහන් නොවූ වද සම්ප්‍රදාය නිරවුල්ව පවත්වා ගැනීමට අත්‍යවශ්‍ය රාජකාරි බව අත්තනායක මොහොට්ටාල අතපත්තු මොහ‍ොට්ටාල වැනි විධායක මට්ටමේ අයගේ මතය වේ.

  • එයා දන්න කෙහෙම්මල:- හෙතෙම කිසිවක් නොදන්නා බව පවසන උපහාසාත්මක ප්‍රකාශයකි.

  • හඳගල:- දේවාලයට පිවිසෙන පඩි පෙළ පාමුල ඇති කොටස මේ නමි. පැරණී විහාරවල ඇත්තේ සඳකඩ පහණකි. මෙහි පවතින්නේ සම්පූර්ණ සඳකට ආසන්නවන පරිදි තබා ඇති ගල්තහඩුවකි. මෙහි පුරාණ ගල් කැටයම්  තවමත් ඉතිරිව පවතී.

  • කිලිකුණු:- අපිරිසිදු බව යන්න මෙහි සරළ තේරුම සේ ගතහැකිය. මෙතන ක්ලික් කර ලැබෙන ලිපිය බලන්න

  • දූරීභූත වෙලා:- නැතිවෙලි විනාශ වී යාම

  • සලඹ:-පත්තිනි දේවාභරණ – ඉන්දියානු කාන්තාවන් පාදයට පළඳින ලද ගිගිරි සහිත වළලු පාසළඹ ලෙස හැඳින්වේ.

  • කදමල්ල:- පිදවිලි ගම් වලින් අදාල දේවල් ගෙන එනු ලැබ ඇත්තේ කදක් මෙන් කරතබා ගනිමිනි. පිදවිලිගම් යනුවෙන් අදහස් කරන ලද්දේ දේවාලයේ නඩත්තුව පිණිස ආදායම් ලබා දෙන ගම් බව පෙනීයයි. දැනුදු මේ “පෙරසිරිත” අනුව එගොඩවලේබඩ, කල්තොට ආදී  ගම්වලින් ඉටුවේ.මේ ලිපියේ වැඩි විස්තර බලන්න හැකියි

 

 උපුටා ගත් කොටස් වෙනුවෙන් පින්දෙන අගනා කෘති 

1. සොරගුණේ දේවාලයේ අබේරත්න මොහොට්ටාල නිලමේතුමා විසින් පෙන්වූ තුඩපත හා  පැවසූ විස්තර ඇසුරෙනි. මේ තුඩපතේ උපුටනයක් මහාචාර්ය පුංචිබණ්ඩාරසන්නස්ගල ශූරීන් ගේ සොරගුණූ දේවාල පුවත 1973 සහ   රාජකි්‍ය පණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය  නාවුල්ලේ ධම්මානන්ද හිමිපාණන්වහන්සේගේ ඌව ඉතිහාසය -1945 පොතේ ද උපුටා දක්වා ඇත.

2. රාජකීය පණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය කිරිඇල්ලේ ඤාණවිමල හිමිපාණන් වහන්සේ ගේ සපරගමුවේ පැරණි ලියවිලි-1942 කෘතියේ 119 පිටුව

 

නළුවෙල ඇත්තන් නැතුව පෙරහර බහින්න බෑ.

උග්ගල් අලුත්නුවර මහ පෙරහර 3

උග්ගල් අලුත්නුවරට අයත් “අලුත්නුවර” හැරෙනවිට අනෙක් “දේවාලගම” වන්නේ නළුවෙල . “නළුවෙල  ඇත්තන් ආවෙ නැත්තං පෙරහර බහින්න විදිහක් නෑ” අලුත්නුවර ඇත්තෝ  පවසති. “අපි ආ‍ෙවනෙැත්තං පෙරහර යන්න බෑ” යයි නළුවෙල ඇත්තෝ  පවසති. මේ ගම් දෙකම එකිකොට කිසියම් ගෞරවයක් සහිතව  සිටින බවක් පෙනී යයි. අනුව පෙරහර පැවැත්වීම පිණිස අලුත්නුවර හා නළුවෙල යන ගම් දෙකම එකතු විය යුතුය යන්න  “පෙරසිරිතේ”සම්මතය යි.    ඉතා භාධූර වගකිවයුතු කටයුත්තක් වූ මහා පෙරහරේ රාජකාරිවලට   නළුවෙල ඇත්තන් සහභාගීවීම අනිවාර්ය අවශ්‍යතාවකි. මෙය ගම් දෙකක් අතර පුරාණයේ සිටම ගොඩනැගී තිබූ  අපූරු සහයෝගීතාවකි.

20140320-125034 20140320-125040 20140320-125108

ධාතු කරඬුව රැගත් හස්තිරාජයා ගමන් ගැනීමෙන් අනතුරුව නළුවෙල ගම්මානයට අයත් ගමක් වූ කුඹල්මුල්ල අවට පදිංචිව සිටින සාම්ප්‍රාදායික ශිල්පීන්ගේ සංදර්ශනාත්මක නැටුම් කණ්ඩායමට මේ අවසථාව ලැබෙන්නේ එහෙයින් විය හැකිය. කාලයක සිටිම උග්ගල් අලුත්නුවර පහන්මඩුව නැටුම් ශිල්පීන් ලෙස පැමිණෙන්නේද ඔවුහු වෙති. මෙය සබරගමුවට අයත් “බළන්ගොඩ සම්ප්‍රදාය” බව එම ශිල්පීහු පවසති. ඔවුන්ගේ ප්‍රසාංගික නැටුම් කණ්ඩායම ගමන් ගැනීමෙන් අනතුරුව පිටතින් ගෙන්වන ලද විවිධ නැටුම් කණ්ඩායම් සංවිධායකයන් විසින් සැළසුම් කර පෙළ ගස්වමින් ඒ අතරට අලි ඇතුන් යොදවා අලංකාර කරවති. කළින් ලිපි කිසිවක කසකරුවන් හා ගිනිබෝල කරුවන් ලෙස ශිල්ප හාස්කම් පෙන්වන අය ගැන  මොකුත්ම කීවේ නැත්තෙ මේ දේවාල සම්ප්‍රදායයයි පිටතින් ආ සම්ප්‍රදායනුයි වෙන් කර දැක්වීම පිණිසය.

20140215-164940 20140215-16544620140320-130214 20140320-130205 20140320-130024 20140320-125914 20140320-125730 20140320-125714 20140320-125559 20140320-125458 20140320-125442 20140320-125252 20140320-125223 20140320-125152 66 55 77 PDVD_381 PDVD_373 PDVD_148 ඉදිරියෙන්ම යන කසකරුවන් හා ගිනි බෝල ශිල්පීන් නිසාම පෙරහර මග ඉඩ ලැබෙන පරිදි දැන් ලංකාවේ පෙරහර සම්ප්‍රදාය යන් සකස්වෙලා තියෙන්නේ.  ඒ හින්ද ‍මහ පෙරහරට මේ ශීල්පීන් නැතුවම බෑ. මෙහෙත් දැන් පෙරටුව යන කස සහ ගිනිබෝල මගින් පෙරහර මග ඉඩ ලැබෙනව. පෙරහර මග සැකසීමට වඩා ඉන් සංකේතවත් වන්නේ විදුලි අකුණු වියහැකිය කියන ප්‍රකටය මතය සිහිපත් කිරීම වැදගත්. ඇසල පෙරහර පැවැත්වීමේ එක් අරමුණක් වන්නේ කලට වැසි ලබා ගැනීම බවට මතයකුත් තිබෙන නිසා  කස හා ගිනිබෝල මගින් සංකේතවත් වන අදහස නිවැරදියි වගේ.මෙවර දක්නට ලැබුණ ආගන්තුක ශිල්පීන් ගේ රංගන අවස්ථා වීඩියෝ සටහනකින් පෙරාගත්තු සේයා කීපයක්

 

 

නළුවෙල ඇතෝ අමුත්තන් නොවෙති.

වෙනත් ගමක කෙනෙකු තවත් ගමකට පැමිණිය හොත් මනාව විමසිලිමත්වීම ගැමියාගේ සිරිතකි. ඔවුන් සලකන්නේ පිටගංකාරයන් වශයෙනි. කිසිවිටක පිටගංකාරයා ගැන ගමේ ඇත්තෝ විශ්වාසය නොතබති. අලත්නුවර ගමට පැමිණියකු දැක  “ංආ..ඒ.. නළුවෙල කෙනෙක් නේ”යි පවසන අවස්ථාවන් මගින් ගම්‍ය වූයේ ඒ පැමිණිම අමුත්තක්  සේ නොසැලකූ බවකි.   උග්ගල් අලුත්නුවර මහ පෙරහර කරනු ලබන්නේ නළුවෙල හා අලුත්නුවර යන ගම් දෙකේම එකතුවෙනි. එය “පෙරසිරිත” විය  “වට්ටෝරු පංගුව”නමැති “ඇතුල්කට්ටලේ” රාජකාරියක් ද නළුවෙල ඇත්තන් වෙත පැවරී ඇත. දෝලාව ගෙනයාම, චාමර පංගුව, කුඩකාර පංගුව වැනි මහ  පෙරහරේ විශේෂ වැදගත් කමක් හිමිවන රාජකාරි රාශියක් මේ ඇත්තන්ගෙන් ඉටුවේ. එහෙයින් නළුවෙල ඇත්තන්ට “පිටගංකාරයන්” සේ නොසලකා විශේෂ වැදගත් කමක් දෙනු ලැබ්.(ඉදිරි ලිපියක මේ ගමේ ඇත්තන්ගේ සම්බන්ධය පිළිබඳ විස්තර අඩංගු කෙරේ.)

 

 

විශේෂ සටහන් හා විශේෂ වදන්

  •  දේවාලගම :- ේවාලයට අයත් ගමක් යන අදහස
  • පෙරසිරිත:- පෙරසිරිත යනු උඩරට සමයේ පැවති  නීතිය යි. එය අලිඛිත එකක් බැවින් විස්තර කළ නොහැකි සංකීර්ණ පද්ධතියක් බව පෙනී යයි. උග්ගල් අලුත්නුවර පෙරසිරිතේ පැවතියා යි පරැන්නන් පවසන දෑ ඇසුරෙන් ලබාගත හැකි විස්තර අනුව පෙරහර සිරිත්වලින් ස්වල්පයක් පමණක් මෙහි ඉදිරිපත්ව ඇතත් එය ද මහත් සංකීර්ණ බැවින් තව දුරටත් සෙවීම් කළයුතු වෙයි. සොයාගත හැකිවන තොරතුරු ඉදිරි ලිපි වල ද කඩින් කඩ අන්තර්ගතවනු ඇත.
  • බළන්ගොඩ සම්ප්‍රදාය:- කුඹල්මුල්ල නැටුම් කණ්ඩායම සබරගමු නැටුම්ම බව බැලූ බැල්මට පෙනුනද එහි විශේෂතාවන් පවතින බැවින් බළන්ගොඩ  සම්ප්‍රදාය ලෙස වෙනම විස්තර කළහැක්කක් බව ඇතැම් විශේෂඥයෝ පවසති. මෙහි ඇති විශේෂතා  පිළිබඳ අදාල ශිල්ප ගුරුවරුන් සමග කර ලබාගත හැකි විස්තර  ඉදිරි ලිපියක දැක්වෙනු ඇත
  • වට්ටෝරු පංගුව:- දේවාලයේ දෙවියන් උදෙසා පවතින ඇතුල් කට්ටලේ  රාජකාරි කටයුතු විශේෂයකි. දැනට ලැබෙන්නේ ඔහු හඳුන් ගලගා හඳුන් කිරිපැන් සකස් කරන බවත් ඇතුලත පිරිසිදුව පවත්වා ගන්නා බවත් කරන පංගුව යයි පැවසුන ද ඊට වඩා සංකීර්ණ කාර්ය කොටසක් පවතන බව පෙනේ. බොහෝ දෑ රහස් රාජකාරි බැවින් ලබාගත හැකි විස්තර ඉදිරිලිපියක
  • දෝලාව ගෙනයාම:- මෙය “ලන්සකාරපංගුව” නමින්ද හැඳින්වේ. දෝලාව රැගෙන යාම පිණිස සිටින ඇත්තන් වන්නේ මේ අයයි. තවත් විස්තර ඉදිරිලිපියක
  • චාමර පංගුව:- දෙවියන්ට චාමර සලන අය
  • කුඩකාර පංගුව:- දෙවියන්ට කුඩය අල්ලා ගෙන යන අය
  • ඇතුල්කට්ටලේ:- ේවාලයේ රහස් රාජකාරි ඉටු කරන වැඩහිටින මාලිගය තුළ කටයුුතු කරන අය.
  • පිටගංකාරයන්:- පිටගම්වලින් එන අය. මේ පිළිබඳ විස්තර ඉදිරිලිපියක

 

 

බෞද්ධ මුහුනුවර

උග්ගල් අලුත්නුවර මහ පෙරහර 2

ගම්මානයේ බෞද්ධ අසිරිය

මේ දක්වා විස්තර කළ මහා පෙරහර මෙන්ම දේවාල ගමේ විස්තර ද රාශියකි .  ලංකාවේ පවතින හින්දු ආභාසය තදින් කාවැදී ගිය තැනකැයි හැඟිමක් ඇති වුවහොත් එය මගේ වරදකි.  මේ ඇත්තන්ගේ සියලුම කටයුතු, දෙවියන්ගේ wiwidකටයුතු පවා තෙරුවන් පෙරටු කර ගනිමින් ඉටු කෙරෙන  සිරිත් වෙයි. දේවාල රාජකාරිවලට පෙරාතුව සියල්ලන්ම බුදුන් වැඳ මල්පහන් පූජාකර ‍කතරගම, පත්තිනි, විෂ්ණු, සමන් ඇතූළු සියලු දෙවිවරුන්ට පින් දී  එම රාජකාරිවල නියැලෙන්නෝ වෙති.

බැතිමතුන් වෙනුවෙන් යාතිකා කරමින් පඬුල්ලන අවස්ථාවන්හි කපුමහතා පළමුවම මහ දොරටුවේ සිට ද පන්සිල් ගනී. කරණීය මෙත්ත සූත්‍රය ද සජ්ඣායනා කරයි. පසුව දෙවියන්ට පින්දෙයි. බැතිමතුන්ට පිහිට ලබා දෙන මෙන් ඉල්ලා යාතිකා කරන්නේ අනතුරවය.  මෙසේ “උග්ගල් අලුත්නුවර කතරගම් දේවාල  පෙරසිරිත” සකස් වී ඇත්තේ ඒ තුළට තදින් කාවැදී ගිය බෞද්ධ මුහුණුවරක් සහිතව බව පෙනී යයි. දෙවියන් වැඩහිටින මාලිගයේ ඇතුල් කට්ටලය කොටස් තුනකි. මහතිරය විවර වූ තැනම කොටස සඳුන් මණ්ඩපය වන අතර ඉන් පසුව ඇත්තේ පිරිත් මණ්ඩපයයි. පෙරහර බැසීමට පෙර පිරිත්නිලයේ ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ” ට මළුවේ විදානේ සහපිරිවර කැටුව ගොස් ආරාධනා කරයි. අනතුරුව  පිරිත් මණඩපය දක්වා පෙරහරින් වැඩම කරවනු ලබයි. ඉන් පසුව හිමිපාණන් වහන්සේ දෙවියන්ට ආරාධනා කර පිරිත් සජ්ඣායනය කරයි.  එය  පුරාණයේ සිටම ස්ථාපිතව පවතින රාජකාරියකි.   සෑම උදය කාලයේම දෙවියන් වෙනුවෙන් මුළුතැන් පූජාව තබන්නේ විහාරයට වැඩමවා බුදුන් උදෙසා පූජා කිරීමෙන් අනතුරුවය. මෙසේ දේවාල ය සම්බන්ධ රාජකාරි කටයුතු ඇරඹෙන්නේ බෞද්ධ වතාවත්  ඉටු කිරීමෙන් අනතුරුවමය.

Peraharax1-vert PIC_2173

වර්තමානයේ වුව ද ගමේ ඇත්තන් හා රාජකාරි ඇත්තන් යනුවෙන් දෙකොටසකට බෙදිය නොහැකිය.  නෑදෑ කමින් බැඳී පැමිණ පදිංචි වූ  අයට පිටස්තරව ඇති කෙනෙකු වේ  නම්, ඒ මෑත දී  පැමිණ පදිංචි වූ අතේ ඇඟිලි ගණනටත් අඩු පවුල් කීපයක අයෙකු පමණි.(විස්තර ඉදිරි ලිපිවල)

වෙසක් පොහොය, පොසොන් පොහොය මෙන්ම සෑම පසලොස්වක දිනයන්හි දී  දේවාල මළුව ද බොදු බැතියෙන් උතුරා යන තනැකි. වෙසක්, පොසොන් පෝය දිනයන්හි මේ ස්ථානය   බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයක් පමණක් සේ දිස්වෙයි. හාත්පස දක්නට ලැබෙන සැරසිලි  වතාවත් සියල්ල  තෙරුවන් පිදීම අරමුණු කරගත් ඒවා බවට පත් වෙයි. බුද්ධ පූජා,බෝධි පූජා, භාවනා, ධර්ම දේශනා සහ ශීල සාමාදන වැඩසටහන් සම්පාදනය වෙයි. මේවා රාජකාරි ඇත්තන් අතර සිටින පැරැන්නන්ගේ උපදෙස් හා සහභාගීත්වය ද සහිතව තරුණ කොටස් පෙරමුණ ගෙන කරනු ලබන බෞද්ධ පින්කම් වෙයි.  මෙසේ පින් කර දෙවියන්ට පින්දීමෙන් දෙවියන්ගේ ආයු, වර්ණ, බල වැඩී මින්සුන් කෙරේ පැහැද මෙලෝ වශයෙන් පිහිට වන බව ගමේ ඇත්තන්ගේ තදබල විශ්වාසය වෙයි. “දෙයියන්ට පුද පූජා වලට වඩා ඕන වෙන්නේ පින්”මේ ගමේ ඇත්තන් අතර ප්‍රකට කියමනකි. බ්‍රාහ්මණ සංක්‍රමණ නිසා පැමිණි බව පෙනෙන හින්දු දේව ඇදහිලි බෞද්ධ මුහුණවරකින් ඔපවත්ව ජනාගම හෙවත් “ජනප්‍රිය බුද්ධාගම” සකස්ව  පැල පදියම්ව ඇති ආකාරය පිළිබඳ මේ  සමාජ කණ්ඩායම  කදිම නිදසුනක් මෙනි.

බොදු අසිරියෙන් ඔප් නැංවෙන මහා පෙරහර

PDVD_007x PDVD_08520140320-124754 20140320-12474820140320-124841 20140320-124856 20140320-124911 ඇසළ මහා පෙරහර ප්‍රධාන වශයෙන් දේව පෙරහරක් වුවද එහි ද බෞද්ධ මුහුනූවර  මැනවින් කැපී පෙනෙයි.   මේ පිළිබඳ ආරම්භක ලිපිය මෙතන ක්ලික් කර  බැලිය හැකියි. එහි දැක්වෙන පරිදි පෙරහර ගමන්ගන්නා පෙරමුණ සරසන දේවාල සම්ප්‍රදායේ අනන්‍යතාව සටහන් වන රාජකාරි අංග වලින් අනතුරුව  ගමන් ගන්නේ බෞද්ධ කොඩි රැගත් බැතිමත්දරු පිරිසකි. අඩංගු කළ හැකි බෞද්ධ කොඩි  ගණනට සිමාවක් පැනවී නැති බව පැරැන්නෝ කියති. ඒ සමගම ධාතු කරඬුවට උපහාර පුදන  හේවිසි කණ්ඩායමේ ප්‍රාසාංගික වාදනයයි. එසේ පූජෝපහාර  ලබමින් ගමන් ගන්නේ ධාතු කරඬුව සහිත හස්ති රාජයාය.  පෙර මගට සඳුන් කිරිපැන් ඉසිමින් x20140320-124930ඒ මත  අතුරන සුදු ඇතිරිලි මතින් මනාව සැරසූ හස්ති රාජයා ගෙන යාම මැනවයි අදහස් කළ තරුණ පෙළ විසින් ඉදිරිපත් කළ යෝජනාව බස්නායක නිලමේ ඇතුළු කාගේත් අනුමැතියට ද පැසසුමට ද ලක් විය. බැතිමතුන් හා තරුණ පෙළ ද විසින් ස්වේච්ඡාවෙන් ම අවශ්‍ය රෙදි ආදිය ද සපයා ගනිමින්  බැතිබර සිතින් යුතුව කිසිදු භේදයක් නොසලකා තමන්ගේ ශ්‍රමයම යොදවමින් එය ඉටු කළහ. එය ද පෙරහර සම්ප්‍රදායට එක් කර ඇති සිරිතක් බවට පත්වෙමින් පවතිනවා වැනිය. පසුගිය වසර දෙකක සිට එය මහත් භක්තියෙන් ඉටුකරන බව දක්නට ලැබෙයි.

දැනට වැඩමවන කරඬුව මඩුවන්වෙල දිසාව විසින් තමන්ගේ දියණියකගේ අසනීපයක් වෙනුවෙන් වූ භාරයක් ඔප්පු කරමින් පූජා කරන ලද්දක් බව කියවේ. එය  රිදියෙන් නිම කරන ලද්දකි.   මඩුවන්වෙල දිසාවගේ දියණිය සිය  අගස්තිමාලය මාලය ද ඒ අවසුථාවේම  දේවාලයට  පූජා කළ බව භාරතරත්න මහබෙත්මේ කපු මහතා පවසන විස්තරවල අඩංගු වෙයි. (අතිරේකව එක් කර ඇති විශේෂ සටහන බලන්න)

සර්වඥ ධාතු කරඬුව වැඩමවීමේ සම්ප්‍රදාය

මහා පෙරහරේ ධාතුකරඬුව වැඩම වීම එක්ව ඇත්තේ කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ සමයෙන් පසුව විය හැකි බව සිතිය හැකිය. එවැනි නිගමනයකට පැමිණිය හැක්කේ ඒ දක්වාම  මහනුවර ද තිබී ඇත්තේ දේව පෙරහරක් පමණක් බව පෙනී යන බැවිනි. (රොබට් නොක්ස් 1660 ආශ්‍රිත කාලයේ මහනුවර පෙරහර සම්බණ්දව පවසන විස්තර බලන්න.)   ජාතියේ මහා සංස්කෘතික මංගල්‍යය වූ දළදා පෙරහර ඇති කරමින් එය පෙරමුණේ  යන පෙරහර බවට පත් කර ඇත්තේ මේ කාලයේ බව ඉතිහාසය පෙන්වා දෙනවා. ඒ වනවිට අතුරුදහන්ව තිබූ උපසම්පදාව නැවත ඇතිකරන්නට මහත් උත්සාහයක් ගෙන කටයතු කළ අසරණ සරණ වැලිවිට සරණංකර සාමනේරයන් වහන්සේ ගේ විස්තර ඉතා ප්‍රකටයි.  උන්වහන්සේ අප්‍රතිහත ධෛර්යයෙන් මැදිහත්වීම නිසා තායිලන්තයෙන් වැඩම කළ උපාලි මහ තෙරුන් වහන්සේගේ උපදෙස් මත තමා දළදා පෙරහර ඇති වුන බව කියවෙන්නේ.දේව පෙරහර වලට ඉදිරියෙන් දළදා පෙරහර  නමින් වාර්ෂිකව  පැවැත්වෙන මහා සංස්කෘතික දායාදය නිර්මාණය වුනා කියල ඉතිහාසය පවසන්නෙ ඒ විදිහටයි. මේ කාලයේ  ලංකාවේ විවිධ ස්ථානවල   වැඩ සිටිය සාමනේරයන් වහන්සේලා වූ “ගණින්නාන්සෙලා” උපසම්පදා කරවමින් දියත් කළ ව්‍යායාමය නිසා ඇති වුන  බෞද්ධාගමික ප්‍රබෝධය සුළු පටු  නොවේ. ගම් නියම්ගම් පාසා වැඩමකරමින් අසරණසරණ වැලිවිට සරණංකර සංඝරාජයන් වහන්සේ බෞද්ධාගමික පුනරුදය උදෙසා මහත්සේ කැප වී කටයතු කර ඇත. මේ නිසා විප්ලවීය  ආගමික ප්‍රබෝධයක් ඇති කරන්නට උන්වහන්සේ සමත් වූහ.  “……..සසුනේ පුනර්ජීවනය ඇති කළ සඟරාජහිමියන් වැඩ සිටි, කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජතුමාගේ පූර්ණ අනුග්‍රහය  ලත් මෙම කාල පරිච්ඡේදය සමකළ හැක්කේ සිරි රහල් හිමියන් ප්‍රමුඛ සංඝරාජයන් වහන්සේලා ගේ ශාසනික ශාස්ත්‍රීය සේවාව උපරිමයෙන් ලත් සවැනි පැරකුම්බාවන්ගේ විශිෂ්ට අනුග්‍රහයෙන් අතිශය කීර්තියට පත් කෝට්ටේ රාජධානි යුගයටය…….” යන්න ආචාර්ය අභයරත්න අදිකාරී මහතාණන්ගේ ප්‍රකාශයකි. මෙය උපුටා ගත්තේ සම්භාෂා – 11 වන කලාපය 2000 – අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශය – පිරිවෙන් ශාඛාවේ ප්‍රකාශනයකින් බව ස්තුති පූර්වකව සටහන් කෙරේ.

මීට සමාන්තරව දේවාලගම් ආශ්‍රිතව පැවති දේව පෙරහර සියල්ලටම පාහේ ධාතු පෙරහර අංග ද එක්ව පෙරහරේ  බෞද්ධ මුහුණවර  අවධාරණය වෙමින් නැවත සකස්  වූ බව සිතිය හැකියි.

කුමණ උපද්‍රව පැමිණියද, සංඝ ශාසන පරිහානියකට මග පෑදී තිබුණ ද බුද්ධාගම යටපත්ව ගිය බවක් පෙනී නොයයි. ගණින්නාන්සේලා වශයෙන් සිටිය පිරිස්  ධර්ම ග්‍රන්ථ රැකගනිමින් බෞද්ධ උරුමය දිවිහිමියෙන් රැකගන්නට කටයුතු කර ඇති බව පැහැදිලි වෙනවා.  උග්ගල් අලුත්නුවර දේවාලයේ දේව මාලිගය  පිහිටුවා ඇත්තේ මළුව මත දාගැබක් බඳවා විහාර ගෙයක් ඉදිකර බෝධීන් වහන්සේ නමක් වැඩමවා රෝපණය කිරීමෙන් පසුවය. මෙතන ක්ලික් කර ලැබෙන ලිපිය සහ ඊට පසුව මෙතන ක්ලික් කළාම ලැබෙන ලිපිවල මේ  විස්තර තියනව.

විශේෂ සටහන්

උග්ගල් අලුත්නුවර සිද්ධස්ථානයේ  බෞද්ධ ස්වරූපය  මෑතදී ඇති වූවක් නොව 1382 මැදගම දේවාලය සම්බන්ධ විස්තර වලදී ද පෙනී යයි. එහි දේවාලය සකස් වීමේදී පළමුව සිදු වි ඇත්තේ බෝධීන් වහන්සේ රෝපණය කිරීමක් හෝ පුරාණයේ සිට පැවති බෞද්ධ පූජනීය ස්ථානයක් ඇසුරු කරගනිමින්  දේවාලයක් ඉදිකිරීම හෝ බව පවතින නටබුන් සාක්ෂි දරයි. 1582 නව දේවාලය ඉදිකරද්දී ද දාගැබ විහාර ගෙය හා බෝධීන් වහන්සේ පළමුව ස්ථාපනය කිරීම සිදුවී ඇති බව පුරාණ ලේඛනය පෙන්ව‍ා දෙයි. මුලදී සිටි කටයතු කළ  කපුමහත්වරුන් ඉන්දියාවෙන් පැමිණි බ්‍රාහ්මණ වංශිකයන් වුවද පසු කාලයක බෞද්ධාගම වැළඳ ගනිමින් බෞද්ධයන් බවට පත්ව ඇති බව  1730  කන්ද කුමාර සිරිත රචනා කළ බාලචන්ද්‍ර බ්‍රාහ්මණයන් තෙරුවන් පළමුව නමැද එය රචනා කිරීම අනුව සිතිය හැකියි. මේ සම්බන්ධ විස්තර පහත ලිපිවලට පිවිසීමෙන් කියවිය හැකිය.

උග්ගල් අලුත්නුවර පූජනීය ස්මාරක කරවා නිම කිරීම on 2012 ජූනි 20

අතිරේක විශේෂ සටහන

ඉතා සියුම්ව කියවා නොබැලුවේනම්  වරද හසුවෙන්නේ නැහැ.  මිතුරු ප්‍රභූවරයකුගෙන් ලැබුණ කාඩ්පතේ MaduwanwelaMaduwanwela legend“මහදිසාව” යයි සටහන් වීම දෝෂයක් බව එකවරටම හැඟි ගොස් තිබුණේ නැහැ හසිත ලිව්වට පස්සේ නැවතත් සොයන්නට වුනා. මහාචාර්ය රැල්ප්ƒ පීරිස් ජෝන් ඩොයිලි වැන්නන්  කියවන්නට වුනා. යටකී මිතුරු ප්‍රභූවරයාත්  විමසුවා. එය ප්‍රමාදදෝෂයකින් සිදුවූ මුද්‍රණ දෝෂයක් ! අපට ආ ගිය කතාලියමින් දැනුවත් කරන අපේ හසිත හරියටම හරි! මඩුවන්වෙල නිලමේ  “රටේමහත්තයා” වුනත් මේ කාඩ්පතේ කියවෙන විදිහට මහදිසාව වුනේ නැහැ.  දිසාවනියක දිසාව කෙනෙක් බවට  පත්වුනා විය හැකියි. විස්තර කිව්ව සෙනේහාමි මෑණියන් මඩුවන්වෙල දිසාහාමුදුරුවො කිලය හදුන්වා දුන්නේ ඒ නිසා විය හැකියි.

කන්දකුමාර කොඩිය

 පෙරහරේ ඓතිහාසික කොඩි

කන්ද කුමාර කොඩිය කියන්නේ පෙරහරේ ගෙන යාමට නියමිත කොඩියක් වුවද ඒවා ගෙන යනු ලබන්නේ රථයේ බැඳ ගෙන මිස පෙරහර පෙරමුණේ නොවන බව පැරැන්නන්ගේ මතයකි. කෙස් වුවද උග්ගල් අලුත්නුවර පෙරහරේ රථයේ බැඳ ගෙන යාම පිණිස දැනට භාවිත වන්නේ කුඩා කොඩි වැලක් මිස කන්දකුමාර කොඩියක් නොව්. මේ කොඩිද පරෙස්සමට දුන් පසුව ආපසු නොලැබ ගිය ගණයට වැටෙන භාණ්ඩ බව කියති. උග්ගල් අලුත්නුවර පෙරහර පිළිබඳව කලින් ලියන ලද මේ ලිපිය  ලද  ප්‍රතිචාර අනුව තවදුරටත් පෙරමුණේ ගිය කොඩිය ගැන විස්තර කිරීම යෝග්‍ය බව පෙනී ගිය තත්ත්වයකි.හසිත ගුණසිංහයන් විසින් එහිදී මතු කර පෙන්වන ලද  අදහස් හා යෝජනා ඉතා වැදගත් වෙයි.  “කුකුල් කොඩිය” යන්න පැවතිය යුතු නිවැරදි ව්‍යවහාරය බවට ඉඟි කෙරෙන පැරණි කවියක් මතකයේ තිබූණ ද එම ලිපියේ අන්තර්ගත නොවීය. ප්‍රතිචාර අනුව සසල වී කළ සෙවීමේදී සැවුල් කොඩිය හෙවත් කුකුලා කොඩිය ගැන කියවෙන දේවාලයේ කවි කාරමණ්ඩලයේ ගායනා අතරින් ලබාගත් පුරාණ කවි දෙකක් සොයා ගැනීමට හැකිවිය.මේ ලිපියේ සිට 2012 ජූනි මාසයේ ඉදිරියට ලියන ලද ලිපි තුනක දි හමුවන මහබෙත්මේ කපුනිලයේ භාරතරත්න මහතාගෙන් ලබාගත් කන්දකුමාර සිරිත කවිපොතේ ද තිබූ කවි ද ඒවාම බව පෙනී යයි. මේ කවි පෙළ ප.එ.ප. දැරණියගල ශූරීන් සම්පාදනය කළ දේව වර්ණනාකාව්‍ය යේ1 ද අඩංගුව තිබිණි. මෙසේ ලද කවි එකිනෙක හා සසඳන විට වෙනසකට පෙනුනේ  සමහර තැන්වල  අකුරු එහා මෙහා වීමක් පමණි. ඒ අනුව මේ සියල්ලම  එකම ප්‍රබන්ධයක පිටපත්  බව පැහැදිලි වෙයි.

මෙිඅතරින් එක් කවියක් (කන්දකුමාර සිරිතේ දැක් වෙන  68 වන කවිය) පහත පරිදිය.

සින්දා මුල් අසුර රුපුන් මයුරාසන ලත් උදා               ර

බන්දා මිග සැවුල් කොඩිය යස තෙද අනසක උදා      ර

වන්දා මුළු දියත සතුන් පුද පඬුරෙන් දිය සබා             ර

කන්දා සිව කතරපුරෙහි කදිරවේල් කන්ද කුම            ර

 ගායනා කෙරෙන පහත දැක්වෙන තවත් කවියක් (කන්දකුමාර සිරිතේ 99 වන කවිය) පහත පරිදිය.

බැන්ද විගස සවුල් කොඩි     ය

මයුරාසන පිටට වැඩි            ය

වෙවුලා රුපු අසුර අඩි          ය

වේලා සිරිලක්ට වැඩි           ය

මේ කවි දෙකේම සැවුල් කොඩිය යන්න කතරගම දේව පුරාණයේ සුර අසුර යුද්ධය සම්බන්ධ විශේෂ තම කොඩියක් බව කියවේ. සැවුලා සහ කුකුලා යනු සමාන වදන්ය. සුරඅසුර යුද ජය සමරන අරමුණ සහිතව උග්ගල් අලුත්නුවර පෙරහර පවත්වන්නේ නම් පෙරමුණේ කුකුලා කොඩිය ගෙනයාම සාධාරණ බව සිතිය හැකි වෙයි. පැරැන්නන් පෙන්වා දෙන මතය ද එය වේ. මෙහි දි තේරුම් ගැනිමට අපහසු ගැටළුවක් වන්නේ කොඩියේ සිටින කුකුලා නාගයකු කටින් ඩැහැගෙන සිටින ආකාරයක් යොදා ඇත්තේ ඇයි ද යන්නය. මොණරා පිට නැගි කඳකුමරුගේ චිත්‍රය සටහන් වන කොඩියේ නයකු ඩැහැගත් මොණරා සිතුවම් කර ඇත. එැවැනි කොඩි  රථයේ සවිකර ගෙන යන ආකාරය සොරගුණ මහපෙරහරේ දී දැකිය හැකිය.  එසේ රථයේ එල්ලාගෙන යන කොඩි තෙන්නකෝන් විමලානන්දයන්ගේ උඩරට මහකැරැල්ලේ දක්වන රුහුණු කතරගම් දේවාලයේ කොඩියට සමාන ලක්ෂන සහිත බව ද පෙනී යයි.

පෙරමුණේ කන්දකුමාර කොඩිය නොමැතිව කුකුල් කොඩි ගෙන යන්නේ ඇයිද යන්න  උග්ගල් අලුත්නුවර පෙරහර පිළිබඳව දිය කැපීමේ අවස්ථාවේ පවතින සිරිත් හා ඉදිරියේ ලියවෙන ලිපි වල විස්තර මගින් ද කිසියම් තේරුමක් ලබා ගැනීමට හැකි වනු ඇත. “ඉරහඳ පවතිනාතාක්” ආසිරි වැඩීම කවිකාර මණ්ඩලයේ කියවෙන කවි වල දීත් ගරා යකුමේදී සහ දිග්ගේ නැටීමේ දී කරනු ලබන ආසිරි වැඩීමේදීත් නිතර හමුවන්නකි. මල් දෙකක් සේ දැක්වෙන චිත්‍ර සටහන් පැරැන්නා විසින් පෙන්වා හඳුන්වා දෙන ලද්දේ “මේ තියෙන්නෙ ඉර හඳ දෙන්නා” ලෙසිනි. එසේ ඉරහඳ සටහන් වී ඇත්තේ ඇයිද යන්නට ඉඟි මේ විස්තරවලින් ද කවි මගින් සිතිය හැකිවෙයි. පහත ඇත්තේ යට කි කන්දකුමාර සිරිත කවි පෙළේ  සහ කවිකාර මණ්ඩලයේ ගායනාවන් අතර අසන්නට හැකි  එවැනි ඉඟියක් සහිත කවියකි.

දිනිඳු සේම තෙදබල ඇ        තු

උවිඳු සිරින් පහකරව          තු

මෙබඳු කන්ද කුමර පැව     තු

දිනිඳු තරිදු හිමිව පව           තු

රාවනා කෙඩිය සහ සොරගුණු දේවාල පුවත

රාවනා පුවත මිථ්‍යාවක් ලෙස  පවසන පිරිසක් සහ  එය සැබෑවක් සේ පවසමින් විවාදයට එළඹ සිටින විද්වතුන් පිරිසක් ද වෙති. ඒ සියල්ලම විද්වතුන් ගේ ශාස්ත්‍රීය වාද විවාද බැවින්  මහාචාර්ය පුංචිබණ්ඩාර සන්නස්ගලයන්ගො සොරගුණු දේවාල පුවත කෘතියෙන් උපුටු ගත් බව කෘතඥතා පූර්වකව සටහන් කෙරේසිදුවනු ඇත්තේ යහපතක්ම මිස අයහපතක් නොවේ. එහෙත් මෙහි දී sugv මේ කිසිදු පක්ෂයක් ගෙන තර්ක කිරීමකට නොයයි. එය පුරාණයේ සිට පවතින මිථ්‍යා මතයක් හෝ සැබෑවක් විම නිසා හෝ කවර කාරණා මත හෝ රාවනා කොඩියක් උඩරට සමයේ නැතහෙතේ සිතාවක සමයේ නිමවි ඇති බවට සාධක දේවාල සම්ප්‍රදාය තුළින් ලැබේ. උග්ගල් අලුත්නුවර මහපෙරහරේ ගෙනගිය රාවණා කොඩිය ගැන පුවත් ජනශ්‍රැතියේ පවතින අතර බොල්තුඹයේ තිබුණ බවට ලේඛනගත සාක්ෂි 2 ද ලැබේ.  සොරගුණය දේවාලයේ තිබූ පුරාණ රාවනා කොඩියක් 1970 දශකය වනවිටත් නිරුපද්‍රිතව තිබුණ බව මහාචාර්ය පුන්චිබණ්ඩාර සන්නස්ගල ශූරීන් විසින් කර ඇති පර්යේෂණ නිබන්ධනයෙන් පෙනී යයි. “සොරගුණු දේවාල පුවත” යනු මහාචාර්ය පුන්චිබණ්ඩාර සන්නස්ගලයන්ගේ එම අගනා කෘතියයි. එය විහාර දේවාලගමක් පිළිබඳව කර ඇති දුර්ලභ අගනා පර්යේෂණාත්මක සොයා බැලීමකි.  එහෙයින් මේ කෘතිය   මහාර්ඝ වස්තුවකි.  එහි අග පිටුවල දැක්වෙන චිත්‍රසටහන් අතරින් රාවනා කොඩියේ රූපය සහ කන්දකුමාර කොඩියේ රූපය උපුටා දක්වන්නේ   මහ ඇදුරු තුමාට ගෞරව ප්‍රනාමය පළකරමිනි. මේ කෘතියේ  පිටපත් දෙකක් මුල දිම sugv වෙත තිබිණි. එකක් ලැබු‍ණේ  මහ ඇදුරුතුමාගේ පරිත්‍යාගයක් ලෙසිනි. අනෙක කෘතිය රචනා කරවීමට උනන්දු කර වූ සොරගුණ දේවාලයේ අබේරත්න බණ්ඩාර මොහොට්ටාලහාමි තුමා ගේ පරිත්‍යාගයකිනි.  එහෙත් එම පිටපත් දෙකම වෙනත් අයට කියවන්නට ගෙනයාමට දීමෙන් අහිමි විය. පසු කාලයේ මේ පොත සොයමින් විවිධ තැන් විමසා බලන්නට සිදුව අසරණව සිටියෙමි. උවමනාව බලවත් නිසාම දෝ හදිසියේම තව පිටපතක් ලැබුණේ කඩයක බඩු ඔතන්නට මිලදී ගත් කඩදාසි ගොන්නක් ඇවිස්සීමේ දී ඒ අතර තිබීමෙනි. එහෙත් එහි මුල් පිටුව හෝ අග පිටුව නැත. පොත ලියා පළ කර ඇත්තේ 1973 වසරේ ලේක්හවුස් සමාගම විසින් බව පෙරවදන අනුව සිතිය හැකියි. එතුමාටත් ලේක්හවුසියටත් පින් දෙමින් උපුටා දක්වන එහි අඩංගුව ඇති මේ සේයා සටහන  රාවනා කොඩියේ පැරණිතම සිතුවමකි. අඩි 6½×4¼ ක් විශාල බව කියන මේ කොඩිය මහානුභාව සම්පන්න බවද ඒ වනවිටත් රාජකාරි ඇත්තන් විසින් පරිහරණය නොකරන බවද මහාචාර්ය තුමා සටහන් කර යි. මේ අවදියට ආසන්න කාලයේම සොරගුණ දේවාලයේ අබේරත්න මොහොට්ටාලහාමි විමසමින් ලද අවසරය මත දියුණු කැමරා උපකරණ ඇසුරෙන් ඡායාරූපයක් ගැනීමට  1990 ගණන්වල  සූදානම් වන විට එතුමා මිය ගොසිනි. 1973 වනවිටත් දිරාපත්ව තිබූ බව කියවෙන එය විශේෂ සංරක්ෂණ ක්‍රියාමාර්ග නොගත්තේ නම් මේ වනවිට ඇති දැයි සිතීම සැක සහිතය.

මයුර වාහානාරූඩ කන්දකුමාර කොඩි

මේ කොඩි විශේෂය ද දේවාල සතු කොඩි වර්ගයකි. මෙම කොඩි ද සොරගුණ මහ පෙරහරේ මහාචාර්ය පුන්චිබණ්ඩාර සන්නස්ගලයන්ගේ සොරගුණු දේවාලපුවතේ අගපිටුවල දැක්වෙන චිත්‍ර 5 න් උපුටා දක්වන බව සලකන්නPIC_1724රථයේ සවිකර ගෙන යනු  1983 දක්නට ලැබිණි.  මේ කොඩි මොනවාදැයි අලුත්නුවරින් පැමිණි දැනමුත්තකු විමසීමී. “ඕව තමයි  කන්දකුමාර කොඩි” මේ වගේ කොඩි උග්ගල් අලුත්නුවර පෙරහර රථයේ බැඳ ගෙන යන්නෙ නැත්තෙ ඇයි ? අලුත්නුවර ඇත්තා නැවතත් විමසීමි. “රාවණා කොඩිය ඔය කොඩිය වගේ දේවලුත් ආභරණ කොටසකුත් අලුත්නුවර දේවාලයෙන් පරෙස්සමට තියාගන්න සොරගුණෙට දීපුව. දැන් අලුත්නුවරට ඒවා නැති හින්ද රථයේ බැඳගෙන යන්නේ රෙදි වලින්  තුන් හුලස් වෙන්න කපාගත් පුංචි  කොඩි වැලක් වටේට ඇදගෙන විතරයි. මේ කොඩි  කන්දකුමාර කොඩි සේ පැරැන්නා නම් කළද, පුංචිබණ්ඩාර සන්නස්ගල මහඇදුරු තුමා නම් ක‍ර ඇත්තේ කකුල් කොඩි ලෙසිනි. ” (මේ පරෙස්සමට දී ඇතිපුවත පිළිබඳ පුරාකතාව මේ ලිපියේ දැක්වෙන “මේ දේවාලයේ තිබූ රාවණා කොඩිය” සම්බන්ධ ඡෙදය කියවන්න) මහචාර්ය තෙන්නකෝන් විමලානන්දයන් උඩරට මහකැරැල්ල තුන්වන කොටසේ දක්වන රුහුණු කතරගම් දේවාල කොඩියට සමාන ලක්ෂණ මේ කොඩියේ ද දැක්වේ.

විහාර දේවාලගම් අතර සමාජ සම්බන්ධතා 

සොරගුණය හා උග්ගල් අලුත්නුවර දේවාල මහා පෙරහර උත්සව කාලවල මේ දේවාල ගම් දේකේ ම ඇත්තන් සහභාගීවීම වරත්මානයේ ද  දක්නට හැකි ය. ගම් දෙකේම ඇත්තන් අතරින්  සමහරු එකිනෙකාගේ පෙරහර රාජකාරිවලට ද සම්බන්ධ වෙති. එය නියමයක් මත නොව එක් ගමක ඇත්තන් විසින් අනෙක් ගමේ ඇත්තන් අතර ඇති සුහද සම්බන්ධතාව සහ ප්‍රසාද පඬුරු පිරිනැමීම මත සිදුවන සිරිතකි. උදාහරණ වශයෙන් හංකරාවේ පියසේන නමැති රාජකාරි ඇත්තා  සොරගුණයේ මෙන්ම උග්ගල් අලුත්නුවර කවිකාර මණ්ඩලයේද ගායනා ඉදිරිපත් කරයි. එහෙයින් සොරගුණ පෙරහර පිටස්තරින් පැමිණෙන අමුත්තකුට මේ කවි සොරගුණයට අයත් බවක් හැඟීයයි. උග්ගල් අලුත්නුවරට පැමිණෙන අමුත්තකුට තේරුම් යන්නේ උග්ගල් අලුත්නුවර කවි ලෙසය. එහෙයින් දේවාලගම් අතර නෑදෑ සම්බන්ධතා තේරුම් නොගෙන මේවා අයත් වන්නේ කුමණ දේවාලයටද යන්න අවබෝධ කිරීම උගහට වෙයි.

හංකරාව යනු උග්ගල් අලුත්නුවර දේවාලගමට අයත් කුඩා ගම්මානයකි.  වර්තමානයේ පියසේන මහතා පදිංචිව සිටින්නේ සොරගුණයේ බැවින් පිටස්තරින් පැමිණියකුට බැළු බැල්මට පෙනී යන්නේ ඔහු සොරගුණයේ වැසියකු මෙනි. උග්ගල් අලුත්නුවර නයියන්ඩිකාර ඇත්තන් සොරගුණ දේවාල පෙරහරේ නැටුම්වලට සහභාගීවන අතර මහ බඹා බැඳිමට යාමද සිරිතක් වෙයි. මේ ඇත්තන් බොල්තුඹය මහසමන් දේවාලයේ පෙරහර රාජකාරිවලටද සහභාගීවෙමින් මහබඹා බඳින ආකාරය 2012 දි දක්නට ලැබිණි. මෙලෙස දේවාලගම් අතර පෙරහර කාල වලට කෙරෙන ශිල්පීන් ගේ ගමනාගමනය පුරාණයේ  සිටම සිදු වූ බැවින් ගම් තුනේ ඇත්තන් අතර පුරාණයේ සිටම අවාහ විවාහ ද සිදු වී ඇත. එමගින් නොබිඳිය හැකි සමාජ සම්බන්ධතා ගොඩනැගී ඇත. එක් දේවාලගමක් පමණක් ගෙන අධ්‍යයනයට  යන්නකුට මේවා දේවාලගම් තුනක් සේ  පෙනුනද වඩා සියුම්ව නිරීක්ෂණ කරතොත් මේ ගම්වල ඇත්තන් එකම පවුලක අය මෙන් සිටින ඇත්තන් බව අවබෝධ කල හැකිවෙයි.   එකිනෙක ගම්වල ඇත්තන් තමන්ගේ දේවාල මළුව පිරිසු කරමින් වැඩෙහි යෙදෙන ගමේ ඇත්තන් පිරිසක් පිරි නැමීම පිණිස මුළුතැන් බත් රැගෙන එන දේවාලයේ රාජකාරි ඇත්තෙක් (එච්.ජී.ගුණපාල මහත්මා)අයමෙන් සලකා අනෙක් ගමේ ඇත්තන් පිළිගෙන සංග්‍රහ කටයුතු ආදිය කරති. තමන්ගේ නිවෙස්වල ට පිළිගෙන නවාතැන් ද දෙති.  දේවාලයට ගිය විටෙක, ඒ අවස්ථාව බැතිමතුන්ට මුළුතැන්බත් පිරිනමන වේලාවක් නම්,  අනෙක් දේවාලගමේ ඇත්තන් පැමිණ ඇති බව දැනී ගියහොත්  පිටස්තරයකුට වඩා ප්‍රමුඛ තාව ලබා දෙති. මෙසේ දැඩි සම්බණ්ධතා දැකිය හැකි වුවද එකිනෙක  ගම් අතර අනන්‍යතාව රැකෙන වෙනස්කම් ද පවතී. සොරගුණය, උග්ගල් අලුත්නුවර හා අම්මඩුව යන දේවාලගම් අතර පුරාණයේ මීටත් වඩා ළඟ සම්බන්ධා තිබුණ බව  ගම්වල පවතින ජනශ්‍රැතිය මගින්ද මනාසේ පැහැදිලි වෙයි. මේ සබඳතා ස්වරූපයන් ලිඛිත මූලාශ්‍ර වලින්ද සනාථවෙයි. සොරගුණය දේවාලය කරවා ඇත්තේ උග්ගල් අලුත්නුවර ඇත්තන් හිරි හැර කළ හෙයින් දෙවියන්ට පුද පඬුරු  තැබීම පිණිස ස්ථානයක් ලබා ගැනීම පිණිස බව සොරගුණු දේවාල තුඩපතේ කියවෙයි.3  අම්මඩුව දේවාලය කරවා ඇත්තේ ද උග්ගල් අලුත්නුවර ඇත්තන් ගේ හිරි හැර නිසා දෙවියන්ට පුදපඬුරු තැබීමට ස්ථානයක් ඉදිකර ගැනීම පිළිබඳ අරමුණ නිසාය.4 බොල්තුඹය සමන් දේවාලයක් වුවද එහි ඇත්තන් හා ළඟ සම්බන්ධතා ද ඈත අතීතයේ සිටම තිබූ බව මේ ගම්මානවල ජනතාවන් අතර ඇති නෑදෑ සම්බන්ධතා සාක්ෂි වෙයි. ඒ පමණක් නොව විවිධ හේතූන් නිසා වර්තමානයේ ඈත්ව තිබුණත්  රත්නපුර සමසමන් දේවාලය ආශ්‍රිතවද මෙවැනි නෑදකම් වලින් බැඳී ගිය රාජකාරි ඇත්තෝ වෙසෙති. මහනුවර දළදා මාලිගයාශ්‍රිත රාජකාරි ඇත්තන් හා ඇති සම්බන්ධතා සාපේකෂ වශයෙන්  දුරස් වුවද  උග්ගල් අලුත්නුවර නැකත් සකස් කළ පසුව ඒවා ශුද්ධ කරවා ගෙන ඒම පිණිස  1970 දශකයේද මේ ඇත්තන් මහනුවරට ගිය බව පවසති. මෙහි ගණිත පංගුවේ ඇත්තන් මහනුවර ඇත්තන් හා නෑදෑකම් සහිත පිරිස් වෙති.5

විශේෂ වදන්

  • මුළුතැන්බත් :- මුළුතැන්බත් සහ  මුරුතැන් බත් යන ව්‍යවහාර දෙකම දේවාලගම්වල පවතී. දෙවියන්ට පිදීම පිණිස දේවාලයේම මුළුතැන්ගෙයි පිසින බත් මේ නමි. මේ පිළිබඳ විශේෂ ලිපය ඉදිරියේ දී.

  • තුන්හුලස් කොඩි:- මෙයින් අදහස් කරන ලද්දේ රථයේ පෙනෙන පරිදි ත්‍රිකෝණාකර හැඩයට කපා සකස් කළ විවිධ වර්ණයෙන් යුතු කොඩි

  • ඉරහඳ දෙන්නා:- ඉරහඳ කොටන ලද ගල් පර්වතයක් 1980/90 දක්වාත් අටවක්වෙල රතනපාල විද්‍යාලය අසල තිබිණි. ඒ ගැන විමසිමේදී හඳුන්වා දුන්නේද ඉරහඳ දෙන්නා හෝ ඉරහඳ දෙවි වරුන් ලෙසිනි. පුරාණයේ රාජධානි ආශ්‍රිතව ඉර හඳ කොටා ගැබීම ඉර හඳ පවතිනාතාක් පැවතීම යන අරුත දීම පිණිස කරනලද්දක් සේ අනුමාන කළ හැකිය.

පාදක සටහන්

1.දේව වර්ණනාකාව්‍යය-ප.එ.ප. දැරණියගල – ලංකා ජාතික කෞතුකාගාර පුස්කොල ග්‍රන්ථමාලා අංක IX මානව විද්‍යාව (හතරවරනි කලාපය) 1960 කොළඹ

2.සුදු දිසාපතිවරුන් දුටු අසිරිමත් සබරගමුව – සිසිර මලලසේකර පරිවර්තනය හා සම්පාදනය – තාරක ප්‍රකාශකයෝ බළන්ගොඩ 2006

3.සොරගුණු දේවාල පුවත මහාචාර්ය පුන්චිබණ්ඩාර සන්නස්ගල හා ඌවේ ඉතිහාසය – රාජකීය පණ්ඩිත අතිපූජ්‍ය නාවුලේ ධම්මානන්ද නායකහිමිපාණන් වහන්සේ

4. සපරගමුවේ පැරණි ලියවිලි – රාජකිීය පණ්ඩිත අති පූජ්‍ය කිරිඇල්ලේ ඤාණවිමල හිමිපාණන්වහන්සේ

5.ගණිත පංගුවේ පැරැන්නකු වූ ඒ.ජී. අල්විස් මහතා (84) කරන ලද සාකච්ඡා

විද්‍යා විජ්ජා | Science Magic

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

sugv

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Aru-ge adaviya

Just another WordPress.com site

Sinhala story Blog

for Sinhala readers

මගේ රට | My Country

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Pradeep's page (ප්‍රදීප්ගේ පි‍ටුව)

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

සසිදුගේ blog අඩවිය

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Thambaru's Blog

To be bloomed over the mud...

Open Minds! (formerly: Moving Images blog)

An opinionated Asian comments on media, science & development - NOTHING official about this!

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

පඨිත

සමාජ විද්‍යා හා සංස්කෘතික අධ්‍යයන ශබ්දකෝෂය

Gold fish ගේ blog ටැංකිය

:) , :( , ;) , :o , අතර ♥ත් සමගින්...

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

ආගිය කතා

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Just another WordPress.com site

මුතුහර

සාර සංග්‍රහය

මීදුම.

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

බෞද්ධ තොරතුරු සංචිතය

“යෝ ධම්මං පස්සති සෝ මං පස්සති” යමෙක් ධර්මය දකී ද හේ මා දකී.

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

බළන්ගොඩ නගර සභාවේ නිල බ්ලොග් අඩවිය

ශ්‍රී ලංකාවේ පලාත් පාලන ආයතනයක් ආරමිභ කල පළමු බ්ලෝග් අඩවිය

M U R A G A L A

Archaeology, History, & Culture

ඇල්කෙමියාගේ දිනපොත | Alchemist's Diary

පර්යේෂණාත්මක බ්ලොග්කරණයේ රැඩිකල් පැත්ත

විචාරකගේ අඩවිය

~~~ පහන් යාය ~~~

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

.: මල් කැකුළු : Sri Lankan Kids :.

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

හෙළයේ ඉතිහාසය

අපේ ඉතිහාසය කාලයේ වැලිතලාවෙන් වැසී යන්නට ඉඩ නොදී ඔබේ දෑස මානයට ගෙන ඒමට හෙළයේ ඉතිහාසය දරනා උත්සාහයට සහය දෙන්න

සංස්කාර විනිවිද

arts history archaeology films books

අරුණි ශපීරෝ‍ වෙතින්

ධනාත්මක චින්තනය හා දාර්ශනික සිතුවිලි

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 25 other followers

%d bloggers like this: