Skip to content

පුරාණ උමං මාර්ග පද්ධතියක විවරයක්……! ?

 

“මේක පුරාණ ළිං කටක්ම නෙවෙයි”

මාර්තෘකාව විදිහට යොදා තියෙන්නෙ පූජ්‍ය වටද්දර ඤාණීස්සර නායක හිමිපාණන් වහන්සේ පැවසූ වදන් කීපයක්. මොකද්ද මේ පොල්ගහ යනුවෙන් මීට පෙර ලිපියේ පැවසූ ස්ථානය සම්බන්ධව  හිමිපාණන් වහන්සේ පෙරලිකාර, කුතුහලය අවුස්සන අමුතුම මතයක් පළ කරති. එය පහත සඳහන් ලෙස කෙටියෙන් සටහන් කළ හැකිය.

20140730-172937

2014 ජුලි 30 දින පොල්ගස පිහිටි ස්ථානයෙන් ලබාගත් සේයා සටහනකි

වටද්දර ඤාණිස්සර හිමි පූජා ප්‍රසාද සංග්‍රහය කෘතිය - බළන්ගොඩ විජය ජෝති හිමි සහ බණ්ඩාර පිලවෙල මහතා 2013- උපුටාගත් සේයාවක් බව ස්තුති පූර්වකව සටහන් කරමි

වටද්දර ඤාණිස්සර හිමි පූජා ප්‍රසාද සංග්‍රහය – බළන්ගොඩ විජය ජෝති හිමි සහ බණ්ඩාර පිලවෙල මහතා 2013- උපුටාගත් සේයාවක් බව ස්තුති පූර්වකව සටහන් කෙරේ

20140730-172951

2014 ජුලි 30 දින වසා දමන ලදැයි පවසන පුරාණ ළිඳ පවතින ස්ථානයේ සාකච්ඡා අවස්ථාවක්

කූරගල ආශ්‍රිතව පුරාණයේ ගිරිනුවර රාජධානිය නමින් රාජධානියක් තිබිණි.  මේ රාජධානි සමයේ උමං මාර්ග පද්ධතියක් ලංකාවේ විවිධ ස්ථාන සම්බන්ධ කරමින් පැවතිනි. මේ එම  උමං මාර්ග පද්ධතිය ට පිවිසිය හැකි විවරයකි.  එක් අවදියක සුර අසුර යුද්ධය පැවතිනි.  එහි දී කතරගම දෙවි නමැති සුර රජු පාවිච්චියට ගත් උමං මාර්ගයට වූ පිවිසුම් දොරටුවක් වූයේ   මේ ස්ථානය යි. මේ  වියත් සභාවල මෙන්ම ගමට පැමිණි සෑම අවස්ථාවකමත්  හිමිපාණන් වහන්සේ  අභිතව පළ කරන මතය යි.¹

1993 බස්නායක නිළමේතුමාගේ කාර්යාලයේ පැවති සාකච්ඡා අවස්ථාවක ගන්නා ලද ඡායාරූපයකි

මහාචාර්ය ශිරාන් දැරණියගල ශූරීන් දේවාලය සම්බන්ධව සාක්චෟඡාවක යෙදෙමින් සිටියදී – ස්ථානය උග්ගල් අලුත්නුවර බස්නායක නිළමේතුමාගේ කාර්යාලය – 1993 පෙරහර සමය

1993 මහ පෙරහරට එවකට සිටි හරිශ්චන්ද්‍ර තෙන්නකෝන් බණ්ඩාර බස්නායක නිළමේ තුමාගේ ඇරයුමෙන් පැමිණ සිටි  මහාචාර්ය ශිරාන් දැරණියගල ශූරීන් (එවකට පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්) මේ ළිඳ සහ ඒ අවට  නිරීක්ෂණය කළා. එතුමාගේ  අනුමානය අනුව කළ යෝජනාවක් වූයේ මෙය වසා ඇති පුරාණ ළිඳක් වුවත් හෝ වෙන කවරක් වුවත් මේ ස්ථානයේ කෙරෙන පුරාවිද්‍යාත්මක කැණිමක් තුළින් ඉතිහාසය මතු කර දෙන බොහෝ පුරාවස්තු මතු කරගත හැකි බවය. කෙතරම් වියදමක් දරා හෝ එය කළ හැකි නම් වැදගත් බවය.

මෑත දී පැමිණි පුරාවිද්‍යා කලාප භාර නිලධාරීන් ද මේ ස්ථානයේ පවතින ගල් තහඩුවල දක්නට ඇති කැටයම් පුරාණ අකුරු හා මුර ආයුධයක් වැන්නක් දරා සිටින ආකාරය දැක්වෙන පැරණි රූ සටහනේ පිටපතක් ගැනීම පිණිස පසුව පැමිණෙන බව දන්වා ඇති බව 2014 ජුලි 30 sugv ද සමග එතැනට ගිය අවස්ථාවේ වර්තමාන බස්නායක නිළමේතුමාගේ ලියනමහතා වන A.M.D. අලගියවන්න මහතා පැවසීය.

විශේෂ සටහන

1.”වටද්දර හාමුදරුවෝ” යනුවෙන් බළන්ගොඩ ඇත්තන් අතර ප්‍රසිද්ධව සිටිති. මහ වියතකු ලෙස වශයෙන් සැලකෙන හිමිපාණන් වහන්සේ උග්ගල් අලුත්නුවරට පැමිණි සෑම විටකම පාහේ මේ ගැන පවසමින් අවධානය යොමු කරවීම සාමාන්‍ය පුරුද්දක් මෙනි. විද්වත් සාකච්ඡාවල දී මෙන්ම සාමාන්‍ය කතා බහේ දී ද ඒ පමණක්  නොව ගම්මානයේ ශබ්ද විකාශන යන්ත්‍ර යොදවා කරනු ලබන ප්‍රසිද්ධ දේශන වලදී ද මේ ගැන ශ්‍රාවක  අවධානය යොමු කරවති. කවුරු කැමති වුවත් කෙසේ විරුද්ධ වුවත් සිය අදහස් අභීතව ඉදිරිපත් කරති.

කූරගල පුරාවිද්‍යා භූමිය වෙනුවෙන් 1970 දශකයේ සිට තනිවම මහා වාග් සටනක නිරත වුවද  කිසිම විටෙක කිසිවකුට හිංසාවක් ඇති නොවන පරිදි සියල් කිරීමට වගබලා ගැනීමට හිමියෝ සමත් වූහ. එය බෞද්ධ පූජනීය ස්ථානයක්ය යි අභීතව පවසමින්  කූරගල පුරාවිද්‍යා ස්ථානය බේරාගැනීමට තනිවම සටන් වැදුනහ. අද එය දිනාගත් වීරවරයා ලෙස ද කාගෙත් ප්‍රණාමය ලබති. දේව ඇදහිල්ල වැනි වෙනත් ආගම් ඇදහීමක් නොකරන නමුදු අනෙක් අයගේ විශ්වාසයන්ට ගැරහීමක් කිසිවිටක නොකිරීම උන්වහන්සේ සතුව ඇති අපූරු ගුණයකි. පූජ්‍ය වටද්දර ඤානිස්සර නායක හිමිපාණන් වහන්සේ පිළිබඳව හැඳින්වීම  කෙටි සටහනකින් කළ නොහැකිය. එය පසුවට තබා  මේ පුරාණ ළිඳ යයි පවසන ස්ථානය ගැන පවසන මතය ඉහත ආකාරයට කැටිකර දක්වා ඇති බව සලකන්න.

 

මොකද්ද මේ පොල්ගහ ?

දේවාලයේ කලින් පැවති පුරාණ ළිඳක් ?

පොල් ගහ සාමාන්‍ය එකක් උනත් එය හිටවා තියන තැන විශේෂ එකක් නිසයි මේ විදිහට මාතෘකාව දැම්මෙ. එය පිහටා තියෙන්නේ දේවාලයේ මළුව උඩ.  1940 තරම් ඈතදී ගත් ඡායාරූප වල මළුව උඩ පොල් ගස් කීපයක්ම  දකින්ට ලැබුණත් දැන් එකක් හැර නෙක් සියල්ලම  ඉවත් වෙලා. ඒත් මේ පොල් ගහ පමණක් තවම එතනම තියනව.

 

1940 පමණ දේවාලය දිස් වූ අයුරු උපුටා ගැනීම පූජ්‍ය රාජකීය පණ්ඩිත කිරිඇල්ලේ ඤාණවිමල හිමිපාණන් වහන්සේ ගේ සපරගමුවේ පැරණි ලියවිලි කෘතියෙනි

1940 පමණ දේවාලය දිස් වූ අයුරු උපුටා ගැනීම පූජ්‍ය රාජකීය පණ්ඩිත කිරිඇල්ලේ ඤාණවිමල හිමිපාණන් වහන්සේ ගේ සපරගමුවේ පැරණි ලියවිලි කෘතියෙනි

to upload3xxx

දේවාල මළුව මතදැන් දක්නට ඇත්තේ මේ පොල්ගහ පමණි

Image1996

ඉහත ඡායා රූපයේ දැක්වෙන පොල්ගස සිටවා ඇත්තෙ මෙලෙසය. ගල් තහඩු මතුපිට පොල්මුඩු අතුල්ලා පිරිසිදු කිරීමට පෙර සිසුන් විසින් ගත් ඡායාරූපයක්. 1996

ඒක  හිටවල තියෙන් මළුවේ අමුතුම තැනක. දේවාලයේ මුරුතැන් ළිඳට නුදුරින්, ගබඩා කාමර වලට නැගෙනහිර පැත්තෙන්. ගමේ පැරණි ඇත්තන් පවසන්නෙ ඒ පොල්ගස හිටවා ඇත්තෙ වසා දමන ලද පුරාණ ළිඳක් තිබුණ ස්ථානයේ බවයි. ඇයි ඒ ළිඳ වසා දැම්ම ?

බොහොම දැනුම් තේරුම් ඇතුව සිටි අත්තනායක මොහොට්ටාල නිළමේ පංගුවේ හිමි කරුවක් වූත් 1933 සිට 2004 මියයන තුරුම අතපත්තු මොහොට්ටාල නිළමේ ලෙස සිටි  ඒ.එම්.එස්.එමි පුංචිබණ්ඩාර මහත්මා  සමග එක් අවස්ථාවකත් තවත් අවස්ථාවක ගමේ සිටි බොහොම දැනුම් තේරම්  තිබූ දැනමුත්තකු ලෙස පිළිගෙන සිටි  සාමවිනිසුරු  පාරම්පරික දෛවඥ ඒ.ජී. අල්විස් ලේකම් මහතා සමගත් මේ ගැන සාකච්ඡා කරමින් විමසුවා.

sugv:-පුරාණ හිටපු අය  මේ ළිඳ වහල දාන්න හේතුව මොකක් වෙන්න ඇද්ද ?

මොාහට්ටාල නිළමේ වරයා :- හරියටම කියන්න දන්නෙ නෑ. අපේ ආතල මුත්තලත් කිව්වෙත් වහල දාපු පුරාණ ළීඳක් කියල විතරයි. අසුද්ධයක් වුන නිසා ඔය ළිඳ වහල අලුත් ළිඳක් හාරන්න ඇති.

අල්විස් ලේකම් මහතා :- ළිඳ තියෙන්න ඕන හොඳම දිසාව උතුර නැගෙනහිර අතර. ඒ කියන්නෙ ඊසාන දිගින්. ඒ හින්ද  දේවාල මන්දිරයේ  උතුරට බරවෙන්න ඇති තැනක අලුත් ළිඳක් හෑරුවා වෙන්න ඇති. ඊට පස්සේ පරණ ළිඳ තිබුණ තැන පොල්ගහක් හිටවන්න ඇති.

මේ විස්තර අනුව අනුමාන කළ හැක්කේ වර්තමාන ළිඳ කැණීමට පෙර  දේවාලය වෙනුවෙන් පැවතියා යයි පවසන පළමු ළිඳේ නටබුන් විය හැකිය යනුවෙනි.

 

හඳුනා නොගත් කැටයම් වර්ග හා රූප

Storn

සිසුන් විසින් ලබා ගත් ඡායාරුප 2004

PIC_2245

සිසුන් විසින් ලබා ගත් ඡායාරුප 2004

PIC_2241

සිසුන් විසින් ලබා ගත් ඡායාරුප 2004

1970 කාලය දක්වාම  ඒ ස්ථානයට මුරුතැන් පාවාඩය ගෙන එන රාජකාරි ඇත්තා  මුරුතැන් බත් බෙදීම කළා. ගමේ ඇත්තන් එතනට මුරුතැන් ගල යයි පවසන්නෙ  ඒ නිසා විය හැකියි. මේ මුරුතැන් ගලේ  පුරාණ කැටයම් වගේම තවත් අමුතු සටහන් වගයක් ඇති බව  මුල්වරට දැක හඳුනාගන්ට උත්සාහ කළේ  ඩබ්.ටී. වීරසිංහ ගුරුතුමා. එතුමා සිසුන් සමග  කළ ව්‍යාපෘතියක මේ සටහන් හඳුනාගන්න ගත් උත්සාහයේ   විස්තර අඩංගු වී තිබුණා.  ඒ 1996 පමණ.  ඊට පස්සෙ 2004 වසරෙ දි  උසස්පෙළ සිුසන් දෙතුන් දෙනෙක් මුරුතැන් ගල පොල්මුඩු යොදාගෙන සුද්ධ කරල එහි තියෙන්නෙ මොනවාදැයි පැහැදිලිව දැකගන්ඩ උත්සාහ කළා.

වර්තමාන ළිඳ කණින ලද අවදිය පිළිබඳ තම මුතුන් මිත්තන් හෝ පවසා ඇති බවක් කිසිවකුට මතකයේ නැත. පුරාණ ළිඳ  පරිහරණය කරනු දුටු හෝ අසා ඇති කිසිවෙක් හෝ දැනට ජීවත්ව නොසිටිති.  පසු කළක එය වසා ඇත්තේ කිසියම් අපිරිසිදු වීමක් නිසා විය හැකි බව මේ අයගෙන් සමහරුන්ගේ  මතයකි. එහෙත් ඊට හාත්පසින් වෙනස් ඉවතටම නොදැමිය හැකි එහෙත්  අද්භූත මතයක් ද වෙයි. ඒ ගැන විස්තර මී ළඟ ලිපියේ දැක්වේ.

 

 

 

 

 

නාගර දේවි

පුරාණයේ මුරුතැන්බෑම  කළේ කාන්තාවන්ද ?


පැමිණි බැතිමතියකට මුරුතැන් පිරි නැමූ අවස්ථාවකි

මුරුතැන් කාමරය අසලට අහම්බෙන් ගිය ගමනක දී දුටු දසුනකි. – පමා වී පැමිණි තැනැත්තියකට වට්ටෝරු රාල රාජකාරි ඇත්තා විසින් පමා වී පැමිණි තැනැත්තියකට මුරුතැන් බත් පිරිනමන අවස්ථාවක්

මේ අනුමානයට පැමිණීම පිණිස ඔන් කරන ඉඟි දේවාල ලේකම් මිටියේ පැවති බව කියවෙන පුරාණ ඇමුණුම් ලේඛනයකින්  වගේම ජනශ්‍රැතියේ ඇති පුරා කතාවකින් ද සොයාගන්නට හැකියි. පළමුවෙන්ම පුරා කතාව  බලමු.

උග්ගල් අලුත්නුවරදේවාල ගමේ “නාගහයට” නමින් හැඳින් වෙන ස්ථානයක් දැනුත් තිබෙනවා.  නමෙන්ම හැඟවෙන පරිදි එහි නා ගහක් තිබිය යුතුයි. ඒත් ඊට සලකුණක් හෝ  දැන් දක්නට නැහැ. එහෙම වුනත් 1978 දක්වා බොහොම පුරාණ විශාල නාගහක් මේ ස්ථානයේ තිබුණා. ඒ නිසා ඒ අවට ස්ථාන මෙන්ම පදිංචි ඇත්තන්ව හැඳින් වූයේ “නාගහයට“ යන විශේෂණ පදය යොදමින්. “නාගහයට කඩේ” වැනි ව්‍යහාර අදත් තිබෙනවා. ඒ ආසන්නයේ පදිංචි ඇත්තන්ගෙ ලිපිනය අදත් කියවෙන්නෙ නාගහයට, අලුත්නුවර, ඉඹුල්පේ ලෙසිනි.

එය තදාසන්න පෙදෙසම වසාගත්, ශතවර්ෂ කීපයක ඉතිහාසය පැවසූ පෞරාණික වෘක්ෂයක් බව බැලූ බැල්මටම පෙනී ගියා. ඇත්තෙන්ම එය අසාමාන්‍ය ලෙස විශාල නාගසක්!   වටේට ගල්බැමි බැඳ විශාල ප්‍රාකාරයකින් ද වට කර තිබුණත් කිසිවකු ඊට වන්දනා කරන බවක් දකින්ට ලැබුණෙ හෙම නැහැ.  ඒත් සඟවාගත් කතා පුවතක් ඇති බවට අනියමින් ඉඟි පළවුනා.  ගස වටා තිබූ ගල් බැමි පෙරලා දමද්දී පැතිර ගිය කට කතා නිසා කලින් අසා තිබූ එක්තරා පුරාකාතාවක  කිසියම් සත්‍යයක් ඇති බව සිතෙන්නට වුනා. 

ඈත අතීතයේ සිදුවූ දැයක් ලෙස දිග හැරෙන කතාව නැවත පැවසූ ඇත්තා¹  “ඔතන තමයි නාගරදේවීගේ සොහොණ ! එතන හාරද්දි වරාගං හෙමත්  තිබුණා!! නාගරදේවී කියන සිහිවෙන්න තමයි නාගහක් හිටවල ගල්පවුරක් හදලත් තිබුණෙ!!!” යනුවෙන් පැතිර ගිය කතාව සමග ඒ අවට සිටි පැරැන්නා කලකට පෙර කිරි අම්මා පැවසූ කතා පුවත සනාථ කරනු දක්නට හැකි වුනා. ඒ කතාව කෙටියෙන් මෙසේය.

(නාගස පිළිබඳව පැවති පුරා කතාව 1961 දී පමණ sugv ට.  අසාගන්ට ලැබුණ අපූරු එකක්. ඉහළින් ඇති උග්ගල් අලුත්නුවර ජනකතා සහ කවි පිටුවේ 1.2 ජනකතාව ලෙස එය දක්වා තිබෙනවා.)

මුල් කාලයේ  දේවාලයේ මුරුතැන් බෑම පිණිස මාරුවෙන් මාරුවට පැමිණීමට නියමව සිටි  කාන්තාවන් කීප දෙනා අතර   නාගරදේවීත් ඉඳල තියනව. කාන්තාවන්ට නිවසේ හිටියත් කිල්ලක් ඇති වුනොත් දේවාලටෙ යන්න බැරිවෙනවා. ඒ වගේම අසනීප වීම, වන්දනා ගමන් යාම වැනි හේතු නිසා  මුරුතැන් බෑමට එන්න වෙන්නේ එැවනි බාධාවක් නැතිව සිටි කෙනකුටයි.  එක් කාලයක අනෙක් අය සේරටම ඔය වගේ හේතු නිසා මුරුතැන්බෑමට පැමිණිය නොහැකිව තිබුණ බවත්, තේවාවේ තනි බර  නාගර දේවි ට පමණක් පැටවී තිබූණ බවත් මේ කතාවේ කියවෙනව. දිනපතාම එන්නට  සිදුවීම නිසා ඇති වුන වෙහෙස,  නාගරදේවීගේ ඉවසීමේ සීමාව නිමා කර එක දවසක් රතු කට්ට පැන ගිහින්. දේවාලෙට තේවාව පිණිස එද්දි අතර මග දී හමුවන අයටත් සැරවැර කරමින් තමා එදා නාගරදේවි ඇවිත් තියෙන්නෙ. පාලම ගමේ තමන්ගෙ ගෙදර ඉඳල කිලෝ මීටර් දෙකක් විතර එන්න වෙනව. දුර ගෙවාගෙන එද්දි එන්න එන්නම කේන්තිය වැඩි වුනා.  මේ ස්ථානයට එන විට මිනිස්සුන්ට විතරක් නෙවෙයි  දෙවියන්ටත්  දොස් කියන්ට වුනාය කියනව. දෙවියන්ට දොස් කියනවා එක්කම හදිසියේ කැළයෙන් මතු වෙච්ච සද්ධන්ත ඇතෙක් නාගරදේවිට  පහරදීම නිසා මෙතනම මිය ගියාලු. කොයිහැටි වුවත් රාජ වරප්‍රසාද ද ලබා සිටි ප්‍රභූ කාන්තාවක වූ නිසා නාගරදේවීගේ දේහය මේ ස්ථානයේම මිහිදන් කර  ප්‍රාකාරයක් බැඳ නා ගසක්  සිටුවා තබා ඇති බව ඒ ජන කතාවේ කියවෙනවා. නාගරදේවී චරිතය හිතළුවක්ම නොවන බව සිතිය හැකියි.විශේෂ සටහන බලන්න

පුරාණ ලේඛනය පවසන විස්තර

කොළඹ කෞතුකාගර පුස්තකාලයේ සීමා සංකර විනෝදනී කියල පුස්කොල පොතක් තියනවා. එහි භාෂා ලක්ෂණ අනුව මහනුවර සමයේ ලියැවුනක් බව අනුමාන කළහැකියි. මෙහි  උපුටනයක් මහාචාර්ය පුංචිබණ්ඩාර සන්නස්ගලයන්  “සොරගුණු දේවාල පුවත” තුළ දක්වා තියනව. තවත් උපුටනයක් “උග්ගල් අලුත්නුවර දේවාල වත” ලියූ ඒ.එම්.කුලසිංහයන් විසින්ද දක්වා තියනව. මේ ලේඛනයේම පිටපතක් යයි සිතිය හැකි පුරාණ අත්ලියවිල්ලක් උග්ගල් අලුත්නුවර හිටපු අත්තනායක මොහොට්ටාල නිළමේ තුමා ළඟ තිබී හමු වී තිබෙනව. පූජ්‍ය කිරිඇල්ලේ ඤාණවිමල සමිඳුන් ලියූ  “සපරගමුවේ පැරණි ලේඛන” කෘතියේ ලේකම් මිටයේ උපුටනයක් ලෙස දක්වා තියෙන්නෙ කරුණාරත්න බණඩාර නිලමේ ළඟ පැවති ලේඛනයේම පිටපතක් බව පෙනීයනව.

සීමාසංකරවිනෝදනි පුරාණ පුස්කොල  ලේඛනයේ    සඳහන්   එක් ස්ථානයක දැක්වෙන සටහනක කොටසක් තමයි මේ සමග උපුටා දක්වා තියෙන්න. ඒ අනුව මුල්ම අවදියේ මුළුතැන් තේවාව සඳහා රජතුමා විධිවිධාන සලසා ඇති ආකාරය දැක්වෙන්නෙ කොටස මෙහෙමයි.. “……..මැදගම බඬාරගේ ගමෙනුත් ගැට්ටොපාන වන්නිරාලගේ ගමෙනුත් වී අමුණු දාහතක් මඩින් පුදවා දන්මුරුතැන් පවත්තන හැටියට දෙවාවදාලා ඇත. ……… රඟනාථ මඟල නාථ බ්‍රාහ්මණවුරු දෙන්නද නාගරදේවී වල්ලි දේවි යන දෙන්න ද රඟනාථ බ්‍රාහ්මණ දේවීට මුළුතැන් රතනපොතී කියන නමකුත් වදාරමින්….” මේ අනුවත් සිතිය හැක්කෙ පුරාණයේ කාන්තාවන් මේ තේවාවේ යෙදී ඇති බවකි. වර්තමානයේ කාන්තා සහභාගීත්වයක් දක්නට නොමැති වුවද “වී කොටන මෝල් එන්ඩ ඉස්සෙල්ල වී කොටාදෙන්න ආවෙ කපුහිටවන පංගුවේ අපේ අම්මල ආලත්ති අම්මල වගේ අය” කියල මළුවේ විදානේ නිල්‍ය කරන සිරිසේන මහතා පැවසුවා. ඒ හැර ඉතිරි ස්යල්ල අදත් කරනු ලබන්නේ පිරිමි පාර්ශ්වය විසින් පමණි.

මුරුතැන් තේවාවේ  හාස්කම්

වැදගත්ම කාරණය වන්නේ පුරාකතාවේ කියවෙන පරිදි නාගරදේවී ට මුහුණ දුන් අවාසනාවන්ත ඉරනම සම්බන්ධවය. මේ ගැන පවසන පැරැන්නන් මුළුතැන් තේවාව කියන්නෙ බලගතුම තේවාවක් බව සහ  ඒ සමග සෙල්ලම් කිරීමට කිසිම කෙනෙකුට නොහැකි බවත්ය. මීට පෙර ලිපිවල දැක් වූ විදිහට ඒ සඳහා වෙනම ම ළිඳක් පවා ඇත්තේ ඒ වැදගත් කම නිසා බව කියවෙනව.

මුරුතැන් තේවාව කෙතරම් වැදගත් කොට සලකන්නක්ද යන්න   පුරා කතාවේ  අවසන් කොටසෙන් මනාව පැහැදිලි වෙනව. කෝලක්කාර පංගුවෙ  රාජකාරි වල දී දෙවියන්ට දෙස්තබමින් විහිළු කරන්නට වරම් ඒ ඇත්තන්ට තියන බවක් කියවෙනවෙතත්, මුළුතැන් තේවාව සම්බන්ධව එසේ සෙල්ලම් කිරීමට නොහැකි බවට විශ්වාසයක් දැනුදු මේ ඇත්තන් අතර තදින්ම තියනව. ඒ නිසා ගමේ  කිසිවෙකු “මුරුතැන්බත් රසයි” කියන්නවත් ඉදිරිපත් නොවන පෙනී යනව. මීට පෙර ලියන ලද මුරුතැන් තේවා වට්ටෝරුව  ලිපියට ගමේ තරුණ විද්වතෙක් එක් කර  ඇති ප්‍රතිචාර සටහනකින්  මේ බව පවසන්නේ  පහත සඳහන් අයුරෙනි.

“ape garu swamin wahanse namak wadarala tibuna me gena………..saralawa pisuwath……mema danaya ……..ehi rasya ha suwanda gena……..(mehema rasaya gena kiyanna epa yeyi podi kale sitama apita demaupiyan ha wedi hitiyan wisin awawada karanawa )..mehema wenne e awasthawe dewa ojas warga anekuth dewiwarun wisin danaya sandha adangu karana bawai…..”

මුරුතැන් තේවාව සම්බන්ධ හාස්කම් ගැන  මෑත දීත් අසන්නට හැකි තවත් කතා පුවත් කීපයක් තියනව. ඒවා මෑත කියවෙන කතා පුවත්  නිසාම පැවසිය නොහැකිව ඇති බව සලකන්න.

විශේෂ සටහන

නාගරදේවී නිවස

1987 අලුත්නුවර පාලම ගමේ පොල්ගහඅරාව නමැති කුඹුරු යායේ පතල් කැණීමක් විය. නාගරදේවී නිවස පැවතියේ අදාල කුඹුරට  ඉහළින් ඒවන විට කමත  සකස් කර ඇති ස්ථානයේ  බව කියවෙනව. මේ ස්ථානයේ පොළව යට තිබී 1986 /87 කාලයේ හමු වූ ජලය පානය සඳහා ගන්නා බව සිතිය හැකි නිරුපද්‍රිතව ඇති පුරාණ මැටි බඳුනක්, සහ කෙලවරක් නොමැතිව ලැබුණ පුරාණ වළං කැබලිත්, ලෝහභාණඩවල දිරාපත්ව ගිය කොටස් මේ නාගරදේවී නිවස සම්බන්ධ සාක්ෂි විය හැකියි.

 පොල්ගහ අරාව නමැති ඉඩමේ පතල් හිමිකරුවක් වූ නාගහයට නිවසේ විසූ ජේ.එච්. සිංගා ප්‍රනාන්දු මහතා ගෙන් අසන්නට ලැබුණ පුවත් අනුව පාලම ගමේ නිගරදෙවී වාසය කරන්නට ඇති බව සිතිය හැකියි. සිංගා ප්‍රනාන්දු මහතාගේ මේ  මේ පතලය හාරද්දි  පැරණි අය පාවිච්චියට ගත් දේවල් හමුන බව අසන්ට ලැබුණා. ඒ අනුව මේ ගැන විමසිල්ලෙන් සිටින්නැයි එම පතල්වල වැඩ කළ තරුණයන් ගෙන් ඉල්ලා සිටියා. අඩි 15 ක් පමණ කැණීම් කරද්දී මත්වන්නට වූ වළං කැබලි, දිරායමින් තිබූ ලෝහ භාණ්ඩ කැබලි හුමවන බව කියවුනා. මෙහි පමණක් නොව දැනුදු පතල් කණිද්දී ප්‍රදේශයේ විවිධ ස්ථානවල පොළව යට තිබී මෙවැනි පුරවස්තු යයි සිතිය හැකි දේවල් හමුවන බව වාර්තාවෙයි.මේ ඓතිහාසික භූමියේ පුරාවිද්‍යා කැනීම් ඇරඹීමකදී බොහෝ විස්තර සොයාගන්නට ලැබේවි.

වරාගං:- පුරාණයේ භාවිත වූ බව කියන වටිනා කාසි  වර්ගයකැයි යන්න ගමේ ඇත්තන්ගේ මතයකි.

————————————————————————–

¹ජේ.එච්. සිංගා ප්‍රනාන්දු මහතා 1987 උග්ගල් අලුත්නුවර නාගහයට තම නිවසේ දී

හාස්කමක් වූ ඓතිහාසික ළිඳ

මුරුතැන්බත් යනුවෙන්ද ව්‍යවහාර වන මුළුතැන්බත් 5

 

මුළුතැන් ගේ දොරටුව අබියස සිමෙන්ති බැමි වලින් ආවරණය සලසා  ඇති ඓතිහාසික ළිඳය

මුළුතැන් ගේ දොරටුව අබියස සිමෙන්ති බැමි වලින් ආවරණය සලසා ඇති ඓතිහාසික ළිඳ

පුරාණයේ නිර්මිත යකඩ පියනකින් වසා ඇති ළිං විවරය

පුරාණයේ නිර්මිත යකඩ පියනකින් වසා ඇති ළිං විවරය

ළිං පියන විවෘත කිරීම

ළිං පියන විවෘත කිරීම

ළිඳ ගැන විස්තර පවසන වට්ටෝරු පංගුවේ ගුණතිලක මහතා

ළිඳ ගැන විස්තර පවසන වට්ටෝරු පංගුවේ ගුණතිලක මහතා

උග්ගල් අලුත්නුවර දේවාලයේ දෙවියන්ට පූජාකරන ජලයට “දිය” යනුවෙන් ව්‍යවහාර වන බවත් ඒ සඳහා ද  දේවාලයේ ළිඳේ  ජලය පමණක් භාවිත කිරීම පෙරසිරිත  බවත් කලින් ලිපියේ පැවසුවා. මේ ළිඳ පැරැන්නන්ගේ තාක්ෂණික කුසලතා පෙන්වන අපූරු නිමැවුමක් පමණක් නොව අප වෙතින් තවමත් සැඟව පවතින  දැනුම් සම්භාරයක තතු විදහා දක්වන්නකි.

sugv:-  නියං කාලයක් ආවොත් ! මුරුතැන් තේවාවට වතුර කොහෙන්ද ගන්නෙ ?

ළිං පතුලේ ජල තලය දිස්වන්නේ පියවි ඇසින් බලනවිට පෙනෙන හඳටමදක් විශාල ලෙස පමණි.

ළිං පතුලේ ජල තලය දිස් වන අයුරු.

පිළිතුර :- අපේ අම්ම මුත්ත කාලෙවත්  දේවාලයේ ළිඳේ නං වතුර නැතුව ගිය බවක් අහල නෑ. කොච්චර  නියං කාලෙක වුනත් එහෙම දෙයක් වෙලා නෑ.  ඔහොම ඒව කියන්නවත් හොඳ දේවල් නෙමෙයි.

මේ විමසීම සමග පැරැන්නා මහත්සේ කෝපයට පත්ව ඇත. “නෑ”, “බෑ”, යන වදන් පමණක් නොව “තියනව”, “ඔව්”, “මට පුළුවන්”  වැනි වදන් පවා ඇතැම් විශේෂ අවස්ථාවල ව්‍යවහාර කිරීම තහනම් වචන බව පෙනේ. මේ උඩරට ජන සම්ප්‍රදායේ ව්‍යවහාරයන් පිළිබඳ සහභාගී නිරීක්ෂණයක යෙදෙමින් අධ්‍යයනය කරන්නට ගත් උත්සාහයේ විවිධ අවස්ථාවල අත් දකින්නට හැකි වූ සාමාන්‍ය ස්වභාවයි. 

විස්තර පවසන ගෙබලන පංගුවේ පොඩිමහත්මයා මහතා

විස්තර පවසන ගෙබලන පංගුවේ පොඩිමහත්මයා මහතා

විස්තර පවසන හක්කාර පංගුවේ සිරිසේන මහතා සහ තවත් රාජකාරි ඇත්තෙක්

විස්තර පවසන හක්කාර පංගුවේ සිරිසේන මහතා සහ තවත් රාජකාරි ඇත්තෙක්

විස්තර පවසන හේවිසි තම්මැට්ටන් පංගුවේ ගුණපාල මහතා

විස්තර පවසන හේවිසි තම්මැට්ටන් පංගුවේ ගුණපාල මහතා

විස්තර විමසන අලගියවන්න මහතා සහ විස්තර පවසන හේවිසි ශිල්පී ටියුඩර් මහතා සහ වට්ටෝරු පංගුවේ ගුණතිලක මහතාමහතා

විස්තර විමසන A.M.D.අලගියවන්න මහතා සහ විස්තර පවසන හේවිසි ශිල්පී ටියුඩර් මහතා සහ වට්ටෝරු පංගුවේ ගුණතිලක මහතා

විස්තර පවසන වට්ටෝරු පංගුවේ ගුණතිලක මහතා

විස්තර පවසන වට්ටෝරු පංගුවේ ගුණතිලක මහතා

මේ සාකච්ඡාව ඇති වූයේ 2014 ජුලි මස 25 වන දිනය. ලිපිය උඩුගන්වන අද දිනය අගෝස්තුමස 11 ය. උදාවී ඇති මේ අවදිය පෙදෙස් වැසියන් අත්දකින්නේ ඉතාම කලාතුරකින් පැමිණි දැඩි නියඟයං සමයක් ලෙසිනි. වෙනත් වසර වල ද ජූලි, අගෝස්තු මස පසු කර සැප්තැම්බර් මැද කාලය දක්වාම මේ ප්‍රදේශයට  ඉඩෝර වීම සාමාන්‍ය දේශගුණික ලක්ෂණයකි. එහෙත් මෙවර “මෙච්චරනං එක දිගට හැමදාම පෑව්වෙ නෑ කවදාවත්. මේ පාර පොහොණ වැස්සෙත් නෑ”  යනුවෙන් පැරැන්නන් වෙතින්  පළවන වදන් පවතින කටුක බව ගැන අසන්ට ලැබෙන අඳෝනාවක් වැනිය. ප්‍රාදේශීය සභාවේ  ජලසැපයුම පවා දැඩි ලෙස  සීමා වී ඇත. එහෙත් පැරැන්නන්ගේ ඇදහීම වන්නේ දේවාල ළිඳේ නම් ජලය කිසිදාක නොසිඳෙන බවය.

දේවාල ළිඳේ ජලය අන් කිසිදු කටයුත්තට, කිසිවකු විසින් හෝ භාවිත නොකිරීම ඉතා බලවත් විශ්වාසයකි. ඇදහීමකි.  මුරුතැන් රාලගේ මුරුතැන් බෑමට මිස වෙනත් කිසවකට මේ ජලය භාවත නොකරයි.  දිය ගැනීම පිණිස අත් උදව්වක් අවශ්‍යනම් එහිදී උදව්වට පැමිණෙන්නේ වට්ටෝරු රාල පංගුවේ හෝ ගෙබලන පංගුවේ ඇත්තා විසින් පමණකි. (මුරතැන් රාලගේ හදිසි නොහැකියාවක දී මේ අයගෙන් කෙනෙකුට වුවද මුරුතැන් බෑමට වරම් ඇති බව පෙන්.)

පුරාණයේ සිටම ළිං විවරය ආවරණය පිණිස පවතින  යකඩ පියන ද බැලූ බැල්මටම පුරාණ ඓතිහාසික වස්තුවක් බව පෙනී යන්නකි. එය හටන්පල ආචාරි පංගුවේ ඇත්තන්  විස්න සාදන ලද්දක් බව කියවේ. එය විවර කිරීමට වරම් වරම හිමි වන්නේ මුරුතැන් රාල ඇතුළු ඉහත කී රාජකාරි ඇත්තන්ට පමණකි. වසරකට වරක් පෙරහර ආසන්නයේ මේ ළිඳ ඉසීමද රජකාරියකි. එය ද  මේ අයගේම රාජකාරියේ කොටසකි.

වට ප්‍රමාණය හා ගැඹුර

ළිඳ සම්බන්ධව  නිමානය කළ හැක්කේ   අඩි 3-4 තරම විශ්කම්භයකින් යුතු වෘත්තාකාර හැඩයකින් යුතු  බවය. සකස් කිරීමේ දී ඉවුරු ගරාවැටී යාම වැලකීමට ලම්භාකාරව කැණීම අත්‍යවශ්‍යය.  ළිං බිත්තිය සවිමත් කිරීම පිණිස ගල් වැනි දෙයක් භාවිත කර බැඳීමක් මුව විට දක්වාම සිදුව නැත.  මෙහි ගැඹුර අඩි 100 ක් හෝ ඊටත් වැඩි බව අනුමාන කළ හැකිය. ජලතලය දැකිය හැක්කේ හඳට මදක් විශාලව පමණි. මෙහෙම ළීඳක් එකල කණින  ලද්දේ කෙසේද ? නූතන තාක්ෂණික උපකරණ තිබූ බවට සලකුණක් හෝ හමුනොවේ.

sugv :- මේ ළිඳ කොයිතරම් ගැඹුරු ද ?

පිළිතුර :- ඒ වගේ දේවල් කතා කරන්න නාකයි.

sugv :- වතුර බාගන්නෙ පනිට්ටුවෙන් නේ. ඒකට කඹ කීයක් විතර ඕනි ද ?

පිළිතුර :-කඹ දෙකතුනක්  ගන්නව. වෙන විදිහකට ආයෙත් ඇහුවේ ඒ පුරස්නෙම නේ . ඕව අහන්නත් කියන්නත් නාකයි.

 සම්ප්‍රදායේ අති ප්‍රබල මතයක් , එනම් උඩරට පෙරසිරිත යටතේ කා වැදි ඇති එක්තරා වැදගත් ආකල්පයක් නැවත සිහි වෙයි. 

ළිඳ දෙස බලන්නකුට පහසුවෙන්ම අවබෝධන තවත් වැදගත් කරුණක් වෙයි. දේවාල පරිශ්‍රයට පැමිණෙන බොහෝ දෙනකු පහසුවෙන් එළඹෙන  නිගමනයක් වන්නේ මේ පූජනීය ස්මාරක ඉදි කර ඇති මළුව තනා ඇත්තේ සම භූමියක නියම කරගත් වපසරියක්  වටා ගල්බැමි බඳිමින් මධ්‍යයට පස් පුරවා තලා සකස් කරන ලද්දක් ලෙසිනි.  ඕනෑම කෙනකුට ඇතිවන මුල්ම සිතිවිල්ලද එයයි. එහෙත් ළිඳ විවර කර බැලීමෙන්  මේ ඇත්තේ තොරාගත් උස්බිමක් වටා බැමි බැඳ මළුව සකස් කර ඒ මත ස්මාරක ඉදිකර උස්බිම වටා පිරිසය සමභූමි ගන්වා තිබිම බව පහසුවෙන්ම ප්‍රත්‍යක්ෂ වෙයි.

ළිද වටා වර්ග අඩි 50 ක් පමණ පෙදෙසක් අවරණය කරමින් අතුරා ඇති විශාල ගල් තහඩුව මධ්‍ය යේ අඩි 3 ක පමණ රවුමට කපා ඇති විවරයෙ ළිංකට වෙයි. මේ ළිඳ කණින ලද කාලයක් කිසිදු පැරැන්නකුගේ මතකයේ නැත. ඔවුන් වෙතින් පළ වන්නේ මේ ළිඳ දළ වශයෙන් වසර 200 කට පමණ ඉහත කණින ලද්දක් විය හැකි බවකි. එහෙත් ඊට ලේඛනගත සාක්ෂියක්  හමු නොවේ.

වර්තමාන ළිඳ කැණීමට පෙර  දේවාලය වෙනුවෙන් පැවති පළමු ළිඳ පිළිබඳ නටබුන් දක්නට හැකි ස්ථානයක්  මීට නුදුරේ දක්නට හැකිය. පැරැන්නන්  පවසන්නේ ඒ දේවාලය වෙනුවෙන් පැවති පුරාණ ළිඳ බවය. එහෙත් එය පරිහරණය කරනු දුටු කිසවෙකු දැනට ජීවත්ව නොසිටී.  පසු කළක එය වසා ඇත්තේ කිසියම් අපිරිසිදු වීමක් නිසා විය හැකි බව මේ අයගෙන් සමහරුන්ගේ  මතයකි. එහෙත් ඊට හාත්පසින් වෙනස් ඉවත නොදැමිය හැකි  අද්භූත මතයක් පවතී. ඒ ගැන විස්තර මී ළඟ ලිපියේ දැක්වේ.

අපූරු පුරාකතාවක්

මේ කාතාව පුරාකතාවක්ය කිව්වට 1955 පමණ ඇති වූ සිද්ධියක් ලෙස වාර්තාවන්නකි. ඇසින් දුටු සාක්ෂි ඉදිරිපත්වන බැවින් අසත්‍ය පුවතක් ද නොවිය හැකිය.  “දේවාල ළිඳේ ජලය අන් කිසිදු කටයුත්තට, කිසිවකු විසින් හෝ භාවිත නොකිරීම ඉතා බලවත් විශ්වාසයකි. ඇදහීමකි“.  යනුවෙන් ඉහත ඡේදයක දක්වා ඇති සාම්ප්‍රදායක නියමයයි. එසේ වුව ද එක්තරා දිනක ගමට පිටතින් කැන්දාගෙන ආ ඇත්තියක් අතින් නොදන්නා කම නිසා මේ සිරිත උල්ලංඝනය වි ඇත. තම අලුත් නිවසට ගෙවදීමේ දී එහි කියවෙන පිරිත වෙනුවෙන් වඩා හොඳම පිරිත් පැන් බඳුනක් පිළියෙල කිරීමට ඇය සිතා ගෙන ඇත.  උදෑසනම  පැමිණ දේවාල ළිඳෙන් ජලය ලබා ගැනීමට තැත් කර ඇත්තේ එහෙයිනි.  ළිඳ අසලට පැමිණ ජලය ලබා ගැනීමට තැත් කළ විගස ඇය ළිඳට ඇද වැටී ඇත.

මුරුතැන්බෑමේ රාජකාරිය පිණිස  මුරුතැන් රාල පැමිණ ඇත්තේ මෙයින් ස්වල්ප වේලාවකට පසුවය. මුරුතැන්ගෙට  ජලය ගැනීමට පැමිණි මුරුතැන් රාලට ළිඳ වසා ඇති යකඩ පියන ඉවත් කර  ඇති බව දැකීමෙන් විමතියට හා කේන්තියටද පත්ව පැමිණ ඇත්තේ අවට සිටින්නන්ට ද බැණ අඬ ගසමිනි. ඔහු සිතා ඇත්තේ කුඩා දරුවකු මෙය කරන්නට ඇති බවකි. නොදරුවන්ට මේ වගේ දෙවල් සෙල්ලම් නෙමෙයි කියල කියා දීල තියෙන්න ඕන නේදැ යි ඔහුගේ කෑ ගැවසීම නිසා පැමිණි අයට  කියමින් වහවහා ළිඳ වෙත පැමිණියා පමණි. දුටු දැයින් අසීමිත බියට පැමිණ මුරුතැන් රාල කෑ ගසන හඬින් අසළ සිටි අයද තාසයට පත්ව ළිඳ වෙතට දුව ආහ.  සියල්ලන්ම අවට සිටින අය කැඳවා ඇත්තේ විලාප තබමිනි. 

ළිඳට වැටුන කාන්තාව ජලයට නොවැටී  පතුල ආසන්යේ හිර වී සිටිනු දක්නට ලැබී ඇත.    සියල්ලන්ම විමතියට පත්ව කතා කරද්දී ඇයද කතා කරමින් හඬන්නට වූ බැවින් නිරුපද්‍රිතව සිටින බව අවබෝධ කරගත හැකිවූ බව පැවසේ. පැමිණ සිටියෝ අසල්වැසි නිවසකින් ඉනිමගක් සහ කඹ ද ගෙනැවිත් ඉනිමග හොඳින් බැඳ එහි  මුරුතැන් රාල නංවා ළිඳ තුළට යවන ලදී ර ඔහුගේ උපකාරයෙන් කාන්තාව  ඉනිමගට ගොඩ වූ පසුව ඇයව ඊට තබා බැඳ  ගොඩට ඇද මෙහෙම දෙයක් සිදු වූයේ මන්දැයි විමසන්නට විය.

ඇය හඬා වැලපෙමින් තමන් නරකක් කරන්නට උදෙන්ම දේවාලයට නො ආ බවත් නොදැන කළ වරදක් බවත් පසවන්නට විය. සිද්ධිය වටහාගත්  කුපු මහතා විසින් දෙවියන්ට යාතිකා කර දේව සමාව ලබා දෙන ලෙස කන්නලව් කරමින්  සෙත් ශාන්ති කරන ලදී. පසුව සියල්ලන්ගේම සහායෙන් මුරුතැන් රාල ලවා නැවත ළිඳ හිස්කරවා චාරිත්‍රානුකූල වතාවත් මගින් ළිඳ පිරිසිදු කළ බව මේ කතාවේදී අසන්නට ලැබේ. හැබැයි “එදායින් පස්සේ කිසි ගෑණු කෙනක් දේවාල ළිඳට නං කිට්ටු වෙන්න ආවෙ නෑ.” යනවෙන් 1993 දී ධනපාල නමැති මුරුතැන් රාල කතාව පැවසූ ආකාරය sugv ගොනුවේ පවතී. සිද්ධිය වෙද්දී  මුරුතැන් රාල ලෙස කටයුතු කර ඇත්තේ හංකරාවේ පුංචිමහත්මයා මහතා විසිනි. ඔහුගේ ඇවෑමන් රාජකාරිය කරන ලද්දේ කතාව රසකර පැවසූ හංකරාවේ ධනපාල මහතාය.(සේයා සටහනේ සිටින තැනැත්තා)  දැනට මේ දෙදෙනාමත් යටකි කාන්තාවත් මිය ගොසිනි. එහෙත් සිද්ධිය සියැසින් දුටු මතකයේ විස්තර පවසන්නට හැකි වයෝවෘද්ධ ඇත්තෝ තවමත් මෙහි වෙසෙති.

විශේෂ වදන් හා ව්‍යවහාර විමසුම

  • බාගන්නවා :- ලණුවක ගැට ගසන ලද භාජනය ළිඳට යවා ජලය මතුපිටට ගැනීම
  • පුරස්නෙ:- ප්‍රශ්නය
  • මළුව:- දේවාල ගොඩනැගිලි පිහිටි උස්බිම මත ඇති බිම් කොටස
  • අම්ම මුත්ත කාලෙ :- තමන් අසා ඇති ඈත අතීතය පවසන්නේ මෙලෙසිනි
  • පොහොණ වැස්ස:- ජුනිමාසයේ සිට ජුලි මස මැද දක්වා පවතින වැසි
  • නියං කාලෙ:- වැසි නොමැති කාලය
  • මෙච්චරනං එක දිගට පෑව්වෙ නෑ කවදාවත්:- දිනපතාම ස්වල්පයක් හෝ වැසි නොලැබෙන කාලය ගැන මෙලෙස ව්‍යහාරවේ
  • ගෙවදීම:- අලුත් ගෙයකට මුලින්ම ඇතුළුව පිදිංචිය ඇරඹීම

 

බුද්ධ පූජාවෙදි පැන් කියල කිව්වට….

මුරුතැන්බත් යනුවෙන්ද ව්‍යවහාර වන මුළුතැන්බත් 4

මුරුතැන් තේවා වත්පිළිවෙත්

1993 දක්නට ලැබුණ හෙවිසි වාදන ශිල්පීන් අත්දැකීමෙන් පුහුණුව ලබමින් සිටින කුඩා දරුවකු ද මෙහි සිටී.

තම්මැට්ටන් වාදන ශිල්පී නිල්හාමි මහතා හෙවත් සැමී මහත්මා -, කුඩා දරුවා, එච්. ජී. ගුණපාල සමහත්මා, සහ එම්.පී. ටියුඩර්මහත්මා යන අය මෙහි වෙති

මුළුතැන් කද වැඩ හිටින මාලිගයේ සිට පිටතට ගෙන එන මුළුතැන් රාල මෙහි සිටින්නේ හංකරාවේ ධනපාල මහතා.

මුළුතැන් කද වැඩ හිටින මාලිගයේ සිට පිටතට ගෙන එන මුළුතැන් රාල මෙහි සිටින්නේ හංකරාවේ ධනපාල මහතා.

මුරුතැන් බෑම ඇරෙඹනේනේ සක් පිඹිම් සමග නැගෙන හේවිසි නාද 

මුරතැන් ගල - කලකට පෙර මුරුතැන් රාල විසින් මුරුතැන්බත් ඉල්ලා සිටින අයට බොදා දෙන ලද්දේ මේ ගල් තහඩු මත දීය.

මුරතැන් ගල – කලකට පෙර මුරුතැන් රාල විසින් මුරුතැන්බත් ඉල්ලා සිටින අයට බොදා දෙන ලද්දේ මේ ගල් තහඩු මත දීය. වැසි ආවරණයක් නොවීම, මෙන්ම මධ්‍යෙය් ඇති පොල් ගසේ වියලි අතු වැටීමේ අවදානම වැනි කරුණු නිසා ඒ ස්ථානය අත්හැර ඇති බව පෙනේ.

මධ්‍යයේ ය. දේවාලයේ විවිධ අවස්ථාවල වැයෙන  හේවිසි පද මේ  සම්ප්‍රදායට පමණක්ම අවේනික නාදමාලා සහ තාල රටාවන් සහිතවීම අපූරු බවක් තියන නිසා ඒ තාල පද නාදමාලා ආදීය සටහන් කිරීම ඉතාම වැදගත්. එහෙත් ඒ පිළිබඳ විස්තර  පැවසීම තවත් පමාවීම ගැන සමාවෙන්න.    අදාල ශිල්පීන් විමසා බැලීම හේවිවිසි පද මොනවා දැයි පැහැදිලි කර ගැනීම පිණිස ප්‍රමාණවත් වන බව සිතා ගන්න අමාරුඅයි. ඒ විස්තර හැකිතාක් නිවැරදිව ලීවීම පිණිස ගත් වෑයම තවම සාර්ථක වී නැත.

දැනට පැවසිය හැක්කේ කිසියම් විශේෂ තාලයක් අනුව පැවැත්වෙන හේවිසි නාදය මධ්‍යයේ මුරුතැන් බෑම සිදු වන බව පමණකි. මුරුතැන් ගෙය තුළ සිදුවන කටයුතු සියල්ම රහස් රාජකාරි. කිලින් පැවසූ ලෙස හේවිසි  වාදනය නැවතී නැවතත් සංඛනාදය පැතිර යයි. ඒ සමග තවත් තාලයකින්  හේවිසිය ඇරඹේ. මුරුතැන් තේවාවේ එක් එක් අවදිවල එකිනෙකට වෙනස් තාල රටා අනුව වැයෙන නාදමාලාවට සවන් දීමෙන් ඒ කුමණ අවසථාව දැයි පැහැදිලි කර දීමට  පැරැන්නෝ සමත්වෙති.

උදෑසන කාලයේ නම් බුද්ධ පූජාව පූජාව සඳහා  මුළුතැන් රාල විසින් විහාරයට වැඩමවා ගෙන යන  කද  හැඳින්වෙන්නේ “කිරිආහාර කද ”  යන නමිනි. පසුව හැඬවෙන හේවිසි නාදය “දියවඩන් තේවය යි. එහි දී රතු රෙද්දකින් ආවරණය කරන ලද “රන් කෙන්ඩිය” තුළ දේව මාලිගයට වැඩමවාගෙන යන ජල බඳුනකි. එය “දිය” වැඩමවීම ලෙස කියවෙනවා.

sugv:-ඇයි මේ ජල බඳුනට  පැන් වැඩමවනවා නොකියා දිය වැඩමවනවා කියන්නෙ ?

පිළිතුර :- එහෙම තමයි.  බුද්ධ පූජාවෙදි පැන් කියල කිව්වට දෙයියන්ට පූජාකරන වෙලාට කියන්නේ දිය කියල . ඒක පෙරසිරිත

තවත්  ස්වල්ප මෙහොතකින් දේවාලයේ දිග්ගෙයින් මැද මිදුල ට පිවිසෙන  දොරටුව සිට දේව මාලිගයේ මහදාරටුව දක්වා පාවාඩ පියවිලි එලනු දක්නට හැකියි. ඒ සුද්දහළු පංගුවේ ඇත්තන් විසින්. ඒ අතරම වැයෙන හේවිසි නාදය සමග මුරුතැන් කද මුරුතැන් රාල විසින් දේව මාලිගය තුළට  වැඩමවනු දක්නට හැකියි. ඒ අවස්ථාවේ මහ දොරටුව ඉදිරිපිට ඇති මිණිගෙඩි සමූහය නිරන්තරවම නාද කිරීම සිදුවන්නේ ගෙබෝරාල මගිනි. දේව මාලිගයේ දී  දෙවියන්ට මුරුතැන් පූජාව කරන්නේ මුරුතැන් රාල නොවන බවත් එය  බත්තන කපු රාල ගේ රාජකාරියක් බවත් පැවසෙනව. මේ සියල්ල මහතිරයෙන් ඇතුලත  සිදුවන කාර්යයන් බැවින් අන් කිසිවකුට දකින්නට ලැබෙන්නේ නැත. ඒවාද  රහස් රාජකාරි ගණයට වැටෙන ඇතුල් කට්ටලේ කටයුතු බව පැවසේ.

මුරුතැන් රාල දේවමාලිගයට ඇතුළු වුන වහාම පියවිලි ඉවත් කෙරෙයි. ස්වල්ප වේලාවකින්  හිස් වූ මුරුතැන් කද රැගෙන  පිටව එන මුරුතැන් රාල ආපසු මුරුතැන් ගෙයට යනු දක්නට හැකියි. මේ අවස්ථාවෙදී පාවාඩ පියවිලි එලෙන්නේ  නැහැ.  තවත් ස්වල්ප වේලාවකින් හේවිසි නාදය නවතී. අනතුරුව කපුමහතා විසින් පෙරසිරිතේ නියමය අනුව රාජකාරි ඇත්තන් වෙත “පාවඩේ බත්” බෙදා දෙනු ලබයි.  පැමිණ කලින්ම ඉල්ලා සිට ඇති විශේෂිත අය සඳහා ද “පාවඩේ බත්” පිළිගැන්වෙන්නේ ද කපුමහතා මගිනි. අනතුරව ඉතිරිවන මුරුතැන් බත්   සෙසු ඇත්තන්ට බෙදනු ලබන්නේ මුරුතැන් රාල විසිනි. ඒ සඳහා “මුරුතැන් ගල” ලෙස හැදින්වුන වෙනම ම ස්ථානයක් තිබෙනවා. එය වර්තමානයේ පරිහරණය නොවන්නේ වැසි ආවරණයක් නැති බැවින් යයි දැන ගන්නට ලැබුණා. ඒ සඳහා ආවරණයක් සැලසීම ඉදිරියේ දී සිදුවේවි.

කලින් ද කී ලෙස ඉන්ධන ලෙස යොදා ගන්නේ දැව  වර්ග ඒවා සැපයෙන්නේ  දරකාර පංගුවෙන්.  පිසීම කරනු ලබන්නේ මුළුතැන් ගේ නමින් හැදින්වෙන විශේෂ කාමරයක. ඊට ඇතුළු වීම  මුළුතැන් රාලවරුනට පමණක් තදින්ම සීමා වී තිබෙන්නකි. බැතිමතුන් වැනි නොදැන එන්නන් සඳහා ප්‍රදර්ශනය කර ඇති තහනම් බව දැක්වෙ නාම පුවරුවක් මුරුතැන්ගෙයි දොරටුව ඉහළින් දිස් වන්නේ ඒ නිසා විය හැකිය. මුරුතැන් පිසීමේ සිට දෙවියන්ට පිළිගැන්වීමට වඩමවාගෙන යන  තුරුම අදාල රාජකාරි ඇත්තා  සිටින්නේ මුව වැස්ම හෙවත් මුකවාඩම් සහිතවය. ඒ නිසා  කිසිවකු සමග වැරදීමකින් කතා කෙරෙන්නේ නැහැ. කවර හේතුවක් නිසාවත් වෙනත් අයකුට කතා කරන්න අවසර ලැබෙන්නේත් නැහැ.

(ඉතිරි කොටස මී ළඟ ලිපියේ)

 

මුරුතැන් තේවා වට්ටෝරුව

මුරුතැන්බත් යනුවෙන්ද ව්‍යවහාර වන මුළුතැන්බත් 3

 

උග්ගල් අලුත්නුවර දේවාලයේ පවතින වැදගත් ඓතිහාසික චාරිත්‍රයක් වූ මුරුතැන් තේවා වට්ටෝරුව ගැන ලියන්න සැරසුනේමේ සම්බන්ධ පළමු ලිපියේ  රසකාරක හෝ සුවඳකාරක අඩංගු නැතැයි දෙඩූ පුරසාරම තහවුරු කරන්න පමණක්ම නොවෙයි. ආහාර පිසීමේ දී අතීතයේ සිට දේශීය වශයෙන්  භාවිත රසකාරක ද්‍රව්‍ය රාශයික් ඇත. එහෙත් ඒ කිසිවක් හෝ මෙහිදී භාවිත නොගැනේ. ලියන්නට සිතාගත් සැලසුම් වෙනස් කර ඉක්මණින්ම  වට්ටෝරුව ලිවීම වැදගත් බව පෙනී ගියා.  අපේ විචාරක තුමා වගේම  අවුල් වෙන්නට පෙර ලියන හිතවතාත් තවත් අයත් දුරකථනයෙන් කළ දැනුම් දීම් ද ඊට හේතු වුනා.    වට්ටෝරුව ඉතා සරළ එකකි. හඳුනාගත හැකි වූ  මුරුතැන් වර්ග තුනකි.

රාජකාරි වට්ටෝරු පංගුවේ ගුණතිලක මහතා සහ හේවිසි වාදන ශිල්පී ටියුඩර් මහත්මා සමග සාකච්ඡා කරමින් සහාය වන බළන්ගොඩ බුද්ධජයන්ති මධ්‍යමහා විද්‍යාලයේ හිටපු විදුහල්පති අලගියවන්න මහත්මා මුරුතැන් තේවා වට්ටොර්ව ගැන විමසමින් - 2014 ජුලි 30

රාජකාරි වට්ටෝරු පංගුවේ ගුණතිලක මහතා සහ හේවිසි වාදන ශිල්පී ටියුඩර් මහත්මා සමග සාකච්ඡා කරමින් සහාය වන බළන්ගොඩ බුද්ධජයන්ති මධ්‍යමහා විද්‍යාලයේ හිටපු විදුහල්පති A.M.D.අලගියවන්න මහත්මා- පවතින විස්තර වඩා තහවුරු කර ගැනීමට දේවාලයටම ගොස් දැනමුත්තන් විමසීමේ දී බස්නායක නිළමේතුමාගේ ලියනමහතා වශයෙන් කටයුතු කරන හිතවතාගෙන් ලද සහාය කෘතඥතා පූර්වකව සිහිපත් කෙරේ. අලගියවන්න මහත්මා මුරුතැන් තේවා වට්ටොර්ව ගැන විමසමින් – 2014 ජුලි 30

නීල මුරුතන

 නීල මුරුතැන යනු නිල වශයෙන් සම්මතව ඇති මුරුතැන් තේවාව බව කරුණු විමසන විට තේරුම් යයි.  එබැවින්ම එය ප්‍රධානම මුරුතැන ලෙස ද සැලකිය හැකියි. ඒ පිළියෙල කිරීම, පුද දීම වටා  ඇති වත්පිළිවෙත් සම්ප්‍රදායය සංකීර්ණ එකක්. එහෙත්  වට්ටෝරුව සරළ එකකි. එහි අඩංගු වන්නේ වර්ග හයක අමද්‍රව්‍ය පමණි. නීල මුරුතැනකට ගැනෙන බව පැවසෙන්නේ කැකුළු සහල්, එළවළුවක් හෝ දෙකක්, පොල් ගෙඩියක් දෙකක්, රතුළූණු, අමුමිරිස් සහ ලුනු  පමණකි.

පස්පැනිතේ මුරුතැන

මෙයද තවත් නිළ මුරුතැන් තේවාවකි. එහෙත් එය පවත්වන්නේ කුඹල්පෙරහර දෙවේලේ පෙරහර සහ මහ පෙරහර මුල් දිනයේ සහ දිය කැපූ පෙරහර ගෙවදීමෙන් පසුව හවස් වරුවේ මුරුතැන ලෙසිනි. ඒ සඳහා ඇති වට්ටෝරුවට  ඉහත ද්‍රව්‍ය සමග අමතරව යොදා ගන්නේ කිතුල් හකුරු, ඉදුනු ඇඹුල් කෙසෙල් සහ සීනි ස්වල්පයක් පමණි.

පැනි මුරුතැන

සාකච්ඡාවලදී පැහැදිලි වූ  තවත් මුරුතැනක් සේ පැනිමුරුතැන හඳුනා ගන්නට හැකියි. එහෙත් එය නීල මුරුතැනක් ලෙස හැඳින්වෙන්නේ නැහැ. එය බැතිමතකුගේ භාරයක් අනුව හෝ සිය කැමැත්ත මත කරන ඉල්ලීමක් අනුව පවත්වන මුරුතැන් තේවාවකි. ඒ සඳහා පෙරසිරිත් සම්මතය අනුව  ඉහත නීල මුරුතැනට හා පස්පැනිතයට ගන්නා  ද්‍රව්‍ය සමග ඊට අමතරව මුංඇට හා කජුමද ද භාවිතයට ගැනෙන බව පැවසෙනවා.

තහනම් දේ.∗

???????????????????

මුළුතැන් ගෙට ඇතුළු වීම තහනම් පුවරුවක් ඇත්තේ පිටස්තර අය රාජකාරි ස්මප්‍රදාය නොදැන ඇතුළුවීමට ඉඩ ඇති බැවින් යයි කියති

තහනම වැටෙන්නේ කිල්ල නිසාය. කිලි සහිත අය විසින් කිසිවක් සැපයීම නොකෙරේ.කිල්ල ගැන විස්තර මේ ලිපියේ කියවිය හැකියි.  ඒ හැර කිලි සහිත එළවළු වශයෙන් සැලකෙන අළුපුහුල්, අළුකෙසෙල්, ගස්ලබු, මෑකරල්, බණ්ඩක්කා, බීට්රූට්,රාබු සහ කරවිල  යන  එළවළු වර්ග  කිසිම මුරුතැනක දී  භාවිත නොවේ. රුක්අත්තන දර  ඉන්ධන වශයෙන් භාවිත නොකරන  දැව වර්ගයකි. දේවාල  ළිඳෙන් මුළුතැන් රාල විසින් ලබා ගන්නා ජලය හැර වෙනත් ජලප්‍රභවයකින් සැපයෙන ජලය භාවිත නොවේ. මුළුතැන් රාලවරුන් හැරෙන විට මුළුතැන්ගෙට ඇතුළු වීම අන් කවරකුට හෝ  තහනම් ය. මුරුතැන් පිසීම සඳහා අමුද්‍රව්‍ය යොදන අනුපාතය, මිශ්‍ර කරන ආකාරය පිසීම පිණිස භාවිත කරන අනෙකුත් වත් පිළිවෙත් පිළිබඳ විස්තර “රහස් රාජකාරි” ලෙස පැවත එයි. දේව රහස් බැවින් එවැනි දේ  වෙනත් අයට පැවසීම තහනම් වෙයි.

 

මුරුතැනට දායකවීම

බැතිමතුන්ට අවැසිනම්  තමන්ගේ භාරයක් අනුව මුරුතැන් බෑම පිණිස දැයක විය හැකිය. එවැනි භාරයක් නැතත් අභිප්‍රාය පරිදි මුරුතැනකට දායක විය හැකිය. එහෙත් එහි දී කළ හැක්කේ  ඉහත දැක් වූ වට්ටෝරුවලට අවශ්‍ය දෑ සපයා දීම පමණි.  අවශ්‍ය කෙරෙන අමු ද්‍රව්‍ය  නියමිත දිනට කලින් දිනයේ මුරුතැන් රාලට භාරදීමෙන් බැතිමතාගේ කටයුතු අවසන් වෙයි. ඉන් පසුව අනෙකුත් අදාල සියලු කටයුතු කෙරෙන්නේ මුරුතැන් රාල ඇතුළු අදාල රාජකාරි ඇත්තන් විසිනි. දායක වූ බැතිමතුන් මුරුතැන් බෑම අවසන් වනතුරු රැඳීසිටි විටක   මුරුතැන් ගොටුවක් ලබා දීමට ප්‍රමුඛතාව ලැබෙයි. මුරුතැනකට ලබා දිය යුතු ප්‍රමාණය විමසූ ඇත්තකුට ලැබෙන්නේ “තම තමන්ට හැකි තරමින්” යන පිළිතුරය.

මේ සඳහා කැමැත්තෙන් පසුවන්නකු වඩා සුදුසු ලෙස දේව පිහිට ලැබෙන පරිදි මුරුතැන්බෑමට දායක වීමේදී  තමන්ට කිලි නැති බවට තමාටම සහතික වීම විශේෂතම අත්‍යවශ්‍ය සුදුසු කමය. වඩාම සුදුසු වන්නේ තමන්ම වවා අස්වැන්න ලෙස ලබාගත්  වී කොටා ලබාගන්නා අලුත් සහල්,  තහනම් නැති නෑඹුල් එළවළු වක්,  නෑඹුල් අමුමිරිස්  නෑඹුල් රතුළූණු, තමන්ගේම ගසකින් ලබාගත් මතුපිට හොඳින් පිරිසිදු කරන ලද පොල් ගෙඩියක් හෝ දෙකක්, ලුනු පැකට්ටුවක් සපයා දීමය.

(වත්පිළිවෙත් ඇතුළු වෙනත් විස්තර මී ළඟ ලිපියේ)

විශේෂ සටහන

∗නිලවශයෙන් 1870 විහාර දේවාලගම් පනත යටතේ සකස් කර ඇති රාජකාරි ලැයිස්තුවේ  මාළුකාර පංගු දෙකක් දක්නට ලැබෙන බැවින් කිල්ල වැනි හේතුවක් නිසා තේවාව මග හැරී නොයයි.  රාජකාරි පංගු දෙකක් හෝ ඊටත් වැඩි ගණනක්  සියලුම රාජකාරි වෙනුවෙන් ඇති බව කලින් ලිපිවලදීද දක්නට ලැබිණි. එසේ ස්ථාපනය වීමට වැදගත් හේතුවක් වන්නට ඇත්තේ කිල්ල මග හැරවීමය.

රහස් රාජකාරි පිළිබඳව තවත් කෙනෙකුට නොපැවසීමේ  තත්වයක් මතුව ඇත්තේ කිසිවකුගේ නියමයක් අනුව නොව දෙවියන්ට ඇති බිය හේතුවෙනි. කෙතරම් සිත දිනාගෙන සිටින්නකුට වුවද  “කියන එකයි අහන එකයි දෙකම නාකයි” යන පිළිතුර ලැබේ.පෙරැත්ත කර අසන්නට ගිය හොත් පවසන්නේ මුසා බස් බව නොයෙක් විට තේරුම් ගිය ස්වභාවයකි. එවන් විටක විමසන්නා මෝඩයකු බවට පත්ව  සොයා බැලීම දුබල වීයයි. උඩරට සමාජ සම්ප්‍රදාය හැදෑරීමේදී මතුවන මේ බාධාව  මෙහි පමණක් නොව අම්මඩුව, බොල්තුඹය, සොරගුණය යන පුරාණ එතරවාකෝරලයේ  ඇති සෑම දේවාලයකම පරවේනි රාජකාරි ඇත්තන් හා කළ සාකච්ඡාවලදී අත්දැක ඇති ස්වභාවයයි.

වදන් විමසුම

  • මුරුතැන් ගොටුවක් – මුරුතැන් ලබා දෙන්නේ කෙසෙල් කොල නමා  සකස් කළ ගොටුවක් තුළය.එයට මුරුතැන් ගොටුව යන නම ව්‍යවහාරවේ.
  • නෑඹුල් – නොයිඳුල් virgin යන අදහස
  • අම්මඩුව- කතරගම දේවාලයක් පිහිටි ගමක්
  • බොල්තුඹය-සමන්දේවාලයක් පිහිටි ගමක්
  • සොරගුණය-කතරගම දේවාලයක් පිහිටි  ගමක්
  • පරවේනි රාජකාරි – පරම්පරාවෙන් උරුමව ඇති රාජකාරි සේවා මේ නමින් හැඳින්වේ. පරම්පරාව රාජකාරිය අතහැර ගොස් ඇති විටක ඒ වෙනුවට කුලිය ගෙවා කරවනු ලබන රාජකාරි කොටස් ඇති බව පෙනීයයි.   පරවේනි රාජකාරි නැතිව යාමේ වේගය සාපේක්ෂව වෙනත් විහාර දේවාල ගම්වලට වඩා උග්ගල් අලුත්නුවර සොරගුණය හා බොල්තුඹය ආශ්‍රතිව අඩු බව විමසනවිට පෙනීයයි

 

දන් මුරුතැන් පවත්තන හැටියට දෙවා වදාලා ඇත

මුරුතැන්බත් යනුවෙන්ද ව්‍යවහාර වන මුළුතැන්බත් 2

 උග්ගල් අලුත්නුවර මුරුතැන්බෑම ඓතිහාසික ද

සියලු වැසියන් නිවාස අඩස්සියට ලක්ව ඉතා දුකසේ සිටි අවදියකි.  ආරක්ෂාව නැති තැන බඩගින්න පවා පලා ගියා වැනිය.  ඇතැමෙකු නොකා නොබී හෝ මුළු දවසම නිවෙස තුළ ගාල්වූ ගමන්ම ය. තවත් කෙනෙක් මහ කැළයට වැදී අනන්ත දුක් විඳිති.  රාත්‍රිය ගෙවී යන්නේ බල්ලන්ගේ තොරතෝන්චියක් නැති උඩුබුරලෑම් හඬිනි. අතරින් පතර  ගිගුම් දෙමින් වෙඩි හඬ පුපුරා යයි. තහනම නිසා කිසිදු නිවසක පහනක් නොදැල්වේ. හමුදා කඳවුරේ අත්සන් කිරීමට ගිය දරුවා ආපසු පැමිණියේ නැති බව කියමින් මවක් සහ පියෙක් විලාප තබමින් ඉබා ගාතේ යමින් සිටිති. නාඳුනන තුවක්කු කරුවන්ට ගොදුරු වූ  හිසනැති මළකඳන්, ගස්බැඳ වෙඩිතබන ලද්දන්ගේ සිරුරු, ගින්නේ පිලිස්සමින් ඇති මිනිසුන් ගැන දිනපතාම, ආසන්න යෙන්ම, අසන්ට ලැබෙමින් පවතී. තමන් කළයුත්තේ කුමක්දැයි කිසිවකුට  විමසීමට හෝ කියාදීමට කෙනෙක් නැත.  මරබියෙන් තැති ගැනුන සියලු දෙනා අනෙකා දෙස බැලුවේ සැකයෙනි. බියෙනි.  මේ 1989/90 වකවානුවේ උග්ගල් අලුත්නුවර ද පැවති තත්ත්වයයි. දේවාල කාර්යාලය ද වසා දමා ඇත. මිනිසාගේ මූලික අවශ්‍යතාව ආරක්ෂාව බව මාස්ලෝ පවසා තිබුණත්  මාස්ලෝ පැත්තකට  තැබූ මුළුතැන්රාල රාජකාරි ඇත්තා  1989 දෙසැම්බර් 31 දින  “හෙට එළිවෙද්දි  මුරුතැන්බාන්න ඕනමයි” කියමින් කළමනා සොයමින් ගියේ ඇයි ? පසුගිය ලිපිය නැවැත්තුවේ මේ පැනය නගන්නට ඉඩ තිබියදී.

මුළුතැන් ගෙයි සිට  වැඩ හිටින මාලිගය දක්වා  ගෙන යමින් සිටින මුළුතැන් රාල මෙහි සිටින්නේ 1993 රාජකාරි කළ හංකරාවේ ධනපාල මහතා.

මුළුතැන් ගෙයි සිට වැඩ හිටින මාලිගය දක්වා ගෙන යමින් සිටින මුළුතැන් රාල මෙහි සිටින්නේ 1993 රාජකාරි කළ හංකරාවේ ධනපාල මහතා.

පුරාණයේ සිටම ඒ කියන්නෙ උග්ගල් අලුත්නුවර දේවාලය ආරම්භක අවදීයේ සිටම පැවති  රාජකාරිමය පූජාවක් නිසා එය කඩ වීම  පහසුවෙන් නොවන බවට මේ සිද්ධිය කදිම නිදසුනක් විය හැකියි. ඉතිහාසය උරුම කර දෙන පෙළඹීම  එතරම්  බලවත් ද ? උග්ගල් අලුත්නුවර ඇසළ පෙරහර සම්ප්‍රදාය ඇරඹීමටත් පෙර සිටම මේ තේවාව පැවති බවට ලේඛනගත සාක්ෂි පහත දැක්වෙනවා. ශකවර්ෂ 1304 (ක්‍රි.ව. 1382 දී) සූර්ය මහරජු  මෙහි මුලින්ම ඉදි කරන ලද එකල ව්‍යවහාර වී ඇති ලෙස මැදගම දේවාලයේ  තේවා අතර  මුරුතැන් පූජාව ප්‍රධාන තේවාවක් බව පෙනී යයි.¹

………..දෙවුන්දර වඩුමිස්ත්‍රී ගෙන්වා දේවාලෙ සිද්ධ කරවා රන්කොත් නවයක් පිහිටුවා ………… ගල්ලෙනේ ආසනයේ වැඩහිටි සුවර්ණායුදය මහත් පෙරහරින් මඟලනාථ බ්‍රාහ්මණ ලවා සිද්ධ කරවාපු දේවාලෙට වැඩම කරවා සුබ මඟල්ල ආසිරිවාද පැවැත්වූ සේක්වා≈≈මැදගම බඬාරගේ ගමෙනුත් ගැට්ටොපාන වන්නිරාලගේ ගමෙනුත් වී අමුණු දාහතක් මඩින් පුදවා දන්මුරුතැන් පවත්තන හැටියට දෙවාවදාලා ඇත. ……… රඟනාථ මඟල නාථ බ්‍රාහ්මණවුරු දෙන්නද නාගරදේවී වල්ලි දේවි යන දෙන්න ද රඟනාථ බ්‍රාහ්මණ දේවීට මුළුතැන් රතනපොතී කියන නමකුත් වදාරමින්….දේවාලගමේ සිටින මුලාදෑනි සහ සාම අයටත් තේවආව කරගෙන සිටින බ්‍රාහ්මණ ගොල්ලටත් දේව නානායන් වර්ධනය කරන හැටියට භාර දෙමින්………..“¹

1870 වන විට පැවති රාජකාරි ලේඛන ගත කළ ඉංග්‍රීසි පාලන අවදියේ පවා මුළුුතැන් බෑමේ රාජකාරිය ද ඉතාසුරක්ෂීතව

ඒ.එම්.එස්.එම්. කරුණාරත්න බණ්ඩාර අත්තනායක මොහොට්ටාල නිළමේ වරයාගේ අවසරය පරිදි එතුමා සතුව තිබූ ලං. රා. ලේ. උපුටාගත් අත්පිටපතේ අදාල කොටසේ සේයා සටහනකි. මෙහි දෙවන හා තෙවන තීරයේ රාජකාරි නාමපරම්පරාව හා ඉඩම් විස්තර ඉවත් කර ඇති බව සලකන්න

ඒ.එම්.එස්.එම්. කරුණාරත්න බණ්ඩාර අත්තනායක මොහොට්ටාල නිළමේ වරයාගේ අවසරය පරිදි එතුමා සතුව තිබූ ලං. රා. ලේ. උපුටාගත් අත්පිටපතේ අදාල කොටසේ සේයා සටහනකි.

තිබූ බව පෙනීයයි.විහාර දේවාලගම් පිළිබඳ සෙවීමට පත්ව ආ ඉංග්‍රීසි කොමසාරිස්වරුන් සටහන් තබද්දී  එක් එක් රාජකාරි පංගුව විසින් කළයුතු වැඩවල අන්දම හා ප්‍රමාණය ගැනද සටහන් කර ඇත. ඒ යටතේ  මුළුතැන් බෑමට හෙවත් මුරුතැන්බෑමට අවශ්‍ය  අමුද්‍රව්‍ය පමණක් නොව පිසීම සඳහා  අවශ්‍ය භාජන(හැලි වළං), දර, ගිතෙල් සහ බෙදා දීම සඳහා අවශ්‍ය කෙසෙල් කොල පවා සැපයීමට වෙන වෙනම රාජකාරි පංගු ස්ථාපිතව ඇත. මේ සම්බන්ධ ලේඛන ගත සාක්ෂි ලෙස   උදාහරණ කීපයක් මෙසේය.  අංක 4 මහබෙත්මේ පංගුව විසින්  මුළුතැන් මේ වැඩීම, අංක 42 හා 43 පංගු විසින් මුරුතැන් බෑම  අංක 31 හා 32 මාළුකාර පංගු වලින් මුළුතැනට අවශ්‍ය එළවළු සපයා දීම  අංක 71 හා 101 රාජකාරි පංගු යටතේ තටුකොල සැපයිය යුතුවීම  නියමව ඇත. කොමසාරිස්වරුන්ගේ සටහන් අනුව මුළුතැන්බෑමේ රාජකාරිය සඳහා ද පංගු දෙකක් අංක 42 සහ 43 යටතේ සටහන්වෙයි. මෙලෙස බොහෝ රාජකාරි වෙනුවෙන් පංගු දෙකක් දක්නට ලැබෙන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන්ම කිල්ල නිසා ඇතිවන බාධාවෙන් රාජකාරිය මග හැරි යාම වැලකීම පිණිස බව සිතිය හැකියි.

මුරුතැන් වැළඳීම සම්බන්ධ සිරිත්

මුළුතැන් වැළඳීම පිණිස පිළිගත් සම්මත සිරිත් පවතී. ඒ ගැන තවත් කෙනෙකුගෙන් විමසා හෝ දැනගන්නා කිසිවෙකු හිතූ මතේ වළඳන බවක් පෙනි යන්නේ නැහැ. කිල්ලකට හසු වී නැති බව තමන්ටම සහතික අය දේවාලයට ගොස් සිටිය දීම ලැබෙන මුළුතැන් බත් වළඳනවා. පිටත සිටින  අය තමන් කිල්ලකට හසු වී ඇති බවක් හැඟෙන විට “මට අද මුරුතැන්බත් කන්න හොද නෑ” යි පවසන අවස්ථා දැකිය හැකියි.

මේ ඇත්තන්ගේ තවත් වැදගත් මතයක්  වන්නේ මුරුතැන්බත්  පසුවට තබා වැළඳීමේ සිරිතක් නැති  බවය.ගමේ පැරැන්නන් විමසූ විටෙක කෙනෙකුට “හා හා මේ වෙලාවෙම කන්න. නැත්නම් හොඳනෑ.” යන පිළිතුර ලැබෙනවා.

මුරුතැන් බත් ලද විගසම වැළඳිම කාගෙත් සිරිතය. එමෙන්ම තමන් ලබා ගත් කොටසින්  එක බත් ඇටයක් හෝ බිමට නොවටන්නට පරෙස්සම් වියයුතු වෙනවා.  

මේ සිරිත් විමසන විට සෞඛ්‍යාරක්ෂිත බව මෙන්ම අරපරෙස්සම සම්බන්ධවද ගොඩ නැගී තිබු පෙර සිරිත් රටාව ගැන ප්‍රත්‍යක්ෂ කළ හැකියි. පහත ඇත්තේ හේවිසි පංගුවේ එච්. ජී. ගුණපාල මහතා සහ තවත් පැරැන්නකු වන  වයි.කේ. ඒඩින් සිංඤෝ මහතා සමග කළ සාකච්ඡාවක්. මේ දෙදෙනාම වයස 80 ට කිට්ටු අය.

sugv:- කාට හරි අරගත්තු මුරුතැන්බත් ඉතිරි වුනොත් කරන්නේ මොකද්ද ?

පිළිතුර:-  ඉතිරි වෙන්නෙ නෑ ! අරන් කාල බලන්නකො. මීට ඉස්සෙල්ල කාල ඉතිරි වුනාද ?

sugv:- නැහැ. නැහැ. මට ලියන්න ඕන වෙලා තියන හින්දයි අහන්නෙ.

පිළිතුර :- ඉතිරි කරන සිරිතක් නෑ. !  ඉතිරි වුනොත් කුරුල්ලන් වගේ  සතකුට කන්න ඉහළින් තියනවා මිසක් බිම තියන්න හොඳ නෑ. 

විශේෂ පද හා ව්‍යවහාර

  • මුළුතැන් හා මුරුතැන් – මේ ව්‍යහාර දෙකම සමාන අයුරෙන් උග්ගල් අලුතුනුවර දී අසන්නට හැකියි. මුරු නායක යනුවෙන් කතරගම දෙවියන් හැදින්වෙන පදයක් පවතින බැවින් මුරුතැන් යනු කතරගම දෙවියන්ට පිදෙන ආහාරය යන අදහස පෙන්වන බව සිතිය හැකිය. තවත් විශේත්වයක් වන්නේ මුළුතැන් රාල යනුවෙන් පවසනාවා මිස අදාල රාජකාරි ඇත්තා මුරුතැන් රාල ලෙස හැදි්න්වෙන බවක් නොපනෙීමය. මේ අනුව මුළුතැන්රාල යනු ආහාර පිසින්නා යන අර්ථය දෙනවා විය හැකිය.

  • මුළුතැන් රතන පොතී – මෙය රජතුමා විසින් පට බැඳ දුන් නාමයක් බව පෙනේ. මේ අනුව රඟනාථ දේවී ඇතුළු කාන්තා පිරිස ප්‍රභූ කාන්තාවන් බව පෙනී යයි.

  • මුළුතැන් මේ වැඩීම – කපුමහතා විසින් මුළුතැන්රාල ගෙන එන ආහාර දෙවියන්ට පූජාකිරීම මෙයින් අදහස්වේ.

  • මුරුතැන් බානවා – මුළුතැන් හෝ මුරුතැන් පිසීම හැඳින්වෙන්නේ මේ නමිනි.

 

විශේෂ සටහන

  • ඇසල පෙරහර ඇරඹී ඇත්තේ මැදගම දේවාලය වෙනුවට අලුතෙන්ම ගොඩ නගන ලද  වර්තමාන ගොඩනැගිලි සංකීර්ණය ඉදිවීමෙන් ද අනතුරුවය. එය  තවත් වසර දෙසියයකට පසුව සිදු වූවක් ලෙස පුරාණ ලේඛනය  පවසයි.¹

——————————————————————————————————

1.කොළඹ කෞතුකාගාර පුස්තකාලයේ පුස්කොල ග්‍රන්ථයක් වූ සීමාසංකර විනෝදනියේ අග පිටුවල මේ ලේඛය දැක්වේ.මෙහි උපුටනයක් මහාචාර්ය පුංචිබණ්ඩාර සන්නස්ගලයන්ගේ සොරගුණු දේවාල පුවතේ උපුටා දක්වා ඇති අතර එහිම උපුටනයක් ඒ.එම්. කුලසිංහයන්ගේ උග්ගල් අලුත්නුවර දේවාල වත කෘතියේද වෙයි. ඒ.එම් එස්.එම්. කරුණාරත්න බණ්ඩාර මහත්මාණන්(අභාවප්‍රප්ත අත්තනායක මොහොට්ටාල නිළමේ) ළඟ පැවති දේවාලයේ පැවති පුරාණ පෙිටපතේ  අසම්පූර්ණ අත්පිටපත ද පූජ්‍ය කිරිඇල්ලේ ඤාණවිමල ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ සබරගමුවේ පැරණි ලියවිලිහි උපුටා දක්වන පිටපත ද මෙයම බව සිතිය හැකිය. ජන කවියා ද සූරියමහරජු පුවත ගැන කියයි. ඒ මෙලෙසිනි.

ශලුත්ශකන් තුන්සිය වරුසෙට හිමි දුරුතුමසේ පුර සඳකාලේ

ගලුත් කඩා කටු කණුමුල් උදුරා සීමා පවුරකි       මැදමාලේ

දිලුත් එරන්කොත් නවයක් තිබුණයි ශක්‍ර පුරය බදු ඒ කාලේ

දිලුත් එ දික්පති සූරිය නෙරපති කෙරෙව්ව මැදගම දේවාලේ

 

2

1870 විහාර දේවාලගම් ආඥාපනත අනුව සකස් කරන ලද කොමසාරිස් ලේඛනයෙන්  රාජකාරි පංගුවලට අදාල කළයුතු වැඩවල අන්දම හා ප්‍රමාණය දැක්වෙන විස්තර සටහන්.

අජිත් කුමාරගේ බ්ලොග් දර්ශකය

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

බිත්තිය

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

කුරුටු ගෑ ගී පවුර

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

sugv

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Sri Lankan Atheists| ලාංකික නිර්ආගමිකයෝ

Site dedicated for atheists, agnostics, secularists, humanists, free thinkers, rationalists, and skeptics of Sri Lankan origin.

විද්‍යා විජ්ජා | Science Magic

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Aru-ge adaviya

Just another WordPress.com site

Sinhala story Blog

for Sinhala readers

මගේ රට | My Country

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Thambaru's Blog

To be bloomed over the mud...

Open Minds! (formerly: Moving Images blog)

An opinionated Asian comments on media, science & development - NOTHING official about this!

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

පඨිත

සමාජ විද්‍යා හා සංස්කෘතික අධ්‍යයන ශබ්දකෝෂය

Gold fish ගේ blog ටැංකිය

:) , :( , ;) , :o , අතර ♥ත් සමගින්...

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Just another WordPress.com site

මුතුහර

සාර සංග්‍රහය

මීදුම.

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

බෞද්ධ තොරතුරු සංචිතය

“යෝ ධම්මං පස්සති සෝ මං පස්සති” යමෙක් ධර්මය දකී ද හේ මා දකී.

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

බළන්ගොඩ නගර සභාවේ නිල බ්ලොග් අඩවිය

ශ්‍රී ලංකාවේ පලාත් පාලන ආයතනයක් ආරමිභ කල පළමු බ්ලෝග් අඩවිය

M U R A G A L A

Archaeology, History, & Culture

ඇල්කෙමියාගේ දිනපොත | Alchemist's Diary

පර්යේෂණාත්මක බ්ලොග්කරණයේ රැඩිකල් පැත්ත

විචාරකගේ අඩවිය - සමගාමී බ්ලොගර් අඩවියේ ලිපිනය - wicharaka.blogspot.com

~~~ පහන් යාය ~~~

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

රතු රජරට

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

.: මල් කැකුළු : Sri Lankan Kids :.

Glory of a regional historical and sub cultural heritage

හෙළයේ ඉතිහාසය

අපේ ඉතිහාසය කාලයේ වැලිතලාවෙන් වැසී යන්නට ඉඩ නොදී ඔබේ දෑස මානයට ගෙන ඒමට හෙළයේ ඉතිහාසය දරනා උත්සාහයට සහය දෙන්න

සංස්කාර විනිවිද

arts history archaeology films books

අරුණි ශපීරෝ‍ වෙතින්

ධනාත්මක චින්තනය හා දාර්ශනික සිතුවිලි

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 29 other followers

%d bloggers like this: