හැත්තෑ වසකට ඉහත පෙරහර

හැත්තෑ වසරකට පෙර උග්ගල් අලුත්නුවර

“ඒ කාලෙ උග්ගල් අලුත්නුවරට එන්න හරි හැටි පාරක් තිබුණෙ නෑ. මුත්තයිය මහත්තයගේ බංගලාවටයි තේ ඉස්ටෝරුවටයි එන්න  තිබුණ පාරෙ ඇවිත් ඔය උපදිසාපති කන්තෝරුවට හැරෙන හන්දියෙ ඉඳල (ප්‍රා. ලේ. කාර්යාලය)  දේවාල බිමට එන්න තිබුණෙ අඩිපාරක් විතරයි. සිඩ්නි එල්ලාවල   බණ්ඩාරහාමුදුරුවො මුලිනම් ආවෙ අසවය පිටේ. මෙහෙ වැඩ බාරගත්තු ගමන් අපිත් එකතු කරගෙන කරපු මුල්ම වැඩේ තමයි ගමට එන්න පාර හදන එක.”  ඒ අවදයේ සටම අතපත්තු මොහොට්ටාල නිලමේ  පැවසූ විස්තරයේ කොටසක්.  “ඒ 1940  අවුරුද්ද. වෙද හාමුදුරුවො පෙරහර බලන්න ආව. එ් කාලෙ  අපේ අපුච්ච අත්තනායක මොහොට්ටාල. මං ඒ කාලෙ අතපත්තු මොහොට්ටාල.  මට මතකයි පොටෝ ගත්තු හැටිත්. අපි තමයි, සෙනග අයින් කරල ඉඩ හදා දුන්න. කැමරා පෙට්ටිය දේවාලෙ ඉස්සරහ අටෝල කුඩ රෙද්ද වගේ එකක් පොරවගන  සෑහෙන්ඩ උස්සාහ කරල තමයි පොටෝ ගත්තෙ. මහ ගොඩක් ගත්ත. එත් ඔය පොතේ තියෙන්නෙ මෙච්චරද?[i] නිලමේ වරයා මා විමසයි.

බස්නායක නිලමේ තුමා පෙරහරේ කැඳවාගන යාම – පරගමුවේ පැරණි ලියකියවිලි ගන්ථයෙනි. ( විස්තර සඳහා පාද සටහන් බලන්න)

“……..අප මෙහි පැමිණියේ පෙළහර දිනයක ය. පෙළහරේ කටයුතු ද පැරණි සිරිත් විරිත් අනුව නිසි ලෙස සිදුවන බැව් මේ සමග අප විසින් ගත් ඡායා රූප වලින් 

සිඩ්නි එල්ලාවලයන් බස්නායක නිලමේ ලෙස දේවාල තානායමේ දී ලබාගත් ඡායා රූපයකි.( මෙතුමා පිළිබදව සොයාගත හැකි වූ එකම සේයා සටහන )

සිතාගත හැක……..”[ii]

වර්තමානයේ මෙන් මාර්ග පද්ධතියක් ද නොතිබූ කාලයක  දුෂ්කර මාර්ගවල සැරිසරමින්,  සබරගමුවේ පැරණි ලියවිලි සොයමින් ගිය  හිමියන්ව, “වෙදහාමුදරුවන්” සේ නිලමේ වරයා විසින් හඳුන්වා දෙන ලදී. ඒ රාජකීය පණ්ඩිත පූජ්‍ය කිරිඇල්ලේ ඤාණ විමල හිමියෝ වෙති. උන්වහන්සේ කීර්තිමත් සිංහල වෛද්‍යවරයකු ද වූහ.  හිමියන්ගේ වචන වලින් 1940 දී පෙරහර දුටු ආකාරය විස්තර කර ඇත්තේ ඉහත  දැක්වෙන ආකාරයෙනි.

 

 

 

 

සපරගමුවේ පැරණි ලියකියවිලි ගන්ථයෙනි. (ග්‍රන්ථය පිළිබඳ විස්තර සඳහා පාද සටහන් බලන්න)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“ඒ කාලෙ අපේ දේවාලෙට අලි ඇත්තුන්ගෙ හිඟයක් තිබුණෙ නෑ. අපේ දේවාලෙටම අලි තුන්දෙනෙක් හිටිය. රුවන් වැල්ලෙ කුමාරිහාමිගෙ වාසනා අලියත් අපේ බණ්ඩහමුදුරුවන්ට බාර දීල තිබුණ. වෑගපිටියෙ ඇතින්න, ගලගම අලිය, මහවලතැන්නෙ කදිරා කියන සද්දන්ත අලියත් එකතු වුනාම පිටින් නොගනෙම අලි හය දෙනෙක් හිටිය. මේ අලි රත්නපුරේට, මාලිගාවට පවා ගෙනිච්ච නිසා එහෙන් අලිත් අපේ පෙරහරට ගෙනාව. “අලිජේමිස්” කියන්නෙ පනාමුරේ ඇතා කීකරු කරගන්න පවා අරන් ගිය ලකාවෙම ප්‍රසිද්ධ  ඇත්ගොව්වෙක්. එයා අලිඇතුන්ගෙ වෙදකම් හෙමත් හොඳට දැන හිටියා. අලිජේමිස් කුරුවෙ පරම්පරාවෙ කෙනක් කියනව නේ. වරකවෙලේ තේගිස්, අවුසධහාමි  කියන්නෙ මේ ගමේ අනෙක් ඇතුන් බලපු අය. ඒ් අයත් මෙයාගෙ ගෝලයො ය කියනව. ගමේ ඇත්පාලකයන්ට පිටින් ගේන අලින්වත් පරීක්ෂා කරල විලංගු දාල පරෙස්සමට පෙරහරේ ගෙනයන්න බාර වෙලා තිබුණෙ. ඒ හන්ද  පෙරහරෙ කාටවත් අලි කලබල ගැන බයක් තිබුණෙ නෑ ඒ කාලෙ අපේ ගමේ දේවාලෙ නයියන්ඩිකාර පංගුවෙ අයයි කෝලක්කාර පංගුවෙ අයයි ඇරුනාම උඩරට නැට්ටුවො හිටියෙනෑ. ඉතින් රත්නපුරේ සිමියොන් ගුරුන්නාන්සෙ ගෙනල්ල අපෙ තරුණයන්ට නැටුම් පුහුණු කෙරෙව්වා. පනිභාරත, නිත්තවෙල ගුණයා වගේ ලෝකප්‍රසිද්ධ නැට්ටුවො මෙහෙ නැටුව. ඒ එන නැටුම් කණ්ඩායම් සංවිදාන කෙරුවෙ මායි අපේ ගමේ නැටුම් පුහුණු වෙච්ච අයයි එකතුවෙලා. ඉන්දියාවෙ මහා රාජ කෙනෙක් අපේ දේවාලෙට බාර වෙලා එයා කරපු කටයුත්තක් හරි ගිය නිසා, ඒ වෙනුවෙන් වෙච්ච බාරයක් ඔප්පු කරන්න  හැම වාරෙම ඉන්දියාවෙන් නාගසින්නං කාරයො. බෑන්ඩ් ගහන අය මහගොඩක් පෙරහරට ගෙනාව. ඉතින් පෙරහර බොහොම ලස්සන වුනා. බණ්ඩහමුදුරුවන්ගෙ යාළු මිත්තරයො එංගලන්තය ඕස්ට්‍රෙලියාව වගේ රටවලින් පෙරහරට එනවමයි. ඒ හන්ද පෙරහර මහ ජයට කෙරුනා. [iii]

ඒ.එම්.එස්.එම්. පුංචිබණ්ඩාර නිලමේ වරයා- 1933 සිට 2002 දක්වාම අතපත්තු මොහොට්ටාල නිලය කර ඇත්තේ මෙතුමාය. මීට අමතරව තමාට නියමිත වාරයේ අතත්තනායක මොහොට්ටාල නිලයද හෙබවීය. දේවාල කටයුතු වලදී  කවර කෙනෙකුට හෝ අවනත නොවී, ඇතැම් විටක අවේගශීලිව ද කටයතු කරන්නට  පෙළඹුනු නිස්සණාධ්‍යාසයෙන් දේවාලය වෙනුවෙන්ම කැපව කටයතු කළ නිලමේ වරයකු විය.

ඒ.එම්. ජිනදාස මහතා- පෙරහරේ නැටුම් සංවිධානය භාරව ඒ වෙනුවෙන් කටයුතු කළ අයයි. මෙහි කියවෙන කීර්තමත් නැටුම් ශිල්පීන්ගෙන පුහුණුව ලබා ගාන්ධර්ව සභාවේ සහතික ලැබිමට අවස්ථාව ලද්දේ සිිඩ්නි එල්ලාවලයන්ගේ මගපෙන්විම අනුව බව කියවේ. පසුකලක ගුවන්විදුලි ජනග ගායකයකු හා බණ්ඩාරවෙල ශාන්ත තෝමස් විදුහලේ නැටුම් ගුරුවරයා ලෙසද සේවයට එක්ව සිටියෙකි.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

විශේෂ වදන් හා ව්‍යවහාර

  1. අත්තනායක මොහොට්ටාල – මේ උග්ගල් අලුත්නුවර දේවාලයට ආවේනික පාරම්පරික ප්‍රධාන විධායක නිලයයි. මේ නලය නොමැතිව  කපුමහතාට දේවාභරණ වැඩමවීම හෝ කළ නොහැකිය යන්න පෙරසිරිත බව කියවෙයි. මළුවේ විිධානේ කටයුතු කරනුයේ මොහුගේ අණ පරිදි බව පෙරසිරිතේ නියමයයි කියනු ලැබෙයි. විස්තර පසු ලිපිවලට
  2. අතපත්තු මොහොට්ටාල – මේ බස්නායක නිලමේ තුමා සහ අත්තනායක මොහොට්ටාල සහ දේවාලයත් පෙරහරෙ ්කටයතුත් සම්බන්ධීකරන කරන නිලය බව පෙනේ. දගමේ විදානේ මොහුගේ අණපරිදි කටයුතු කළයුතු බව පෙරසිරිත සේ කියවෙයි.  විස්තර පසු ලිපිවලට
  3. අලිජේමිස් – 1950 දශකය මැද කාලය දක්වාම ගමේ සිටි ප්‍රසිද්ධ ඇත් පාලකයකු යයි පවසන මොහුගේ හපන්කම් සම්බන්ධ පුරා කතා ගණනාවකි. ඔහු කුරුවේ පරම්පරාවේ කෙනෙකැයි සම්පත් පුද්ගලයා  පවසයි. විස්තර පසු ලිපිවලට
  4. ඉන්දයාවෙ මහා රාජා – මේ කවුරුන්ද යන්න හඳුනාගත හැකි අන්දමට  වැඩි විස්තර නොලැබිණි. එහෙත්  ඉන්දිීය මහ ධනවතකු සිය පිරිවර සමග  පෙරහර කාලයට පැමිිණ උදව් කළ බව තමාට ද මතකයේ ද ඇති බව අභාවප්‍රාප්ත සබරගමු පළාත් ප්‍රධාන අමාත්‍යවර මෝහන් එල්ලාවලයන් වරෙක පැවසීය. සිඩ්නි එල්ලාවලයන් මෙතුමාගේ පියාණන් වූහ.
  5. කුරුවෙ පරම්පරාව – මෙය සිංහල රජ සමයේ ඇතුන් අල්ලා මෙල්ලකිරීම, රජුගේ ඇත්ගාල භාරව සිටීම ආදී අලි ඇතුන් සම්බන්ධ කටයතු කළ කුලය බව පෙනේ. විස්තර පසු ලිපවලට
  6. පෙළහර – මෙයින් අදහස් කර ඇත්තේද අප භාවිත කරන පෙරහරමය.
  7. බණ්ඩහමුදුරු‍වො – බස්නායක නිලමේ වරයාව පැරැන්නන් විසින් හඳුවන්නේ මෙලෙසිනි. වර්තමානයේ වුවද පැරැන්නකු මෙය ව්‍යවහාර කරනු ඇසිය හැකියි.
  8. මුත්තයයා මහත්තයා – දැනට ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාරයාලය ද පිහිටි දැනට වැසියන් පදිචව සිටින කෝපාවත්ත නමැති විශාල ප්‍රදේශයේ පැරණි හිමි කරුවා විය. එකල මේ මුළු ප්‍රදේශයම තේ වත්තකි. ප්‍රා.ලේ. කා. ආසන්නයේම තේකම්හලක් ද, දෙමළ වතුකම්කරුවන් සඳහා “ලැයිම්” යනුවෙන් හැඳින් වූ නිවාස පේළියක්ද 1970 දශකයේ ද  විය.
  9. රුවන්වැල්ලෙ කුමාරිහාමි – මේ සිඩ්නි එල්ලාවලයන්ගේ අක්කාය.  ප්‍රසිද්ධ කීර්තිමත් රංගන ශිල්පිණියක් සේ රට හඳුනා ගෙන සිටින, පරිසරවේදිනියක් සේ ද විද්වතුන් අතර හඳුනාගන්නා අයිරංගනී සේරසිංහ මැතිණියගේ මෑණියන් වූහ. එහි සිටි වාසනා අලියා සිඩ්නි එල්ලාවලයන්ට භාර දුන් බව කියවේ.
  10. සිඩ්නි එල්ලාවල – 1933 උග්ගල් අලුත්නුවර බස්නායක නිලමේ වරයා ලෙසද ඒ ආසන්න කාලයේම රත්නපුර දිසා තරනතුර ද ලැබූ මෙතුමා බ්‍රිතාන්‍යයේ අධ්‍යාපනය ලද කෙනෙකු වූ අතර එකල ලංකා ගාන්ධර්ව සභාවේ පාලක මණ්ඩලයේද කටයුතු කළ අයෙකු විය. ශ්‍රීපාදස්ථානයේ භාරකාරත්වය සම්බන්ධ ව පන්සල් අතර පැවති නඩුවක් නිසා ඒ දෙපක්ෂයටම නඩුව අවසන් වනතුරු තහනමක් පනවා ශ්‍රී පාදස්ථාන නිසිබලධරයා ලෙස පත්විම ද 1933 ආසන්න කාලයේදීම ලැබීම ඇත. එහි භාරකාරත්වය 1950 දක්වා දැරූ බව ද පැවසේ. එම කටයුතුවලදී ද උග්ගල් අලුත්නුවර තරුණ පිරිස් එතුමා සමග විවිධ වගකීම් දරමින් කටයතු කළ බවද ප්‍රකටය. මෙහි ඇති එතුමාගේ ඡායාරූපය දිසාව තනතුර ලබා පැමිණ උග්ගල් අලුත්නුවර දී ලබාගත් එකකැයි ද කියවේ. සිඩ්නි එල්ලාවලයන් අදත් උග්ගල් අලුත්නුවර වැසියන්ගේ ආදරනීය මතකයන් තුළ සිටින්නෙක් බව පෙනීයයි. වැඩි   විස්තර පසු ලිපිවලට

———————————————————————–

 

[i] රාජකීය පණ්ඩිත පූජ්‍ය කිරිඇල්ලේ ඤාණවිමල ස්ථවිරයන් වහන්සේ – සපරගමුවේ පැරණි ලියවිලි – කොළඹ- ජිනාලංකාර ප්‍රෙස් -1942

[ii] ඒ.එම්.  එස්. එම්.පුචිබණ්ඩාර මහත්මා. -1991, 1992 ,1993 පෙරහර අවස්ථාවල ද 2002 පාන්මඩු උත්සව අවස්ථාවලද ලබාගත්  සාකච්චා  ඡායා රූපය 1993 ඔහුගේ නිවස ඉදිරිපිට දි ලබාගත්තකි

[iii] ඒ.එම්. ජිනදාස මහත්මා – 2001 වසරේ දේවාය දෙස බලා හිඳමින් විස්තර පවසද්දි ලබාගත්  ඡායාරූපයකි.