Skip to content

මහ පෙරහර මහ දහවලේ උග්ගල් අලුත්නුවර

මහ පෙරහර  දහවලේ දුටු පරිසරය 2

මීට පළමු සටහන සමගම උඩුගැන්විය යුතු සටහන පමා වුනාට  සියලු දෙනාගේම සමාව ලැබේ යයි සිතනවා. කොහොමවත්  වලක්වා ගත නොහැකි හේතුවක් නිසා සේරම බ්ලොග් ලිපි යමින් එමින් සිටියදී ඇහැ ගැටුනා විතරයි. මේ තියෙන්නෙ ඉතිරි කොටස  2014 .10. 08 මහ දහවලේ ගත් සේයා සහ විස්තර

මේ මොකද ඇස් පියාගෙන, කන් සොලවන්නෙත් නෑ ? නින්ද ගිහින්. ඇත්පාලකවරයා කියා දුන්නේ එහෙමයි.   “අලි රාලහාමිට නින්ද ගිහින්“ කුමරණතුංග ශූරීන් ලිව්වනම් එහෙම ලියාවි.

මේ මොකද ඇස් පියාගෙන, කන් සොලවන්නෙත් නෑ ? නින්ද ගිහින්. ඇත්පාලකවරයා කියා දුන්නේ එහෙමයි. “අලි රාලහාමිට නින්ද ගිහින්“ කුමරණතුංග ශූරීන් ලිව්වනම් එහෙම ලියාවි.

“අලියන්ට ළමයින්ට නලියන්ටමයි හිත“ කාට නින්ද ගියත් මට නින්ද යන්නෙ නෑ. මෙයා තමයි පෙරහරෙ යනගමන් ආපහු හැරිල sugv ඇඟටම ආව කෙනා ?

“අලියන්ට ළමයින්ට නලියන්ටමයි හිත“ කාට නින්ද ගියත් මට නින්ද යන්නෙ නෑ. මෙයා තමයි පෙරහරෙ යනගමන් ආපහු හැරිල sugv ඇඟටම ආව කෙනා ?

දේවාලය ඉදිරිපසින් තිබූ  පිවිසුම් මාවත “පුරාණ රජමාවත“ යයි පැවසෙන පාරේ දොලපාරට ඉහළින් ලී පාලමක් තිබිණි. දැනට ඒ පාලම ඇත්තේ අඩි 18 ක් පමණ වෙල්යාය යටින්. පතල්කැනීමකදී හමුවූ මෙවැනි පාලම් ගේඩර හයකින් දෙකක් ගොඩට ගත්තේ 1980 දි තරම. එකක් පහළ තිබී දිරා ගියා අනෙක දිරායාම වැලැක්වීම පිණිස යකඩ වළලු යොදවා දේවාලයේ බටහිර දෙසින් ඇති පීල මතට ගෙන එන්නට පියවර ගැනුනේ සුනිල් වීරසේකර බස්නායක නිලමේතුමාගේ අවදියේ බව පැවසෙනවා. මේ දැව කඳ අඩි 40 ක් තරම් දිගයි. මේ ගස කෙසේ තිබෙන්න ඇද්ද ?

දේවාලය ඉදිරිපසින් තිබූ පිවිසුම් මාවත “පුරාණ රජමාවත“ යයි පැවසෙන පාරේ දොලපාරට ඉහළින් ලී පාලමක් තිබිණි. දැනට ඒ පාලම ඇත්තේ අඩි 18 ක් පමණ වෙල්යාය යටින්. පතල්කැනීමකදී හමුවූ මෙවැනි පාලම් ගේඩර හයකින් දෙකක් ගොඩට ගත්තේ 1980 දි තරම. එකක් පහළ තිබී දිරා ගියා අනෙක දිරායාම වැලැක්වීම පිණිස යකඩ වළලු යොදවා දේවාලයේ බටහිර දෙසින් ඇති පීල මතට ගෙන එන්නට පියවර ගැනුනේ සුනිල් වීරසේකර බස්නායක නිලමේතුමාගේ අවදියේ බව පැවසෙනවා. මේ දැව කඳ අඩි 40 ක් තරම් දිගයි. මේ ගස කෙසේ තිබෙන්න ඇද්ද ?

කඩවර කෝවිල

මේ තියෙන්නෙ කඩවර කෝවිල. දේවාලයේ ඉදිරි පසින් ගිණිකොණ දෙසින් ඇති කොහොඹ ගහ කඩවර සූනියන් වැනි අය වාසය කරන තැනක් බව විශ්වාස කෙරෙනවා. ඇයි මෙතන පාළුට ගිහින් ? “අද පෝය ! ඒ මදිවාට බ්‍රහස්පතින්දා දිනයක් !! හෙට තමයි ඔතෙන්ට මිනිස්සු එන්නෙ“ ඒ ඇයි ? “ඔතෙන්ට නේ අවලාද පූජා තියන්නෙ,කියන්නෙ. අද කාටවත් නපුරක් හිතන්න හොඳ නෑ. පව්.“ මේ ජනප්‍රිය ගැමි බුද්ධාගමේ තවත් විදිහක්ද?

“දිග්ගෙයි දොරකඩ මල්වැඩ දාලා සියලු සතුන්ගේ රුව ඇඳලා.............“ මේ පුරාන කවියා දුට් දිග්ගෙයි දොරටුව. වෙලාව  දහවල්11.00 පහුවෙලා මෙතනින් ඇතුළුන බැතිමතුන් සමග ඔවුනට නොදැනී කැමරාවත් ගියා.

“දිග්ගෙයි දොරකඩ මල්වැඩ දාලා සියලු සතුන්ගේ රුව ඇඳලා………….“ මේ පුරාන කවියා දුට් දිග්ගෙයි දොරටුව. වෙලාව දහවල්11.00 පහුවෙලා මෙතනින් ඇතුළුන බැතිමතුන් සමග ඔවුනට නොදැනී කැමරාවත් ගියා.

බැතිමතුන් කවුරුවත් පඬුල්ලන බවක් පෙනේනෙ නෑ. ඇයි ඒ ? “දැන් මුරුතැන් බෑව නේ. මේ ඉන්නේ පාවඩේ මුරුතැන් බත් ගන්න“

බැතිමතුන් කවුරුවත් පඬුල්ලන බවක් පෙනේනෙ නෑ. ඇයි ඒ ? “දැන් මුරුතැන් බෑව නේ. මේ ඉන්නේ පාවඩේ මුරුතැන් බත් ගන්න“

මුරුතැන්බත් මුළුතැන්ගෙයිනුත් ලැබෙනවා.

මුරුතැන්බත් මුළුතැන්ගෙයිනුත් ලැබෙනවා.

මුරුතැන්බත් ගන්න මහ සෙනගක් මුළුතැන්ගේ ළඟ

මුරුතැන්බත් ගන්න මහ සෙනගක් මුළුතැන්ගේ ළඟ රැස්වෙලා.! පිරිසිදුව පේවෙලා එන කාටවුනත් රසයි !! ගුණයි !!! අසනීප වි සිටි අයටත් දරුවන්ට වුනත් බෙහොම ආශීර්වාදයක්.යි මේ ඇත්තන් කාගේත් විශ්වාසය.

මහ පෙරහර දවසක් නේ. ඒ හින්ද අද තියෙන්නෙ පැනිමුරුතැන්බත් ! හේවිසි වාදන ශිල්පී ටියුඩර් මහතා “අසනීප කාරයකුට“ මුරුතැන් බත් ගෙන දෙමින් උදව්වෙයි.

අද මහ පෙරහර දවසක් නේ. ඒ හින්ද අද තියෙන්නෙ පැනිමුරුතැන්බත් ! හේවිසි වාදන ශිල්පී ටියුඩර් මහතා “අසනීප කාරයකුට“ මුරුතැන් බත් ගෙන දෙමින් උදව්වෙයි.

2014 උග්ගල් අලුත්නුවර මහ පෙරහර වප්පුර පසලොස්වක දිනය

මහ පෙරහර  දහවලේ දුටු පරිසරය 1

මේ උදේකාලයේ  පෙරහර පරිසරය දිස්වුනේ මෙහෙමයි.  අද (ඔක්තෝබර් 8) මහපෙරහර සිව්වන දිනය මිනිස්සු නිදිවැරූ නිසා දෝ වැඩි දෙනෙක් පේන්න හිටියේ නැහැ.

 

පිවිසෙන පඩිපෙළ ඉදිරියේ “හඳගල“ මැදිවනසේ ඉදි කර තියෙන තොරණට තකියන්නෙ “අරංගුව“ කියල. අරංගුව බෞද්ධ කොඩි හැරුනාම පොල්වලු එල්ලා වේවැල් හා ගොක්කොළ සැරසිලි තිබෙනවා මීට අමතරව යම් මල් විශේෂයක් ද තැනින් තැන තිබෙනවා. මේවට කියන්නෙ  “දෝතළු මල්“

පිවිසෙන පඩිපෙළ ඉදිරියේ “හඳගල“ මැදිවනසේ ඉදි කර තියෙන තොරණට තකියන්නෙ “අරංගුව“ කියල. අරංගුව බෞද්ධ කොඩි හැරුනාම පොල්වලු එල්ලා පොල් මල් සමග වේවැල් හා ගොක්කොළ සැරසිලි තිබෙනවා මීට අමතරව යම් මල් විශේෂයක් ද තැනින් තැන තිබෙනවා. මේවට කියන්නෙ “දෝතළු මල්“

 

මේවා ගෙන එන්නෙ එගොඩවලබඩ “අලංකාරපංගුවෙ“ ඇත්තන් විසින්. දැන් බොහොම හිඟයි ලු. සිරීපාද හිමේ කිට්ටුවට යන්න ඕනලු කපා ගන්න. 1998 විතර අරංගුව වගේම රථයේ කණු පවා දොතළු මලින් සැරසී තිබුණා. ඒත් දැන් බොහොම හිඟයි.

මේවා ගෙන එන්නෙ එගොඩවලබඩ “අලංකාරපංගුවෙ“ ඇත්තන් විසින්. දැන් බොහොම හිඟයි ලු. සිරීපාද හිමේ කිට්ටුවට යන්න ඕනලු කපා ගන්න. 1998 විතර අරංගුව වගේම රථයේ කණු පවා දොතළු මලින් සැරසී තිබුණා. ඒත් දැන් බොහොම හිඟයි.

 

මේ රථය සෑදුවාය කියන්නෙ සිඩ්නි එල්ලාවල යුගයෙ. පරණ එක දිරාපත්ව තිබුණ නිසාලු. පෙරසිරිතේ හැටියට රථයේ මුදුන සරසා කොත පළඳවන්නෙ මීත්‍රී ගෙ පංග්වෙන්. වටේ සුදු රෙදි ඇද සරසන්නෙ සුද්දහළු පංගුවෙන් ආචාරිපංගුවෙන් තමයි රථයේ සුළු අලුත්වැඩියාවක් අවශ්‍යනම් කරන්නෙ. රථය ඇදගෙන යන්නෙත් ආචාරිපංගුවෙන්. මේ විදිහට රථයේ කටයුතු රාජකාරි පංගු කීපයකින්ම ඉටුවෙනවා.

මේ රථය සෑදුවාය කියන්නෙ සිඩ්නි එල්ලාවල යුගයෙ. පරණ එක දිරාපත්ව තිබුණ නිසාලු. පෙරසිරිතේ හැටියට රථයේ මුදුන සරසා කොත පළඳවන්නෙ මීත්‍රී ගෙ පංග්වෙන්. වටේ සුදු රෙදි ඇද සරසන්නෙ සුද්දහළු පංගුවෙන් ආචාරිපංගුවෙන් තමයි රථයේ සුළු අලුත්වැඩියාවක් අවශ්‍යනම් කරන්නෙ. රථය ඇදගෙන යන්නෙත් ආචාරිපංගුවෙන්. මේ විදිහට රථයේ කටයුතු රාජකාරි පංගු කීපයකින්ම ඉටුවෙනවා.

 

පත්තිනි දේාවලය ඉදිරියේත් අරංගුවක් බැඳලා. වල්ලි දේවාලය ඉදිරියේ “අතුපන්දලම“ ඒක සෙවිලිකරල තියෙන්නෙ අඹ අතු

පත්තිනි දේාවලය ඉදිරියේත් අරංගුවක් බැඳලා. වල්ලි දේවාලය ඉදිරියේ “අතුපන්දලම“ ඒක සෙවිලිකරල තියෙන්නෙ අඹ අතු

 

ඉදිරියෙන්ම බොහොම ප්‍රෞඪ ලෙස මා දෙස බලන දළපූට්ටුවා. එහායින් ඉන්න දළ ඇතා සංහරාජා ලු. තවත් අලිඇතුන් රාශියක්ම මේ සිටින්නෙ මැදගම දේවාලය ඉදිව පැවති ඉසව්වෙ. දැන් ඊට කියන්නෙ මැදවත්ත කියලයි

ඉදිරියෙන්ම බොහොම ප්‍රෞඪ ලෙස මා දෙස බලන දළපූට්ටුවා. එහායින් ඉන්න දළ ඇතා සංහරාජා ලු. තවත් අලිඇතුන් රාශියක්ම මේ සිටින්නෙ මැදගම දේවාලය ඉදිව පැවති ඉසව්වෙ. දැන් ඊට කියන්නෙ මැදවත්ත කියලයි. අනෙක් ඇතයි තවත් අලියකුයි අතර තියෙන්නෙ මැදගම දේවාලටෙ අයත්ව තිබූ බෝධීන් වහන්සේ බව පැවසෙනව. දළපූට්ටුවාගේ වම්පසින් මැදගම දේවාලය තිබුණ කොටසේ අත්තිවාරම දැනුත් හඳුන ගන්න පුළුවන් ඉදිරියෙදි පුරාවිද්‍යා කැණිම් මගින් මේ පුවත තහවුරුවේවි

 

 

 

වල්ලි දේවාල වීදිය හා නැගෙනහිර දෙසින් දික්වීදිය

වල්ලි දේවාල වීදිය හා නැගෙනහිර දෙසින් දික්වීදිය

බෝධින් වහන්සේ හා චෛත්‍යය

බෝධින් වහන්සේ හා චෛත්‍යය මල් පහන් පුදා බැතිමත්තු විහාර ගෙය අසළ බුද්ධ පූජාවට සැරසෙති

වප්පුර පසලොස්වක මහපෙරහර උනත් අද වප්පුර පසලොස්වක දහවල් බුද්ධ පුජාවට සහභාගීවූ ගමේ බැතිමතුන් කොටසක්

වප්පුර පසලොස්වක මහපෙරහර උනත් අද වප්පුර පසලොස්වක දහවල් බුද්ධ පුජාවට සහභාගීවූ ගමේ බැතිමතුන් කොටසක්

විහාරාධිපතීන් වහන්සේ වන අතිපූජ්‍ය අළුත්නුවර ධම්මරත්න හිමිපාණන්වහන්සේ විසින් බුද්ධපූජාව මෙහෙයති

විහාරාධිපතීන් වහන්සේ වන අතිපූජ්‍ය අළුත්නුවර ධම්මරත්න හිමිපාණන්වහන්සේ විසින් බුද්ධපූජාව මෙහෙයති

මේ දවස් වල නිතර අහපු ප්‍රශ්නය

උග්ගල් අලුත්නුවර ආරම්භ  වුනේ කොහොමද ?

satterlight Pic

ගූගල් සැටලයිට් ඉමේජ් එකක් ලෙස උග්ගල් අලුත්නුවර

Picture 042

පත්තිනි දේවලය ඉිදිරිපිට සිට ගත් සේයා රුව

PIC_4503x

තරමක් ළඟින් දිස්වන සැටි

PIC_3811

පුරාණ ලේකණයේ කියවෙන උඩමළුවේ පිහිටි විහාර ගෙය දාගැබ හා බෝදීන් වහන්සේ

???????????????????

උඩමළුවේ දේවමන්දිරයේ උඩුමහල

img_0540

දිග්ගෙයට පිවිසුම් දොරටුව දෙපස මකර තොරණ

S7300678

දේවාල බිමට පිවිසෙන විටම හමුවන දසුන

to upload3xxx

ගසක් මත සිට ගත් සිද්ධස්ථාන සංකීර්ණයේ සේයා සටහනකි

මේක තමයි බොහෝ දෙනකු නිතරම වගේ sugv ට ඉදිරිපත් කරපු ගැටළුව. “උඹ ඔය අහන්නෙ සිය දහස් වතාවට වෙන්න ඇති ! මං දන් නෑ.” කුඩාකල  කිරිඅම්මා දුන් පිළිතුරක් මට නැවත සිහිවුනේ මේ ප්‍රශ්නය කිප දෙනෙක්ම නිතර විමසන්නට වුන නිසයි. sugv ටත් දෙන්න වෙලා තියෙන්නෙ “මං දන් නෑ” කියන එකද කියල හුඟක් වෙලාවට හිතුනා. ඇත්තෙන්ම කියනව නම් මාත් තවම ඉගෙන ගන්නව, සොයනව විතරයි. “තවම නිශ්චිතව හමු වුනේ නෑ ! කියන්න දන් නෑ!! කියන එක තමා දිය හැකි හොඳම පිළිතුර. මේ දවස්වල මහ පෙරහර නේ. ඒ නිසාම  පැමිණෙන බොහෝ දෙනකු මේ දවස්වල විමසන ප්‍රශ්නයක් වුනා වෙන්න ඇති.

මෙහෙම උත්තර බඳින්න වෙලා තියෙන්නේ මතවාද  තුනක්  අතර sugv පැටලී ඇති නිසයි. මේ  මතවාද තුනෙන් කොයික හරිද කියල තවම තෝරගන්න පුළුවන් වෙලා නෑ. එකක් බොහොම ජනප්‍රිය, කාලයක්ම පැවති මතයක්. රාජකීය පණ්ඩිත පූජ්‍ය කිරිඇල්ලේ ඤාණවිමල හිමිපාණන් වහන්සේ 1942 දි විතර පල කරල තියෙන්නෙත් මේ මතයමයි. දෙවන මතය ටිකිරිබණ්ඩාර සීලොගම සහ ඇත්තල පිටියේ නන්දසාර හිමිපාණන් වහන්සේ යන විද්වතුන් විසින් සංස්කරණය කරන ලද කෘතියකින් පෙනී යනවා. එය රාජකීය පණ්ඩිත නාවුල්ලේ ධම්මානන්ද හිමිපාණන් වහන්සේගේ අවසන් ලේඛනය නමැති කෘතියෙන් ගෙන එන විස්තරයක්. තුන්වන මතය වන්නේ රාජකීය පණඩිත වටද්දර හිමිපාණන් වහන්සේ ප්‍රසිද්ධ දේශනවලදී පවසන තවත් විස්තරයක්.

Image19

දේවාල මළුව මත ඇති එකම පොල්ගස පිහිටි ස්ථානයේ විශේෂත්වය

DSC00657

දේවාලය නමස්කාර කරවන පෙරහරේ ගිය ඇතෙක්

DSC00074

දියකැපීමෙන් පස් දේවාභරණ රථය දේවලය ඉිදිරි පිටට වැඩමවාගෙන එන රථය

කාලයක් පැවති නිසා හරි, එහෙම නැත්තං  වැඩි දෙනෙක් ඒකම කියන නිසා හරි ඒක තමයි සත්‍යය” කියලම හිතන්නත් බෑ නේ.   ඒ හින්ද අනෙක් මතත් විමසා බලන එක සුදුසුයි.  පැටලිල්ල ඇතිවෙන්නෙ මේ එක මතයක් වත් නිකම්ම කටට ආවාට පැවසූ හෝ පෑන අතට අරන් ආවට ගියාට  ලියා දැමූ ඒවා හෝ නොවීම නිසයි. සමහරවිට මතවාද තුනම අසත්‍ය හෝ අර්ධ සත්‍යයන්  විය හැකියි.

මේ කොයිකට උනත් කිසියම්  ආලෝකයක් වැටෙන්නෙ   පුරාවිද්‍යා ගවේශන හෝ කැණීම් වගේ දේවල් සිදු වුනාට පස්සෙයි.  ඒවා තවම ඇරඹිලා නැහැ.   මේ හින්ද  ඉතිහාසය නිවැරදිව තෝරා බේරාගන්න එක කාට වුනත් තරමක ගැටළුවක්. ඒ නිසයි  sugv  ට “තවම නිශ්චිතව හමු වුනේ නෑ ! කියන්න දන් නෑ!!”  වගේ උත්තර බඳින්න වෙලා තියෙන්නෙ.  උග්ගල් අලුත්නුවර විතරක් නෙවෙයි. ලංකාව හෝ ලෝකයේ කවර රටක වුනත් තත්ත්වෙ එහෙමයි. ඒ ඉතිහාසයේ හැටි වෙන්න ඇති.

sugv ට හමු වෙලා තියන, උග්ගල් අලුත්නුවර ආරම්භය සම්බන්ධ ප්‍රධාන මත කෙටියෙන්

1. මේ මතය අනුව උග්ගල් අලුත්නුවර ගම්මානය ඇරඹිලා දේවාලය හැදිල තියෙන්නෙ ක්‍රි.ව.1382 වසරෙ.   හැදුව බව කියන්නේ සූරිය මහරජ්ජුරුවො. ඒ කාලේ මේ ගමට  කියල තියෙන්නෙ මැදගම දේවාලෙ කියල. තවත් අතකින් බලන විට දේවාලය තිබිල තියෙන්නෙ මැදගම වනාන්තරය ඇතුළෙ, පුංචි ගොඩැල්ලක් උඩ. මේ දේවාලෙ තේවාවන් කරමින් සිටියෙ දකුණු ඉන්දියාවෙන් සංක්‍රමණය වුන බ්‍රාහ්මණ පිරිසක්. මෙහෙම කලක් ගතවුනා.  අවුුරුදු දෙසීයක් විතර ගත වුනා.

ඒ කියන්නෙ ක්‍රි.ව. 1582  වසර උදා වුනා. එතකොට  පෘතුගීසීන් මේ රටට ඇවිල්ල සෑහෙන කාලයකුත් ගිහින් තිබිච්ච කාලෙ. ඒ වාගේම 1582 කියන්නෙ පළමුවන රාජසිංහ රජුජ්රුවො පෘතුගීසි විරෝධී සටනේ තීරණාත්මක අවස්ථාවක පසුවුන අවදිය. මේ කාලෙ මේ දේවාලය  ආසන්නයේ තවත් පුංචි කඳුගැටයක් උඩ ලැගුම් ගෙන තම සේනාව සමග මන්ත්‍රණයේ යෙදුන, සූර්ය මහරජ්ජුරුවන්ගෙ තුන්වෙනි මුණුබුරා වන යාපාමහ රජ්ජුරුවන් ට මැදගම කැලේ අස්සෙන් සක්නාදයක් ඇසුන. ඒ මොකක්දැයි සෙනෙවියන් මගින්  විමසූ විට මහත් ආනුභාව සම්පන්න දේවාභරණයක් තැන්පත් කර හදා තියන  දේවාලෙ තේවා කරන හඬ බව අසාගන්ට ලැබිල තියනව.

මේ දෙවියන් මහත් තේජානුභාවයෙන් යුතු බව දැනගත් විට රජතුමා ඒ ළඟම පිහිටි කොස් පැලයේ රන්පනම් දහසකින් යුතු පඬුරු පොදියක් බැඳල යුද්ධය දිනා දෙන ලෙස දෙවියන්ට ආයාචනා කරා. මේ බාරය වුනේ රජතුමා යුද්ධය දිනුවාට පස්සෙ දෙවියන්ට මෙතනම දේවමාලිගයක් ඉදිකර අලුතෙන්ම නුවරක් ඉදිකරන බවටත් ඇසල මාසයට පෙරහරක් කරන බවටත්   පොරොන්දු වෙමින්.

ඒ පොරොන්දුව අනුව තමා වර්තමාන බෝධීන් වහන්සේ විහාර ගෙය සමග දාගැබත් දේවාල මාලිගයත් පත්තිනි දේව මන්දිරයත් හැදුවය  කියන්නෙ. දේවාලය වගේම පරිශ්‍රයත් මාස දහයක් තුළ හැදූ බවත් එයින් පස්සෙ මැදගම දේවාලයෙ තිබ්බ දේවාභරණ  අලුත් දේවාලෙට පෙරහරින් වැඩමවල ඇසල මාසයේ පෙරහරත් කරල රජ්ජුරුවො පිටත් වුනා යයි කියවෙනව. ඒ අනුව  1583 තමයි මුල්වතාවට පෙරහර කළ බව පෙනෙන්නෙ. මේ තමයි ජනප්‍රිය මතය!. වැඩි දෙනෙකු පවසන පුවත!!. ජනප්‍රවාදයේ පවතින කතාව!!!. ජනකවි වලින් හෙලිවන පුවත!!!!.

 

2 මේ  මතය අනුව දේවාලයේ ආරම්භය හාත්පසින් වෙනස් විදිහකටයි කියවෙන්නෙ. ඒ අනුව මෙතන දේවාලය ඉදිවෙලා තියෙන්නෙ ක්‍රි.පූ. 2 වන සියවසේ තරම් ඈතදි. . වළගම්බා රජසමයේ ඇති වූ “බැමිනිතියා සාය“ නම් මහා විනාශයක් ගෙනදුන් නියං සමයේ දැඩි වියලි බව නිසා වර්තමාන ව්‍යවහාරය අනුව මැදබැද්ද වුනත් ඒ කාලයේ මැදගම නමින් හැඳින් වුන ප්‍රදේශයත් බොහොම කටුක තත්ත්වයකට ආවා. ඒ මැදගම දේවාලයට හෝ ඒ අාසන්නයේ පැවති ගණේවත්ත විහාරයටත් තවදුරටත් පවතින්නට නොහැකි තරම් දුෂ්කර සමයක් උදා වුනා. ඒ නිසා ගණේවත්ත විහාරස්ථානය, කරකොල හෝ වළඳමින් මහාසංඝරත්නයට ආගමිකවත් පිළිවෙත් සපුරනු පිණිස කරගස් බහලුව තිබූ ස්ථානයකට ගෙනවිත් ඇත. අද “කරගස්තලා“ව වශයෙන් හඳුන්වන්නේ එ් ගම්මානයයි. අද  කරගස්තාලව පුරාණ රජමහා විහාරස්ථානය වගේම කීර්තිමත් පිරිවෙනක් ද සහිත “කරගස්තලාව ශෛල ගංගාරාම පුරාණ විහාරය“ ලෙසත් එය හැඳින් වෙනවා. ගණේවත්ත විහාරය කරගස්තලාව වෙත ගෙනාවා වාගෙම එ් ආසන්නයේ පැවති මැදගම දේවාලයත් වළවේ ගඟේ වක්කලමෙන් උඩුපැත්තට, එනම් වර්තමාන පිහිටීමට ගෙවිත් තිබෙනවා. මුල් කාලයේ එයට මැදගම දේවාලයයි  පවසා ඇතත්  ඇත්තේ උග්ගල් කල්තොට  ප්‍රදේශයේ පිහිටි වර්තමාන මැදබැද්දේ සිට මෙතනට ගෙනැවිත් අලුතෙන් හැදුන නුවරක් වුනාට පස්සෙ, උග්ගල් අලුත්නුවර යනුවෙන් පස්සෙ කාලෙක පට බැදී ඇති බව පැවසෙනවා. උග්ගල් අලුත්නුවර වුනේ  උග්ගල් කල්තොටින් ගෙනැවිත් සකස් කළ නිසා.

3.තුන්වන මතය වන්නේ රාජකීය පණ්ඩිත පූජ්‍ය වටද්දර හිමිපාණන් වහන්සේ සිය ගවේශන මගින් සොයා ගත් විස්තර ඒ අනුව පවසන කතාව. ඒ අනුව මේ දේවාලයේ ආරම්භය තවත් ඈතට දිවයනව. කතරගම දෙවියන් තාරක හා බස්ම නමැති අසුරා සුරඅසුර යුද්ධයෙන් පරාද කළ බව කියවෙන කාලය දක්වා දිව යනව. අනාදිමත් කාලයකට පෙර උමං මාර්ග පද්ධතියක් ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන සම්බන්ධ කරමින් පැවති බවත් ඒ උමං මාර්ග පද්ධතියට පිවිසෙන එක් විවරයක් හැටියට පවසන ස්ථානය වර්තමාන දේවාල මළුව උඩ ඇති පොල්ගස සිටුවා තියෙන තැන ය කියා හිමිපාණන්වහන්සේ පවසනව.

ඔබ මහනුවර සමයේ පැවති අධ්‍යාපන පද්ධතියේ භාවිත වූ  මුල්ම සිසු කියවීම් පොත ගැන අසා ඇති. “නම් ගම් පොත” නැතිනම් “නම්පොත” කියන්නේ ඒක. පිරුවානා පොත්වහන්සේ අගපිටුවල “විහාර අස්න” කියා තියෙන්නේත් ඒ පොතමයි.  විද්වතුන් අනුමාන කරන්නේ ඒක මහනුවර සමයේ සිටි අත්තරගම රාජගුරු බණ්ඩාරයන්ගේ නිර්මාණයක් ලෙස . අත්තරගම රාජගුරු බණ්ඩාරයන් විහාරගම් නැතහොත් ලංකාවේ පැවති ගම් වල නම් ලියා ගෙන යද්දි තෝරගන්න ඇත්තෙ එවකට පැවති ප්‍රසිද්ධ විහාර දේවාලගම්. ඒ නම් තමා එහි ලියවී තියෙන්නෙ. ඒ පොතේ 166 වන සිද්ධස්ථානය හැටියට තියෙන්නෙ “උග්ගල් අළුත්නුවර“ කියන නම ඒ අනුව ඒ කාලෙත් මේ ගම්මානය කීර්තිමත් සිද්ධස්ථානයක් විදිහට තිබුණ වෙන්නට ඕනි. ඒ කියන්නෙ ඒ කාලෙ පවා මේ සිද්ධස්ථානය පුරාණ එකක්ව තියෙන්න ඇති. සොරගුණය, බොල්තුඹය හෝ අම්මඩුව ගැන ඒ පොතේ නැහැ. ඒ නිසා මේ දේවාලගම ඒවාටත් වඩා සෑහෙන්න පුරාණ සිද්ධස්ථානයක්ව තිබී ඇති බව නම් නිසැකවම සිතාගන්න හැකියි.

(පෙරහර වසරක් පාසා අඛණ්ඩව පැවතුනා නම් මේ අවරුද්දෙ පවත්වන්නෙ 431 වන පෙරහර විය යුතුයි. එක කාලෙක පෙරහර අවුරුදු හතක් නැවතිලා තිබුණ බවක් මෙහි පැරැන්නන් පවසනවා. ඒක හැබෑවක් නම්  මේ පවත්වන්නෙ 424 වන පෙරහර විය යුතුයි. )

මේ කතන්දර හා පුවත් පහත ලින්ක් වල තව ටිකක් සවිස්තරව ලිය වී ඇති.

අලිය කලබල කරනවා!

අලිකුලප්පුව 2

ඒ 1997 වසර. උග්ගල් අලුත්නුවර මහ පෙරහරේ දෙවන දින රාත්‍රිය එළඹෙද්දි  අත්විඳි අවස්ථාවකි. වෙලාව රාත්‍රී 8.00 ට පමණ ඇත. බොහොම ජයට පෙරහර සූදානම් වෙනවා.  රාත්‍රී 9.00 ට පසුව එළඹෙන සුබ වෙලාවකින් පිටත්වෙන්න නැකත හදල තිබුණ බව sugv ට හොඳටම මතකයි. ඒ අවදියේ සංවිධාන කටයුතු වලට ඉතා ළඟින් සම්බන්ධ වෙලා වගකීම් දරපු බැවින්  මේ සිද්ධිය කිසි දිනක අමතක නොවේවි.

wild_01මේපින්තූරය අරගත්තෙ Man killed in elephant attack – Worldnews.com වෙතින්

සාමාන්‍ය අපට අලි හැසිරෙන අන්දම ගැන හෝ ඇත්ගොව්වන්ගේ  සිතුම් පැතුම් ගැන කිසිදු අවබෝධයක් නැහැ. ඒත් පෙරහරට අලියා, ඇතා වගේම හස්තිපාලකයාත් සම්බන්ධ කරගතයුතුම අය. හස්තිපාලකයන් සමග සම්බන්ධතා පැවැත්වීමටත් පහසුකම් සලසා දීමටත් ඔෟසධහාමි මහතා ත් ඔහුගේ පුතණුවන් වූ පද්මසෙන මහතාත් ලෙස දෙදෙනෙකුම සිටියා.¹   (ඖසධහාමි මහතා මෑත දී අභාවප්‍රාප්ත විය)ඔවුන්ගේ  සේවය අැගයීම දේවාලයෙන් අතපසු නොවන  බැවින් වගේම ඔවුන් ගමේම අය ද වන බැවින් කටයුතු කළේ   විශ්වාසවන්තව, වගේම වගකීමෙන් යුතුව.   එදින රාත්‍රී හත වෙද්දි ඇත්ගොව්වන් විසින් අලින් ට විලංගු ලෑම, රෑන් ගැහීම සහ ඇඳුම් දැමීම වගේ කටයුතු පටන් අරන් ඇති බව ඒ අය වාර්තා කළා. ඊට ඔවුන් ද සම්බන්ධ වීම සාමාන්‍ය සිරිතක්. ඒ වන විට ඔවුන් බලන අලි ඇතුන් නොසිටියත් කාලයක සිටම අලි බැලීම සම්බන්ධව බොහොම පළපුරුදු අය. ඔක්කොම වගේ ඇත්ගොව්වන්වත් හඳුනනවා.

රාත්‍රී 8.30 පසුවෙනවත් එක්කම පද්මසේන මහතා හදිසියේ දුව එමින්  ඉදිරිපත් කළේ බරපතල්  පැමිණිල්ලක්.

පද්මසේන:-  හරියන් නෑ මහත්තය අර “………..” අලියා  උඩට අදත් අර බීපු මිනිහ නග්ග ගෙන. ඌ ඊයෙත් දඟලන්න ගිහින් මායි තාත්තයිත් ගිහින්  තුන්දෙනාම එක්ක අමාරුවෙන් මේච්චල් කර ගත්තෙ. පිට උඩ යන බීපු මිනිහ අලිබාස් කෙනෙක් නෙමෙයි. මොකුත් තේරෙන කෙනෙකුත් නෙමෙයි. ඒ අලිබාස්ගෙ යාළුවෙක් වෙන්න ඇති. නැහ්නං ඒ මිනිහගෙන් සල්ලි අරන් නග්ග ගෙන යනවා වෙන්න ඇති…. එක්කො අපි අද ඒ අලිය  නොගෙන ඉම්මු ද ? පෙරහරට පැමිණි ආගන්තුක  ඇත් ගොව්වන් තමන්ට  අවනත කරගන්න බැරිව මෙහෙම කියනවා වෙන්න ඇති යි sugv ඇතුළු අයගේ මුල්ම සිතිවිල්ල විය. ඒත් පුවතද නොසලකා හැරිය හැකි එකක් නොවේ.

sugv සහ තවත් අය එක්ව :- මේ පාර ඇවිල්ල තියන අලි මදි නේ පද්මෙ. නැටුම් කණ්ඩායම් ගොඩක් තියන හින්ද කොහොම හරි පාලනය කරල එයාව හදාගන්න. පොලීසියට මේක විශේෂයෙන් කියන්නම්.  බීපු මිනිස්සු අයින් කරාවි. අපිත් පහළට එන්නංකො. ඔෟසධ අයියත් එක්කත් කතා කරල පුළුවන් විදිහකට අලිය සම්බන්ධ කරගන්න උත්සාහ කරපං කොල්ලො.

අපි පින්සෙන්ඩු වීමු.

පද්මසේන :- ඕන්න මන්දන්නෑ. සමන්දේවාලෙන් අැවිත් ඉන්න ඇතත්  සැර එකෙක් නේ. අපේ තාත්ත එතනම ඉන්න ඕන. මං යන්නං පුළුවන් ඉක්මණට පහළ වීදියට එන්න එහෙනං.

තවත් කටයුතු රාශියක් ඇත. ඒවා  අතර දී පද්මසේන ගෙනා ආරංචිය අමතක වුනා වෙන්න ඇති. අපි ඒ වෙලාවෙ හිටියේ බොහොම කාර්ය බහුලව. බස්නායක නිලමේතුමා² තානායම ඇතුලෙ අන්දවනවා. වෙලාව නවයට ආසන්නයි. ධාතු කරඬුව  පහළ මළුවට වඩම්මන දළදා හේවිසි  ශබ්දය ඇසෙනවා.  හදිසියේම අමුතුම දර්ශනයක් ! ධාතු කරඬුව බදින්න සූදානම් කරමින් සිටි ඇතා රන්හිලි ගේත්  බැඳගෙනම   උඩවීදියට ගොඩ වී අපේ කාර්යාලය දිහාවට එන්නේ වේගයෙන්. ඇත්ගොව්වත් යුහුසුළුව ඇතා දක්කන නිසා වෙන්න ඕනි. රන්හිලි ගේ ඇතා පිට බඳිමින් හිටපු අබේසිංහ අයියාත් පිට උඩමයි. ! ඇයි මේ ? වැඩේ අවුල් වෙලා වගේ.  “ඇතා ඔය කොස් ගහට දාන්න. කොස්ගහට දාන්න”  යි ඇතා සමග එන ඇත්ගොව්වාට අණ දෙමින්, කෑ ගසමින් පද්මසේනත් පිම්මේ දුවගෙන එනවා.!!!

sugv:- ඇයි පද්මෙ ඇයි. ?

පද්මසේන :- මම කිව්ව එක කණකට ගත්තෙ නෑ නේ ! ඕනි එකක් කරගන්න එකයි ඇත්තෙ ඔන්න!! අර “…………” අලිය කලබලවෙලා!!!. අලිබාස් ටැට්ටරේ යටට රිංගුවා. තාත්ත අනික් අලි සේරම ගස් බඳින්න යවනවා. මම ආවෙ පණිවිඩේ කියන්න එක්කයි. ඇතා ගැන තමයි වැඩියම බය ඒකයි මෙතෙන්නට ගෙනාවෙ.

උද්ගතව ඇති තත්ත්වය පොලීසියට දන්වමින්  ශබ්ද විකාශන පද්ධතියේ වයර්  ක්ෂණිකව කපා දැම්ම. උඩවීදියේ මිනිස්සු තවම කිසි දෙයක් දන්නෙ නෑ.   පොලීසියත්, අපත්, ගමේ තරුණ පිරිසත්  එක්ව දේවාලය  ආසන්නයේ රැස්කමින් සිටි අය කලබල වන්නට පෙර  දේවාල මළුව උඩට යවන්නට පියවර ගත්තා. ඈතින් සිටි සහ පිවිසෙමින් සිටි අය  යුහුසුළුව ආරක්ෂිත තැන් කරා යොමු කරන්නටත් අවශ්‍ය පියවර ගැනුනා.

sugv:- හරි පද්මෙ සමාවෙයන් බොලේ . යමු අර අලියා මේච්චල් කරල බැඳගන්න එපායැ. යං පහළට.

පද්මසේන :- මටත් “අලි කුයිලෙ” තියනව. ගියොත්  මා පාරෙත් පන්නයි

sugv:-   මාවිඅරාව පාරේ කැළෑව පැත්තට අලියට කතා කර කර දුවන්න පුළුවන් නේ. ඒ පැත්තෙ මිනිස්සු  ඇවිත් ඉවරයි තවම එන අයට ආපහු දුවන්න කියමු . මමත් පස්සෙන් එනවා.  ඖසධ අයියත් එයි නේ.කොහොමෙන් හරි අලියව  ගස්දාගම්මු .

පද්මසේන දිරිගැන්වීමි  මේ එඩිතර තරුණයො මාත් ප්‍රේමරත්න ලියන මහතාත්³ සමගම දුවන්නට විය. ඒ වනවිට පහළ වීදියේ සිටින අලියා යකා නටමින් සිටී. ට්‍රැක්ටර් ටේලරයට යටට රිංගා සිටි ඇත්ගොව්වා පිටතට ඇද ගැනීම අලියාගේ අපේකෂාව විය. තව මොහොතකින් ටේලරයට පෙරලා දමාවි. ඈතින් අප වෙත එමින් සිටි ඖසධ හාමි මහතා ද දුටු පද්මසේන මහතා

“තාත්තේ මම අලියට කතා කරනවා. කියමින් හෙන්ඩුවක් ද  වනමින් දේවාභරණ රථය අසළට යමින් ” මෙහි දහ අලිය මෙහිදහ ! ” යි යටිගිරියෙන් කෑ ගෑ  වහාම රථයට මුවා විය.  අලියා එක පිම්මමේ රථය දෙසට එන්නට විය. ආ විගසින්  රථයට පහර දි  පෙරලා දැමීමට මෙන් පැත්තක් එසවීය.

“රථය පද්මෙ රථය !” ඒ  sugv යටිගිරියෙන් කෑ ගෑ හඬ !. “මූ මැරෙන්න යනවා.  යකෝ මෙහෙ ඉඳල කරන්න හම්බ වෙන්නේ නෑ දුවපං. මාවිඅරාව පාරෙ අර ලන්ද දිහාට දුවපන් !”. ඒ යටිගිරයෙන් කෑ ගෑවෙ ඖසධ අයියා.  පද්මසේන දුව යමින් අලියා පතහට වට්ටන්න මෙන් ඒ වටා දුවන්නට විය. අලියා එතරම් මෝඩයකු නොවේ.  පද්මසේන මහතා මාවිඅරාව පාර දිගේ දුවමින් අලියාට කතා කරන්නට විය .  ඒ වනවිට ට්‍රැක්ටරය යටින් එළියට පැමිණ සිටි හස්තිපාලකයා ඖසධ අයියාද සමග   අලියා පසු පස දිව යන්නට විය. පොලීස් නිලධාරී විශාල පිරිසක් ද ඒසමගම  දුවන්නට වූහ. .

මේ දක්වා කිසිවක් බස්නායක නිලමේතුමා නොදැන් විම ගැන මහත්සේ කෝප ව සිටියේය.  එය කණස්සල්ලකට වඩා ගෙන දුන්නේ සැනසිල්ලකි. එතුමා දැන ගත්තේ නම් අඳින ලද බස්නායක ඇඳුම පිටින්ම එන බව නිසැකය. එසේ වූයේ නම් එය මේ අසිරිමත් සම්ප්‍රදායයට කැලලක් හෝ නිගරුවක් වීය හැකි බව පෙන්වා දී  බස්නායක නිලමේතුමාගේ කෝපය පාලනය කර ගන්නට හැකි විය.

පැය ½ ක් පමණ යාමේදී ආරක්ෂිතව අලියා බැද දමන ලද බව තහවුරු විය.  සෙසු අලි ඇතුන් සම්බන්ධ කරගනිමින්  පෙරහර කළ හැකි බව පද්මසේන මහතා සහ ඖසධ හාමි මහතාත් සහතික කළහ.  ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ, දේවාලයේ අත්තනාය මොහොට්ටාල නිලමේ කපුමහතා ඇතුළු රාජකාරි මණ්ඩලයේ ද තීරණය වූයේ රාත්‍රී 11.30  පසුවන විට පෙරහර පිටත් කළ හැකි බවයි. ඉතා ශක්තිමත්ව නිමවා තිබූ රථයේ පැත්තක ලී පතුරක් පමණක් ගැලවී යාම හැර වෙනත් අලාභ හානියක් වී නොතිබිණි.

සාමූහිකව වැඩ සංවිධානයේ දී ඇතිවන විවිධ අභියෝග වලට මුහුණ දීම පිණිස කැපවීමෙන් මෙන්ම වගකීමෙන් යුතුව  සහාය දෙන විවිධ  විෂය විශේෂඳයන් සීටීම වැදගත් බව මේ අත්දැකීමෙන් ද පසක් විය.

 විශේෂ සටහන්

1 මේ අය අලි ජේමිස් සහ තේගිස්යන අලින් මෙල්ලකිරීම පිළිබඳ   විශේෂඥ දැනුමක් සහිත ඇත්ගොව්වන්ගෙ ගෝලයෝ බව කියවෙනවා. අලිජේමිස් යනු දිවයින පුරා ප්‍රකටව සිටි ඇත්ගොව්වකු මෙන්ම අලි වෙදකු බවත් කියවෙන අතර තේගිස් යනු 1950 ගණන්වල සිටි ඔහුගේ ගෝල බාලයයා. ඔහු ද අලිජේමිස් මෙන්ම ප්‍රකටව සිටි හස්තිපාලකයකු බව පැවසෙනවා. ඖසධහාමි පද්ම සේන වැනි අයත් සමග මේ සියල්ලන්ම එකම පරපුරක ඇත්තන් බව පෙනී යනවා. පද්ම සේන හා කළුමල්ලී හටන්පල සුදා වැනි තරුණ පිරිස තවමත් සිටිති.

2.  කරවිට වලව්වේ හරිශ්චන්ද්‍ර තෙන්නකෝන් බණ්ඩාර මහත්මාණන්-එකල දේවාලය භාරව සිටි සිටි බස්නායක නිලමේ තුමා විය. ආරාධනා ලත්විගස දැනුදු  පෙරහර දිනවල එතුමා සම්ප්‍රාප්ත වීම සුපුරුදු දසුනකි.

3. ප්‍රේමරත්න ලියන මහතා – හරිශ්චන්ද්‍ර තෙන්නකොන් බස්නායක නිලමේ අවදියේ සිටි ලේකම් ලෙස කටයුතු කළ කරවිට ප්‍රේමරත්න මහත්මා , හරිශචන්ද්‍ර නිලමෙතුමා සමගම එතුමා ද පෙරහරට පැමිනීම සිරිතකි

විශේෂ වදන්

  • විලංගු ලෑම:- අලියාගේ ගමන පාලනය වන ලෙස දම්වැල් මගින් පාද ළං කර බැඳ දැමීම.

  • රෑන් ගැහිම :- මෙය ද අලියාගේ ගමන පාලනය කර ගැනීම පිණිස යොදන විශේෂ උපක්‍රමයක් බව පැවෙසේ මෙහිදී අලියාගේ පපු පෙදෙස හිරවන අන්දමින් කඹ දමා දිවිය නොහැකි ලෙස කරන අවහිර කිරීමකි. පවසන විස්තර අනුව මේ උපක්‍රමය මේ පරපුරේ රහසිගත එකක් බව පෙනීයයි.

  • ඇඳුම් දැමීම:- රෑනට පිටින් ඒවා වැසෙන සේ අලියා සැරසීම

  • මාවිඅරාව:- දේවාල පරිශ්‍රය ආසන්නයේ ඇති, අලුත්නුවරට ම සම්බන්ධව උස්බිමක් සහ ළඳු කැළෑවකින් සුන්දරව පවතින පෙදෙසකි.

  • මෙහි දහ :- අලියාට තමා දෙසට එන ලෙස කරන අණදීමේ දී භාවිතවන වදනකි

ඇතා කලබල වෙලා !

අලි කුලප්පුව

මේ ලිපි කීපය ලියවෙන්නෙ sugv උග්ගල් අලුත්නුවර පෙරහරේ  ලැබූ අත්දැකීම් පාදක කරගනිමින්.   අලි කුලප්පු වූ විට හානිය අවම කරගැනීම සඳහා බොහෝ දෙනෙක් දැඩි අවධානය යොමු කරන තරමටම නැතත්  ඊට කිට්ටු  කළ හැකි  තරමින්   අවධානයක් යොමු වේවායි පතමින්.

අලිනැති පෙරහරක්, පෙරහරක් නෙවෙයි කියන තරමට  අලි ඇතුන් සිටිය යුතුම බව ජීර්ණය වෙච්ච ප්‍රාර්ථනාවක් ! ?   පෙරහරක් කිව්ව ගමන් අලි කීදෙනෙක් හිටිය ද? අහන එක අපේ ඇත්තන්ගෙ  සිරිතක් . “අලි හිටියෙ නෑ” කිව්වොත් මොනතරම් දේවල් තිබුණත්  ඒක හොඳ  පෙරහරක් විදිහට  සැලකන්නේ නෑ. ඒ හින්ද අලි නැතිව ප්‍රසිද්ධ පෙරහරවල් ඉදිරියේ දී හෝ  ඇති වේයයි සිතන්න අමාරුයි.  මෑත දී අසන්ට ලැබුණ පුවත් අතරින් පෙරහර කීපයක දීම අලිකුලප්පු වීම් ගැන වාර්තා ලැබෙනවා.¹මේ දවස්වල උග්ගල් අලුත්නුවර කුඹල් පෙරහර පැවැත්වෙනවා. ඒ නිසාම මේ ලිපි කාලෝචිත වේ යයි සිතනවා.

මේ පින්තූරය 2012 අලුත්නුවර සිද්ධියටම සමාන වුනත් ඒකෙ පින්තූරයක් නෙවෙයි. එදානම් කාටවත් පින්තූර ගන්න අමතක වෙලා. මේක වෙනත් අවස්ථාවක්.උපුටා ගත්තෙ මේ  වෙබ්සයිට්  එකෙන්

2012 උග්ගල් අලුත්නුවර පෙරහරෙ අත් දැකීම් 1

ඒ  2012 සැප්තැම්බර් 25 . රාත්‍රී 7.30ට පමණ . උග්ගල් අලුත්නුවර මහපෙරහර පස්වන දින රාත්‍රිය එළඹෙමින් පවතී. මිදුලේ තුරුවදුල යට  පුටු මත හිඳ  නිවසට  කලකින් පැමිණි  හිතවතුන් සමග පිළිසඳරේ යෙදෙමින් හිටියේ පෙරහර පටන්ගන්න තව ටික වෙලාවක් ගතවෙන නිසයි.  එහෙත්  මේ මොහොතේම ඉදිරිපස  ගේට්ටුව ආසන්නයේ මහ කලබලයක් ! මිනිස්සු අවසිහියෙන් මෙන් දුවනවා. ! හොඳටම බය වෙලා !!  බියපත්ව සිටි  අයට ඇතුළුවීමට  ගේට්ටුව විවර කරළා.

sugv:-ඇයි ? මොනවද වෙලා තියෙන්නේ ?

පිළිතුර:- ඇතා කලබල වෙලා මිනීමරනවා. කඩත් පොඩි කරනවා.

“බයවෙන්න එපා මෙහෙ ආරක්ෂාව තියනවා”යි  පවසමින් බියපත්ව ඇති අය අස්වසන්නට උත්සාහ කරමින්  “ඇතුළට එන්න” යි  කියන්න ඕනවුනේ නෑ. බලෙන්ම  කඩා බිඳගෙන ආවා. පාරට ගොස් බලනවිට හිස හැරුන හැරුන අත දුවන මිනිසුන්. ගමේ කීප දෙනකු ද සමග පෙරහර පරිශ්‍රයට යනවිට දක්නට ලැබුණේ බිහිසුණු තත්වයකි.  පෙරහර මග හරහා එමින් සිටි ඇතා ඒ වන විටත් කඩයක් කඩා දමා චප්ප කර තිබිණි. ඉදිරියට දුවඑමින් තමන්ට හසු වූ ත්‍රීවිල් රථයක් ඉහළට ගෙන කරකවා පොළවේ ගැසුවේය. තවත් එකක් පාගා කඩා දැමීය.

sugv:- මේ ධාතු කරඬුව වැඩමවන ඇතා නේද ? කෝ ඇත් ගොව්වා?

හස්තිපාලකයා :- ඇතා පන්නන්නෙ ඇත් ගොව්වා පාරෙ වෙන  ඇත්ගොව්වකුටවත් කිට්ටු වෙන්න බෑ. “අලිකුයිලෙ“• හින්දා.

අලියා සමගම මිනිස්සු කුලප්පු වීම සාමාන්‍ය තත්ත්වයක්නේ. බයට පත්වන අය හිස හැරුනු අත දුවයති. ඈතින් සිටින  අය  අලි  කුලප්පුව බලන්නට දුව එති. ආරක්ෂක අංශවලට වැඩ බහුලය. අනාරක්ෂිතව අලියා සිටින දෙසට දුව එන අය වලකා ලීම, බියේ දුවන අය ආරක්ෂිත තැන්වලට යොමු කිරීම, ඇත්ගොව්වා නැති අලියා පාලනය කිරීමේ උපක්‍රම සොයා ගැනීම, අලිකුලප්පුව මුවාවෙන් ඇතිවිය හැකි හොරමැරකම් ගැන අවධානය යොමු කිරීම වගේ ගොඩක් වැඩ.

මේ හස්තීන් පාලනය පිළිබඳ අත්දැකීම් ඇති අලුත්නුවර ඇත්තකු ගේ මතයක්. එහෙත් ගමේම මේ ඇත්ගොව් පාලන පරම්පරාවලින් පැවත එන දැනුමැති තරණයා ක්‍රියාශීලී විය. වැඩේට බැස්ස මේ තරුණයා දිරිගන්වමින්  “කොහොම හරි පස්සෙන් ඇදෙන දම්වැල ගහකටවත්  දමල  ඔතන්න” යි අපි හඬගෑවෙමු.

 එවන් අවස්ථාවක ඔවුනට  දිරිගැන්වීම, පිළිගැනීම, ඇගයීම අවශ්‍ය ය. මේ තම හපන්කම් පෙන්වීමට කදිම අවසථාවකි. “හරි  මම බඳින්නම් කියමින් යුහුසුළුව ඇතාගේ මුහුණ මග හැර දුවයමින්  පසුපස ඇදෙන දම්වැල ගසකට දැමීමට පෙළඹුනේ තමන් අගය කරන කෙනෙකු ඇතැයි අැති වූ සතුට නිසා විය හැකිය.  ඒ වනවිටත්  වෙළඳ සැලකට හා ත්‍රීවීල් රථ දෙකකට ද නොගිනිය හැකි අලාභ හානි සිදුව තිබිණි.

ගස් දමා සිටි ඇතා පෙරහරේ ගෙනයාම පිණිස  බැමි මුදා හරිත්ම  ඇත්ගොව්වා පන්නා යමින් ඔහු යන  තැන් පවා විනාශ කරන්නට වී ඇත.  කඩය හා ත්‍රිරෝද රථ විනාශ වී ඇත්තේ ඔහු දුවයමින් ආරක්ෂාවට ගොඩවුන තැන් බැවින් බව පෙනෙනවා. මේ සිද්ධිය නිසා එදින  පෙරහර නතර කර දමන්නට සිදුවුනා. පොලීසිය ස්ථානෝචිතව ක්‍රියා කිරීමෙන් මිනිස් ජීවිත වලට අනතුරක් නොවීය. කිසිදු හොරකමක් පිළිබඳ වාර්තාවක් නැති බවද කියවේ.

මෙහෙම උනේ ඇයි? කාටත් ඇතිවුන පැනයකි. අලියා කුලප්පු  උනේ කාගේ වරදින්ද ? අසනීපයක් නිසා අලියා කලබල කළාද? අද්භූත හේතුවක් නිසා ඒ කියන්නේ දෙවියන් කෝපවීම නිසා කුලප්පු වුනාද?   සාමාන්‍ය අය ඉක්මණින්ම  බැසගත් නිගමනය  වුනේ දේව කෝපයක් නිසා අලියා කුලප්පු වුන.  දේවකෝපයක් ඇතිවුනේ කාගේ වරදක් නිසා දැයි සමහරු සොයන්නට වූහ. විවිධාකරර මත පළ වන්නට ඇත. කෙසේ හෝ අලියා බැඳ දැමීමෙන් පසුව නැවතත් වරක් සමහර අය එකිනෙකාට චෝදනා කරගනිමින් කුලප්පු වුන බවක් ද පෙනී ගියා.

 
වලක්වා ගැනීම ප්‍රතිකාර කරනවාට වඩා හොඳයි(prevention is better than cure)

  1. සිද්ධස්ථානයට සම්බන්ධව සිටින, පිටතින් ගෙන එන සියලුම හස්ති පාලකයන් සම්බන්ධීකරණය කරමින් මේ පෙරහරේ අලිඇතුන් ගමන් කරවීම සම්බන්ධ වගකීම දරන හස්තිපාලකවරයකු සිටීම.³
  2. සම්බන්ධිකරණ හස්ති පාලකවරයා  ගම හා එහි පිහිටීම මාර්ග රටාව ආදිය ගැන අවබෝධයෙන් යුතු අයෙකු වීම
  3. පෙරහරේ ගමන් කරවන හස්තියාගේ  පාද වලට නිසි ලෙස විලංගු යෙදීම
  4. එක් හස්තිපාලකයකුගේ සහායයට තවත් කෙනෙකු හෝ දෙනෙකු යොදවා තිබීම
  5. සෑම දිනකම ආරක්ෂක අංශවල නිරීක්ෂණයට හස්ති  පාලකයා මෙන්ම හස්තියාද යොමු කිරීම
  6. පෙරහරේ ගෙන යද්දී පාලකයා  මත්ද්‍රව්‍ය වලින් වැලකී සිටීම
  7. හස්තියගේ කම්මුල් තෙමි නැති බවට සහතික වීම
  8. හස්තියා අධික වෙහෙසට පත්ව නොසිටීම
  9. වෙනත් අසනීප තත්ත්වයකින් පෙළේ දැයි පරීක්ෂා කර සෑහීමට පත්වීම
  10. පෙරහරේ ගමන් ගනිද්දී හදිසි තත්වයක් උද්ගත වුවහොත් වහාම බැඳ දැමීමට හැකි උපක්‍රම මාර්ග ආසන්නයේ සලසා තීබීම
  11. සෑම  දිනයකම ගමන් කරවනු පිණිස  බැඳ ඇති ස්ථානයේ  මුදන්නට පෙර තත්ත්වය නිරී්ක්ෂණය කර සහීමට පත්වීම
  12. පෙරහරට  ගෙනැවිත් ඇති සියලුම අලි ඇතුන්ගේ තත්වය පිළිබඳ  දිනපතාම පරීක්ෂා කිරිම
  13.  මෙදින පෙරහරේ ගෙන යාමට සුදුසු බවට  සිද්ධස්ථානයේ හස්තිපාලකයා සම්පූර්ණයෙන් සෑහීමට පත්ව සිටීම
  14. සැක සහිත අලි ඇතුන් අදාල දින පෙරහරට නොගැනීම
  15. ගමන් කරන අතරදී අලියා දඟ කරන්නට සූදානම් වීමේ ලකුණු දුටු වහාම ආසන්නම ස්ථානයේ බැඳ දැමීම
  16. එක් අලියකු කලබල වීම සමගම එය අනෙක් අලි ඇතුන්ටද බෝවි යන ස්වභාවයක් ඇති බැවින්  ඒ මොහොතේම  උන්ගේ තත්වය සොයා බලා පිළියම් යෙදීම
  17. ගමන් කරවද්දී අනවසරයෙන් හස්තියාට කෑම දීම, අතපත ගෑම, ආදිය හස්ති පාලකවරයා විසින් වලක්වා ගැනීම
  18. හස්තියකු කලබල වන අන්දමට හදිසියේ වාහන නළා හැඬවීම වැනි දෑ නොකිරීම
  19. හස්තියාට අනතුරු දායකවන ලෙස ගිනිපන්දම් ළං නෙකිරිම
  20. ගමන් කරන මාර්ගයේ ගිනි අඟුරු වැටීම වැලැක් වීම
  21. මේ අතරමෙතැන ක්ලික් කිරීමෙන්    දක්නට ලැබෙන පුවත අනුව එස්එම්එස් මගින් කුලප්පුවන අලි පාලනය කරගැනීම ස්ම්බන්ධව අලුත්සොයා ගැනීමක් පිළිබඳ විස්තර දැක්වෙනවා.

මෙලෙස වලක්වා ගැනීමේ තවත් උපක්‍රම රාශියක් තිබිය හැකියි. වටිනා යෝජනා අදහස් sugv ටත් වඩා තිබෙන අය සිටිනවා.  එවැනි අදහස් හා යෝජනා එකතු කරන ලෙස  සියලු දෙනාටම sugv ඇරයුම් කරනවා.

කුලප්පුවීම් වලකා ගැනීමට පියවර ගත හැකිවූයේ නම්  කිසිම සාකච්ඡාවක් හෝ සිද්ධියක් ඇති නොවනු ඇත. අලින්ට පෙරහරේයාමෙන් ලැබෙන වටිනාකමක් හෝ සතුටක්  ඇති බව දැනගත නොහැකි වුවත්  මිනිසුන්ට බොහොම වටින නිසා අලියා පෙරහරකට අත්‍යවශ්‍යම අංගයකි. කෙතරම් කුලප්පුවුවත් ඊ ළඟ පෙරහරේත් අලි පැමිණෙති. මිනිසුන්ද අලි බලන්නට එති.

අලි ඇතුන් කුලප්පුවීම් පිළිබඳ වාර්තා මෙවරද විවිධ පෙරහර උත්සව වලදී අසන්නට ලැබිණි.  මිනිසුන් කරදරයට පත් වූ අවස්ථාවන්ද රාශියකි. ආරක්ෂක අංශ හා නිර්වින්දන විශේෂඥයන් සිරුවෙන් සිටියත්  බොහෝ විට ඔවුනට හැකිවන්නේ කලබලයට පත් අලියාගෙන් සිදුවිය හැකි හානි අවම කරගැනීමට පමණි.

විශේෂ සටහන්

  • අලිකුයිලෙ:- හස්ති පාලක වරුන්ගේ මතයක්ව ඇත්තේ ඔවුන්ව වෙන් කොට හැඳුනා ගැනීමේ සුවඳක් අලින්ට ඇති බවකි. එය මේ අය හඳුන්වන්නෙ මෙලෙසය
  • හස්තිපාලකයා:-  ඇත්ගොව්වා යනු ද මීට සමාන පදයකි

1 මහනුවර දළදා පෙරහර, බෙල්ලන්විල හා මාතලේ පෙරහරකත් මෙවරත්  අලි කුලප්පු වීම් ගැන පුවත්පත් වාර්තා පළවී ඇත.

2.ගෙවීගිය 1980-90 දශකවල පෙරහර සංවිධානයට ළඟින්ම සම්බන්ධවෙමින් කටයුතු කළහෙයින් මෙවැනි අවස්ථාවන් පිළිබඳ අත්දැකීම් සහිතව සිටි අයෙකු වෙයි.

3.සිද්ධස්ථානයකට සම්බන්ධ විශේෂ හස්තිපාලකයකු මහනුවර මෙන්ම රත්නපුර මහසමන් දේවාලයේ ද සිටිති.උග්ගල් අලුත්නුවරද පෙර අවදිවල එවැනි අය සිටියහ. වර්තමානයේද එවැන්නකුගේ සේවය සලසා ගැනීම වැදගත් වේ. 2012 වසරේ  නිල වශයෙන් එවැනි කිසිවකු සිට නැත.

අනගාරික ධර්මපාල තුමා දිවිමගෙන් සමුගත් වසර

දේවාලයේ හා ගම්මානයේ පුනරුදය

අනගාරික ධර්මපාල තුමා දිවි මගෙන් සමුගත් වසර 1933 ය. එතුමා තමන් ගැන නොසිතූ අපූරු දේශීය නායකයෙක් විය. තමන්ගේ මුල් නම පවා වෙනස් කර ගත්තෙකි. එතුමාගේ අභීත ව්‍යාපාරයෙන් ජාතික දේහයේ නැවුම් උණුසුමක් පැතිරයන්නට විය.  තමන් ගැන අඩුවෙන් සිතන දේශීය නායකයන් බිහිවීමට තෝතැන්නක් වන්නට ඇත්තේ මේ නවමු ආකල්ප බෝ වී යාම ද හේතු වීමෙන් විය හැකිය.1

දේවාලය ඉදිරිපසින් ගරා වැටෙමින් තිබී ඇත. පිවිසීම පිණිස කළුගලින් පඩි පෙළ බදවා ඉදිරපසින් යෙදූ කළු ගල් බැමි පෞරාණික ස්මාරකයන්ට යෙදූ කදිම රැකවරණයක්ව ඇත. 1940 -50 අතර නිමවන ලද බව පැවසේ

දේවාලය ඉදිරිපසින් ගරා වැටෙමින් තිබී ඇත. පිවිසීම පිණිස කළුගලින් පඩි පෙළ බදවා ඉදිරපසින් යෙදූ කළු ගල් බැමි පෞරාණික ස්මාරකයන්ට යෙදූ කදිම රැකවරණයක්ව ඇත. 1940 -50 අතර නිමවන ලද බව පැවසේ. එකල දේවාලයේ ආදායම් ඇණහිට තිබුණ බැවින් සිඩ්නි එල්ලාවලයන් සිය පෞද්ගලික වියදමින් හා මිතුරන්ගේ උදව් ඇතුව බොහෝ දෑ කරවා ඇති බව කියති.

එම වසරේ දීම අලුත් බස්නායක නිලමේ තුමකු   ලැබිණි.  නමින් සිඩ්නි

“තානායම“ ලෙස ගමේ ඇත්තන් හඳුන්වන බස්නායක නිල නිවස සිඩ්නි එල්ලාවලයන් 1933 පැමිණි විගස ඉදිකරන ලද බවත් ඒවන විට පැවති පිදුරු සෙවිලිකර කටුමැටි බිත්ති බැඳ සාදා තිබූ නිල නිවස දිරාපත්ව තිබුණ බවත් පැරැන්නෝ පවසති. එකල දේවාලයේ ආදායම් ලැබීම ඇණහිටි තිබුණ බැවින් සිඩ්නි එල්ලාවලයන් සිය පෞද්ගිලක වියදමින් කරවා ඇති බව කියති. කරං යොද් නිමවා තිබූ මෙය පැරණි වලව්වක දළ ආකෘතියට සමාන විය පිටුපසින් මැද මිදුලක් සහිත කුස්සාය හා ගබඩා ගෙවල් වලින්ද සමන්විත විය. මේ 1991 ගන්නා ලද සේයා සටහනකි.

“තානායම“ ලෙස ගමේ ඇත්තන් හඳුන්වන බස්නායක නිල නිවස සිඩ්නි එල්ලාවලයන් 1933 පැමිණි විගස ඉදිකරන ලද්දක් බවත් ඒවන විට පැවති පිදුරු සෙවිලිකර කටුමැටි බිත්ති බැඳ ගරාවැටී තිබූ ගොඩනැගිල්ලක් බව පැරැන්නෝ පවසති. ටකරං යොදවා නිමවා තිබූ මෙය පැරණි වලව්වක දළ ආකෘතියට සමාන විය පිටුපසින් මැද මිදුලක් සහිත මුළුතැන් ගෙයක් හා ගබඩා ගෙවල් වලින්ද සමන්විතව තිබිණි. මේ 1991 ගන්නා ලද සේයා සටහනකි.

රථය 1940 ත් 50 ත් අතර සකස්කරවා ඇත්තකි

දේවාභරණ වැඩමවන රථය 1940 ත් 50 ත් අතර සකස්කරවා ඇත්තකි

1940 ත් 50ත් අතර අලුතෙන් ගොඩනගන ලද රථය ගාල්කර තබන “රථ ගෙය“

ශ්‍රී පාදස්ථානයට ජලවිදුලිය ලැබීම සමග සෝල්බරිසාමි විසින් සිඩ්නි එල්ලාවලයන් භාරයට පත් කළ විදුලි ජනක යන්ත්‍රය දේාවලයට ජලවිදුලිය දෙනතුරු උග්ගල් අලුත්නුවර ක්‍රියාත්මක විය. මේ කෞතුක වස්තුව දැනුදු සක්‍රිය මට්ටමේ පවතී.

ශ්‍රී පාදස්ථානයට ජලවිදුලිය ලැබීම සමග සෝල්බරිසාමි විසින් සිඩ්නි එල්ලාවලයන් භාරයට පත් කළ විදුලි ජනක යන්ත්‍රය දේාවලයට ජලවිදුලිය දෙනතුරු උග්ගල් අලුත්නුවර ක්‍රියාත්මක විය. මේ කෞතුක වස්තුව දැනුදු සක්‍රිය මට්ටමේ පවතී.

විදුලි ජනක යන්ත්‍රය සවි කර තැබීමට එකල ඉදි කර ඇති ගරාජය

එම විදුලි ජනක යන්ත්‍රය සවි කර තැබීමට එකල ඉදි කර ඇති ගරාජය අද දිස්වන ආකාරය

එල්ලාවල වන එතුමා දැනුදු මෙහි පැරැන්නන් හඳුන්වන්නේ “බණ්ඩහමුදුරුවෝ” නැතහොත් “අපේ බණ්ඩහමුදුරුවෝ” යනුවෙන් විශේෂණයක් ද සහිතව ආදරය හා භක්තිය උතුරා ගිය ගෞරව නාමයක් ද සහිතවය. එතුමා පැමිණිම සමග දේවාලයේ මෙන්ම ජනජීවිතයේද පුනරුත්ථාපනය ඇරඹිණි. ඒ නිසා 1933 වසර උග්ගල් අලුත්නුවර ඉතිහාසයට එක්වන්නේ සිඩ්නි එල්ලාවලයන්ගේ ආගමනයෙන් ඇති වන්නට වූ නැවුම් ප්‍රබෝධයක් එක් කළ වසරක් ලෙසය.

එවකට ගම්මානය  වල් බිහිවෙමින් පැවතී  බවත් රාජකාරි ඇත්තන් සීසීකඩ යමින් සිටි බවත්, ගමට පැමිණීමට අඩිපාරක් මිස  නිසි පුළුල් මාර්ගයක් නොවූ බවත් පෙනී යයි. සිඩ්නිඑල්ලාවලයන් වල් කොටාගෙන අලුතෙන් මාර්ගයක් සකසමින් ගමට පැමිණි ආකාරය විසිතුරු කතන්දර  ලෙස පැරැන්නන් වෙතින් අසාගන්නට පුළුවන්. ඒ වනවිට දේවාලය රු 17 ක් ආණ්ඩුවට ණය වී තිබූ බවක් පැරැන්නෝ පවසති. (මේ ණයවීමේ කතාව පිළිබඳ විස්තර ද ඉහත ලින්ක් එකේ) 2 මෙහි ඇත්තේ එතුමා විසින් ගොඩනැගූ නිර්මාණ වලින් කොටසක සේයා සටහන් කීපයක් පමණි.

1818 සහ 1848 මහා ජන සංහාර දෙකකින් පසුව වුනත්   අවනත නොවූ අය මේ රටේ සිටීම එංගලන්ත මහ රජ්ජුරුවන්ට විශාල හිසරදයක් වෙන්න ඇති.   කුමණ උපාය උපක්‍රම නිසාවත් උග්ගල් අලුත්නුවර වැනි විහාර දේවාල ගම්වල ඇත්තන්ව යටත්විජිත ග්‍රහණයට ගන්නට හැකි වී නැහැ. ඒ ඇත්තන්ගේ ගතිගුණ සාරධර්ම  මෑතක්

ගම්වැසි දරුවන්ගේ කලා කුසලතා පුහුණුව පිණිසත් හස්තකර්මාන්ත පුහුණව පිණිසත් සිඩ්නි එල්ලාවලයන්ගේ පෞද්ගලික වියදමින් ඉදි කර ඇති “සිඩ්නි ශාලාව“

දේවාල ගම්වැසි දරුවන්ගේ කලා කුසලතා පුහුණුව පිණිසත් හස්තකර්මාන්ත පුහුණව පිණිසත් සිඩ්නි එල්ලාවලයන්ගේ පෞද්ගලික වියදමින් ඉදි කර ඇති “සිඩ්නි ශාලාව“ 1950 වසර

1950 රෝපණය කර ලද බව පැවසෙන අඹ වෘක්ෂය වටා තාප්පයේ 1950 යනුවෙන් සටහන් කර තිබිණි

1950 රෝපණය කර ලද බව පැවසෙන අඹ වෘක්ෂය වටා තාප්පයේ 1950 යනුවෙන් සටහන් කර තිබිණි. මෙය පිහිටුවා ඇත්තේ තානයමත් සිඩ්නි ශාලාවත් අතරිනි. එය දැඩි නියංසමයේ පැවැතේවෙන පෙරහර සමයේ සාමාන්‍ය බැතිමතුන් ගිමන් නිවන කදිම අසපුවක්ව තිබිණි.

වනතුරුම පුරාණ රාජ යුගය සිහිගන්වන

ජන ජීවිතය සාරවත් කිරීමට කැපවීමේ කතා පුවත් සනාථ කෙරෙන ලේඛනගත සාක්ෂියකි

ජන ජීවිතය සාරවත් කිරීමට කැපවීමේ කතා පුවත් සනාථ කෙරෙන ලේඛනගත සාක්ෂියකි. දැන්වීම විමසිල්ලෙන් නිරීක්ෂණය කරනවිට මේ 1951 අප්‍රේල් 21 බව නිගමනය කළහැකිය.

බව දක්නට ලැබුණා. එසේ වුවත් පුරාණ රාජ අනුග්‍රහය නැතිව යාමෙන් ගම්මාන මුහුණ දී තිබුණේ දැඩි කම්පනයකටය. 1883 දී විහාරය හැරෙන විට එයින් පිටත තිබී ඇත්තේ නටබුන් ගොඩක් පමණක් බව සබගරමුවේ ඉංග්‍රීසි පාලන සමයේ මෙහි පැමිණ ඇති දිසාපතිවරයකු වූ එච්. වේස් ගේ දින සටහන් අනාවරණය කර තිබෙනවා.3 ආනන්ද කුමාරස්සවාමි මධ්‍යකාලීන සිංහල කලා කෘතිය(1908 ප්‍රකාශිත) ලියද්දී ගවේශනයට ලක්වූ  උග්ගල් අලුත්නුවර දී දැක ඇත්තේ විහාරය හා බෝධිය පමණි. විහාරය මිස දේවාලය ගැන සඳහනක් එම කෘතියේ දක්නට  නැහැ.

1906 දී උග්ගල් අලුත්නුවර ඇතුළුව  බළන්ගොඩ අවට පැවති  තත්වය පිළිබඳ  ජාත්‍යන්තර  සම්මානනයට පත් මහ වියතකු සිය අත්දැකීම් පාදක කොට පවසන විස්තර අතර කියවෙන මේ කොටස බලන්න.
පිටරට සුදු කම්පනි මඟින් තේ වැවිල්ල අරඹන්නට පෙර ඒ ඉඩම් වැඩිහරියක්ම සිංහල මිනිසුන්ගේ ගව පාලනයට ද, හේන් ගොවිතැනට ද ඇරුණු පෙදෙස්ය. ඉහළ නිලතල දැරූ සිංහල ලොකු ලොක්කෝ ඒ ඉඩම් බුත්ති වින්ද අයට රුපියල් පහක් වැනි සුළු මුදලක් දී ඔවුනට මතු ලොකු ආදායම් මඟක් සලසන බව කියා ඔවුන් රවටා තමනට ඒවා ලබා

පසු බිමේ දැක්වෙන ගබඩා ගෙවල් හා මුළුතැන් ගෙයද තාවකාලික ගොඩනැගිලි සේ පැවති හෙයින් ස්ථිර ගොඩැගිලි බවට පත්කර ඇත්තේද 1933 -50 අවදියේ බව පැවසෙයි

මෙහි පසු බිමේ දැක්වෙන ගබඩා ගෙවල් හා මුළුතැන් ගෙයද තාවකාලික ගොඩනැගිලි සේ පැවති හෙයින් ස්ථිර ගොඩැගිලි බවට පත්කර ඇත්තේද 1933 -50 අවදියේ බව පැවසෙයි

ගෙන සුද්දන්ට පැවරූහ. අනුන් යටතේ කුළී වැඩ කරන්නට එදා සිටි සිංහලයන් කැමති නැති නියාව දැනගත් සුද්දෝ සිය දහස් ගණන් දුප්පත් දෙමළ ජනයන් දකුණු ඉන්දියාවේ නොසරු පෙදෙස් වලින් වතුවල වැඩට ගෙනාහ.” මේ කොටස

දැනට දිස්වන ඉදිරිපස ආලින්ද කොටස ද තාවකාලිකව තිබී ස්ථිරව සකස් කරන ලද්දකි. එය  ආවරණය වන ලෙස දොරටු යොදවා ඇතුළත මකර තොරණ සකස් කරවා ඇත්තේ ද සිඩ්නි එල්ලාවල අවදියේ බව පැවසේ

එසේ ස්ථිර රැකවරණ සැලසීමෙන් පසුව දිග්ගෙයට ඇතුළුවන දොරටුව දෙපස මකර තොරණ සකස් කරවා ඇත්තේ ද සිඩ්නි එල්ලාවල අවදියේමය.

1950 දිග්ගෙට පිවිසුම් දොරටුවට යාබදව ඇති මකර තොරණ 1950 කරවන ලද්දකි.

දේවාල ආලනිදයේ සිට දිග්ගෙට පිවිසුම් දොරටුවට යාබදව ඇති මකර තොරණ 1950 දශකයේ කරවන ලද්දකි.

උපුටා ගත්  මේ ලිපියේ තව විස්තර ගොඩක් තිබෙනවා.4

විසිවන සියවසේ මුල් කාර්තුවෙ  උග්ගල් අලුත්නුවරට පැමිණි බස්නායක නිලමේ වරුන්ට  ගම මුහුණ දී තිබූ කම්පාවෙන් බේරාගන්නට හැකි වී නැහැ. දේවාලය පමණක් නොව ජන ජීවිතයේ සියලු අංශයන් බිඳ වැටෙමින් පැවතිනි.5

ශාස්ත්‍රාලංකාර විද්‍යාලය

ගමේ දරුවන්ට සාමාන්‍ය අධ්‍යාපනය සඳහා පාසලක් නොවීමෙන් උදා වී තිබුණේ අඳුරු කලදසාවකි. පාසලක්  සකස් කර ගැනීමට ගමේ දැනමුතු ඇත්තන් උත්සාහ කර තිබෙනවා.  මෙහි දී ගම දෙකට බෙදී දෙගොල්ලක් අතර ඇති වූ තරගයෙන් තාවකාලික ගොඩනැගිලි දෙකක්ම තැනුනත් තරගය අහිතකර එකක් බවට පත්වීම නිසා දෝ ගොඩනැගිලි ගිනිබත් වූ සැටි අසන්ට ලැබෙන්නේ ද විසිතුරු කතා ලෙසිනි. ගොඩනැගිල්ල ගිනිබත් වන විටත් ස්වේච්ඡා ගුරුවරුන් සහිතව දරුවන් පැමිණෙම්න් පාසල සක්‍රිය තැනක්ව පැවතිනි. ඒ නිසා තාවකාලිකව පාසල පැවැත්වීමට තැනක් හදිසියේ අවශ්‍ය විය. ඒ සඳහා දේවාල බිමේ ඉදිකර තිබූ  කඩපේලි යොදා ගැනීමට අවස්ථාව සලසා ඇත්තේ බස්නායක නිලමේ තුමා විසිනි. ඒ පමණක් නොව පාසල සඳහා ස්ථිර ගොඩනැගිල්ලක් සෑදවීමට පෙරමුණ ගෙන කටයතු කර ඇත්තේද එතිමාගේ මගපෙන්වීමෙන් සහ අනුග්‍රහයෙන් බව පැහැදිලි වේ. ශාස්ත්‍රාලංකාරය යනුවෙන් නම් කළ පාසල සඳහා  ඉදි කළ නව ගොඩනැගිල්ල විවෘත කරමින් පළමු ලොග් සටහන තබා ඇත්තේ සිඩ්නිඑල්ලාවලයන් වීමෙන් එය සාක්ෂි සහිතව ඔප්පු වෙනවා.  එය ගම්මානයට ආලෝකය දුන් පහණක් බවට පත් විය. අද එය එම මුල්ම ගොඩනැගිල්ල ද සමග තවත් අතිරේක ගොඩනැගිලි ද ඉදි වී  බළන්ගොඩ කලාපයේ බැබලෙන විදු පියසක්ව පවතින පූජනීය ස්ථානයක් බවට පත්ව ඇත්තේ අනාගත පරපුරේ වාසනාවට මෙනි.

දේවාලයේ භෞතික පුරාවස්තු මෙන්ම කිසිදු පොතක තවම ලියවී නැති සාම්ප්‍රදායික දැනුම් සම්භාරය, පුරාණ ශිල්පීය සම්ප්‍රදායයන් සහ චිරාගත සිරිත් සම්ප්‍රදායයන් ද යන සියලු අංශ විධිමත්ව නගා සිටුවීමට නම් තම දිනූ බිමේ ඓතිහාසික උරුමයන්ට ආදරය කරන  කැප වුන නායකයකුගේ දැවැන්ත වෑයමක් අවශ්‍යව  තිබිණි. තමන් ගැන පමණක් නොසිතන නායකයකු අවශ්‍යව තිබිණි. ඒ අඩුව පිරවී ඇත්තේ සිඩ්නි එල්ලාවල ආගමනයෙනි.

පුරාවිද්‍යා අඥාපනතෙන් විධි විධාන මගින් ඉහත බොහොමයක් ඉදි කිරීම් වලට රැකවරණයක් නොලැබෙයි. 1940 අංක 09 දරණ පුරාවිද්‍යා ආඥා පනත මගින් පුරාවිද්යා. දෙපාර්තමේන්තුව ස්ථාපිත වෙලා තියෙන්නේ. එය 1998 අංක 24 දරණ පුරාවස්තු සංශෝධන පනත මගින් සංශෝධනයට ලක් කළා. 1815 මාර්තු මස දෙවනදාට වඩා පැරණි චංචල නිශ්චල දේපළ  පමණක් පුරාවස්තු ගණයට වැටෙනවා.  වසර සියයක් පැරණි දෙයක් වෙතොත් විෂයභාර අමාත්‍යවරයාට එය පුරාවස්තුවක් සේ නම්කළ හැකියි. ඊට වඩා මෑත දැයක් සම්බන්ධව එවැනි බලයක්වත් ලැබෙනේනේ නැතිබව නීතිමය ප්‍රතිපාදන අනුව පෙනී යනවා.

එහෙයින් සිඩ්නි එල්ලාවල මෙහෙවරට  ගරු කරනු කැමැත්තන් සහ ඉංග්‍රීසි පාලන යුගයේ අවසන් භාගයේ ගොඩනැගිලි  සම්ප්‍රදායයන් පිළිබඳ සලකා මේ සංකේත ඉතිරි කරතොත් මිස  අනාගතයේ තවදුරටත් පවතිනු ඇතැයි  සිතිය නොහැකියි.

විශේෂ සටහන්

1. දිවයින පුවත් පත 2014 සැප්තැම්බර් 09  – මේ ලිපිය අනගාරික ධර්මපාල ශ්‍රී නාමය සිහිකරන්න

2 . බලන්න සිඩ්නි එල්ලාවල යුගයට ප්‍රසංශා කරමින් පූජ්‍ය රාජකීය පණ්ඩිත කිරිඇල්ලේ ඤාණවිමල හිමිපාණන් වහන්සේ පවසන දෑ- 1942 ප්‍රකාශිත  සබරගමුවේ පැරණි ලියවිලි උග්ගල් අලුත්නුවර විස්තර

3. සුදු දිසාපතිවරන් දුටු අසිරිමත් සබරගමුව – සබරගමුවේ සිටි සුදු දිසාපතිවරුන්ගේ දින සටහන් -සිසිර මලලසේකර පරිවර්තනය – තාරක ප්‍රකාශකයෝ- බළන්ගොඩ 2006

4.පහත සඳහන් ලිපි වෙත යාමෙන් 1906 වනවිට බළන්ගොඩ අවට ඇතිවෙමින් පැවති සමාජ ව්‍යසනය ගැන ගොඩක් විස්තර  කියවිය හැකියි.

  1. මහ පොළවේ දරුවෝ 1
  2. මහ පොළවේ දරුවෝ 2 
  3. මහ පොළවේ දරුවෝ 3 

5.පහත දැක්වෙන ලිපි වෙත යාම වඩා  පැහිදිලි කරගත හැකියි

  1. චන්ඩි ඇවිත් අපේ ඇත්තන්ට බොහොම හිරිහැර කළා 
  2. තැබෑරුං හන්දියට වෙච්ච දේ


පුරාණ උමං මාර්ග පද්ධතියක විවරයක්……! ?

 

“මේක පුරාණ ළිං කටක්ම නෙවෙයි”

මාර්තෘකාව විදිහට යොදා තියෙන්නෙ පූජ්‍ය වටද්දර ඤාණීස්සර නායක හිමිපාණන් වහන්සේ පැවසූ වදන් කීපයක්. මොකද්ද මේ පොල්ගහ යනුවෙන් මීට පෙර ලිපියේ පැවසූ ස්ථානය සම්බන්ධව  හිමිපාණන් වහන්සේ පෙරලිකාර, කුතුහලය අවුස්සන අමුතුම මතයක් පළ කරති. එය පහත සඳහන් ලෙස කෙටියෙන් සටහන් කළ හැකිය.

20140730-172937

2014 ජුලි 30 දින පොල්ගස පිහිටි ස්ථානයෙන් ලබාගත් සේයා සටහනකි

වටද්දර ඤාණිස්සර හිමි පූජා ප්‍රසාද සංග්‍රහය කෘතිය - බළන්ගොඩ විජය ජෝති හිමි සහ බණ්ඩාර පිලවෙල මහතා 2013- උපුටාගත් සේයාවක් බව ස්තුති පූර්වකව සටහන් කරමි

වටද්දර ඤාණිස්සර හිමි පූජා ප්‍රසාද සංග්‍රහය – බළන්ගොඩ විජය ජෝති හිමි සහ බණ්ඩාර පිලවෙල මහතා 2013- උපුටාගත් සේයාවක් බව ස්තුති පූර්වකව සටහන් කෙරේ

20140730-172951

2014 ජුලි 30 දින වසා දමන ලදැයි පවසන පුරාණ ළිඳ පවතින ස්ථානයේ සාකච්ඡා අවස්ථාවක්

කූරගල ආශ්‍රිතව පුරාණයේ ගිරිනුවර රාජධානිය නමින් රාජධානියක් තිබිණි.  මේ රාජධානි සමයේ උමං මාර්ග පද්ධතියක් ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන සම්බන්ධ කරමින් පැවතිනි. මේ එම  උමං මාර්ග පද්ධතිය ට පිවිසිය හැකි විවරයකි.  එක් අවදියක සුර අසුර යුද්ධය පැවතිනි.  එහි දී කතරගම දෙවි නමැති සුර රජු පාවිච්චියට ගත් උමං මාර්ගයට වූ පිවිසුම් දොරටුවක් වූයේ   මේ ස්ථානය යි. මේ  වියත් සභාවල මෙන්ම ගමට පැමිණි සෑම අවස්ථාවකමත්  හිමිපාණන් වහන්සේ  අභිතව පළ කරන මතය යි.¹

1993 බස්නායක නිළමේතුමාගේ කාර්යාලයේ පැවති සාකච්ඡා අවස්ථාවක ගන්නා ලද ඡායාරූපයකි

මහාචාර්ය ශිරාන් දැරණියගල ශූරීන් දේවාලය සම්බන්ධව සාක්චෟඡාවක යෙදෙමින් සිටියදී – ස්ථානය උග්ගල් අලුත්නුවර බස්නායක නිළමේතුමාගේ කාර්යාලය – 1993 පෙරහර සමය

1993 මහ පෙරහරට එවකට සිටි හරිශ්චන්ද්‍ර තෙන්නකෝන් බණ්ඩාර බස්නායක නිළමේ තුමාගේ ඇරයුමෙන් පැමිණ සිටි  මහාචාර්ය ශිරාන් දැරණියගල ශූරීන් (එවකට පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්) මේ ළිඳ සහ ඒ අවට  නිරීක්ෂණය කළා. එතුමාගේ  අනුමානය අනුව කළ යෝජනාවක් වූයේ මෙය වසා ඇති පුරාණ ළිඳක් වුවත් හෝ වෙන කවරක් වුවත් මේ ස්ථානයේ කෙරෙන පුරාවිද්‍යාත්මක කැණිමක් තුළින් ඉතිහාසය මතු කර දෙන බොහෝ පුරාවස්තු මතු කරගත හැකි බවය. කෙතරම් වියදමක් දරා හෝ එය කළ හැකි නම් වැදගත් බවය.

මෑත දී පැමිණි පුරාවිද්‍යා කලාප භාර නිලධාරීන් ද මේ ස්ථානයේ පවතින ගල් තහඩුවල දක්නට ඇති කැටයම් පුරාණ අකුරු හා මුර ආයුධයක් වැන්නක් දරා සිටින ආකාරය දැක්වෙන පැරණි රූ සටහනේ පිටපතක් ගැනීම පිණිස පසුව පැමිණෙන බව දන්වා ඇති බව 2014 ජුලි 30 sugv ද සමග එතැනට ගිය අවස්ථාවේ වර්තමාන බස්නායක නිළමේතුමාගේ ලියනමහතා වන A.M.D. අලගියවන්න මහතා පැවසීය.

විශේෂ සටහන

1.”වටද්දර හාමුදරුවෝ” යනුවෙන් බළන්ගොඩ ඇත්තන් අතර ප්‍රසිද්ධව සිටිති. මහ වියතකු ලෙස වශයෙන් සැලකෙන හිමිපාණන් වහන්සේ උග්ගල් අලුත්නුවරට පැමිණි සෑම විටකම පාහේ මේ ගැන පවසමින් අවධානය යොමු කරවීම සාමාන්‍ය පුරුද්දක් මෙනි. විද්වත් සාකච්ඡාවල දී මෙන්ම සාමාන්‍ය කතා බහේ දී ද ඒ පමණක්  නොව ගම්මානයේ ශබ්ද විකාශන යන්ත්‍ර යොදවා කරනු ලබන ප්‍රසිද්ධ දේශන වලදී ද මේ ගැන ශ්‍රාවක  අවධානය යොමු කරවති. කවුරු කැමති වුවත් කෙසේ විරුද්ධ වුවත් සිය අදහස් අභීතව ඉදිරිපත් කරති.

කූරගල පුරාවිද්‍යා භූමිය වෙනුවෙන් 1970 දශකයේ සිට තනිවම මහා වාග් සටනක නිරත වුවද  කිසිම විටෙක කිසිවකුට හිංසාවක් ඇති නොවන පරිදි සියල් කිරීමට වගබලා ගැනීමට හිමියෝ සමත් වූහ. එය බෞද්ධ පූජනීය ස්ථානයක්ය යි අභීතව පවසමින්  කූරගල පුරාවිද්‍යා ස්ථානය බේරාගැනීමට තනිවම සටන් වැදුනහ. අද එය දිනාගත් වීරවරයා ලෙස ද කාගෙත් ප්‍රණාමය ලබති. දේව ඇදහිල්ල වැනි වෙනත් ආගම් ඇදහීමක් නොකරන නමුදු අනෙක් අයගේ විශ්වාසයන්ට ගැරහීමක් කිසිවිටක නොකිරීම උන්වහන්සේ සතුව ඇති අපූරු ගුණයකි. පූජ්‍ය වටද්දර ඤානිස්සර නායක හිමිපාණන් වහන්සේ පිළිබඳව හැඳින්වීම  කෙටි සටහනකින් කළ නොහැකිය. එය පසුවට තබා  මේ පුරාණ ළිඳ යයි පවසන ස්ථානය ගැන පවසන මතය ඉහත ආකාරයට කැටිකර දක්වා ඇති බව සලකන්න.

 

sugv

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

අජිත් කුමාරගේ බ්ලොග් දර්ශකය

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

බිත්තිය

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

කුරුටු ගෑ ගී පවුර

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Sri Lankan Atheists| ලාංකික නිර්ආගමිකයෝ

Site dedicated for atheists, agnostics, secularists, humanists, free thinkers, rationalists, and skeptics of Sri Lankan origin.

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Aru-ge adaviya

Just another WordPress.com site

Sinhala story Blog

for Sinhala readers

මගේ රට | My Country

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Thambaru's Blog

To be bloomed over the mud...

Open Minds! (formerly: Moving Images blog)

An opinionated Asian comments on media, science & development - NOTHING official about this!

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

පඨිත

සමාජ විද්‍යා හා සංස්කෘතික අධ්‍යයන ශබ්දකෝෂය

Gold fish ගේ blog ටැංකිය

:) , :( , ;) , :o , අතර ♥ත් සමගින්...

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

යක් පරපුරේ සිංහලයා

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

යක් පරපුරේ සිංහලයා

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Just another WordPress.com site

මුතුහර

සාර සංග්‍රහය

මීදුම.

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

බෞද්ධ තොරතුරු සංචිතය

“යෝ ධම්මං පස්සති සෝ මං පස්සති” යමෙක් ධර්මය දකී ද හේ මා දකී.

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

බළන්ගොඩ නගර සභාවේ නිල බ්ලොග් අඩවිය

ශ්‍රී ලංකාවේ පලාත් පාලන ආයතනයක් ආරමිභ කල පළමු බ්ලෝග් අඩවිය

M U R A G A L A

Archaeology, History, & Culture

ඇල්කෙමියාගේ දිනපොත | Alchemist's Diary

පර්යේෂණාත්මක බ්ලොග්කරණයේ රැඩිකල් පැත්ත

විචාරකගේ අඩවිය - සමගාමී බ්ලොගර් අඩවියේ ලිපිනය - wicharaka.blogspot.com

~~~ පහන් යාය ~~~

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

.: මල් කැකුළු : Sri Lankan Kids :.

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

හෙළයේ ඉතිහාසය

අපේ ඉතිහාසය කාලයේ වැලිතලාවෙන් වැසී යන්නට ඉඩ නොදී ඔබේ දෑස මානයට ගෙන ඒමට හෙළයේ ඉතිහාසය දරනා උත්සාහයට සහය දෙන්න

සංස්කාර විනිවිද

arts history archaeology films books

අරුණි ශපීරෝ‍ වෙතින්

ධනාත්මක චින්තනය හා දාර්ශනික සිතුවිලි

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 96 other followers

%d bloggers like this: