සැමටම සතුට සුවය සපිරි වාසනාවන්ත අවුරුද්දක් වේවා!

 ලැබූ අලුත් අවුරුද්ද දේවාල ගම්වල ඇත්තන් ද සුවදායකත්වය සෞභාග්‍යය ළඟා කරගත් සතුට සම්පත අත්කරගනිත්වා!

මැදින් මාසය මහකන්නයේ අස්වනු නෙලන සමයයි. සැමට කලින් අපේ වෙල්යායේ මුලින්ම වැපිරූ කුඹුරේ අස්වනු නෙලීම

රහසි ගතව රන්කරල් කපාගැනීමට රන් දෑකැත්ත අදාල ශුද්ධ ස්ථානයට වැඩමවීම

‘රන්කරල් කැපීමේ මංගල්‍යය’  නළුවෙල ඇත්තන්ගේ  මතයයි[i]  “දේවාල මුත්තෙට්ටුවේ කරල් කපා බැත පෑහීමෙන් පස්සෙ ඒ බැත  උඩින් නාගරාජයෙක් යනව. එහෙම ගියාට පස්සෙ අපි බුදුන් දෙයියන් වෙනුවෙන් බැත කොටස  වෙන්කරනව. ඒ තමයි ‘මුදුන් අස්වැන්න’ ඒවා කොටල හදාගන්න හාල් වලට තමයි අලුත් හාල් කියන්නෙ. ඒ විදිහට බැත වෙන්කරන තුරු ගෙවල්වලට ගන්නෙ නෑ.  

ඉස්සර මෙහෙ ඉඳල අලුත්හාල් මංගල්ලය කරද්දී ඒ වී දේවාලෙට ගෙහුන් බාර දෙන බව තමයි මං අහල තියෙන්නෙ. ඉස්සර වාගෙම  ආයෙත් මෙහෙන් අලුත්හාල් මංගල්ලය කරන්න ගොනු කරනව නං හොඳයි කියල බණ්ඩහමුදුරුවන්ට කියන්න ඕන” 1993 දී නළුවෙල විදානෙ මහතා පැවසුවත් එය නැවත ඇති කරගැනීමට හැකි වුනේ නැහැ.[ii] අද ඒ විදානෙ මහතා දිවිමගෙන් සමුගෙන ඇතත් 2021 දී ඒ පැතුම ඉටු වී තබිණි.

රන් කරල් කපන ස්ථානය හා රන් කරල් කැපීම

රන් කරල් කපන ස්ථානය හා රන් කරල් කැපීම

“ඔන්න අලුත් හාල් පෙරහර එන සද්දෙ!” පවසන උග්ගල් අලුත්නුවර ඇත්තෝ හවස හයේ පමණ සිට  නොඉවසිල්ලේ බලා  සිටිති. අලුත් සහල් වැඩම කරවීමේ පෙරහර පිළිගැනීමට ලහිලහියේ සූදානම් වෙති. සැඳෑ අඳුර පරිසරය වසාගනිමින් පවතී. “හඬ මිසක් තවමත් හැඩ නෑ” නොඉවසිලිමත්ව

බස්නායක නිලමේ තුමා මොහොට්ටාල නිලමේ ඇතුළු සෙසු රාජකාරි ඇත්තන් රන්කරල් කපාගන්නා තුරු අපේක්ෂාවෙන් සිටිති

රන්කරල් කපන අවස්ථාව හේවිසි වයමින් සක් පිඹින් උපහාර කිරීම ද පෙරසිරිතයි

සිටි අලුත්නුවර ඇත්තන්ගෙන් කෙනෙකු පවසයි.   තවමත් අලුත් සහල් පෙරහර  උග්ගල් අලුත්නුවර පූජා බිමට  පැමිණ නැත.

නළුවෙල වෙල්යායෙන් පෙරහර පිටව ඇතතේ ප.ව. 3.00 ට පමණ වුවත් මග දිගටම බැතිමතුන්ගේ නමස්කාරය හා පඬුරු පිළිගනිමින් පැමිණෙන්නට සිදු වූ නිසා මෙසේ රෑ බෝ වී ඇති බව පෙරහර ළඟා වීමෙන් පසුව දනගන්නට හැකි විය. කපුමහත්වරුන්

පළමුව පැඬිල්ලී බස්නායක නිලමේ තුමාටය

පළමුව පැඬිල්ලී බස්නායක නිලමේ තුමාටය

ඇතුළුව මෙහෙන් ගිය රාජකාරි ඇත්තන්ට උදේ සිට ඉස්පාසුවක් තිබී නැත.රන්කරල් ගමන් මාලිගයට වැඩම වීමෙන් පසුව උදෑසන කාලය පුරා  පැමිණෙන බැතිමතුන්ට භාරහාර වීමට අවස්ථාව සලසන්නට සිදුව ඇත. “ ඒ අයගෙ දුක් ගැනවිලි හා ඉල්ලීම් වෙනුවෙන්

අලුත් සහල් පෙරහර අලුත්නුවරට පැමිණෙන තුරු

අලුත් සහල් පෙරහර අලුත්නුවරට පැමිණෙන තුරු

දෙවියන්ට යාතිකා කිරීමට කාලය මදිතරම් වුනා” කපුමහත්වරු පවසති.  එය ද  ‘පෙරසිරිත’ට අයත් කාර්යයකි.

sugv –(ලේඛකයා) මෙහෙම ගෙන එන රන්කරල් වලට අලුත්නුවරදි කරා කියන්නෙ මොකද්ද විදානෙ මහත්තය?

පෙරහර පෙරමුණ රන්කරල් වැඩම කරමින් අලුත්නුවරට ළඟාවෙයි

වෙහෙස දරා පැමිණි රාජකාරි ඇත්තන් වෙනුවෙන්

සිරිසේන මහතා (අලුත්නුවර දේවාලයේ මළුවේ විදානෙ)  – මේ විදිහට ගෙන රන්කරල් වලින් කොටසක් මහ දේවාලෙට වැඩමවනව. තව කොටසක් පත්තිනි දේවාලෙට වැඩම කරනව. ඉස්සර ඒ වී කොටල ගන්න අලුත් හාල් වලට මගදිගටත් මෙහෙනුත් අස්වැන්නේ මුදුන් කොටහ අරගෙන දේවාලෙදිම හාල් හදා ගන්නව. ඒ හාලින් තමයි මුලින්ම කිරි ආහාර වෙහෙරවහන්සෙට බෝධියට තියල පිළම ගෙයට ගෙනිහින් පූජ කරල දෙවියන්ට මුළුතැන් පූජාව පවත්වනව.  ඒ  පූජාව කරන්නෙ අලුත් අවුරුදු නැකතට කියලයි මං අහගත්තු පුරාණ කතාවල තියෙන්නෙ.” රොබට් නොක්ස් සිය කෘතියේ 1660 පමණ පවසන දළදා මාලිගාවේ තොරතුරුත් ජොන්ඩේවි සිය කෘති‍යේ(1820 පමණ) පවසන තොරතුරුත්

දේවාභරණ රථය අලුත්නුවරට ළඟාවෙයි

අලුත්නුවර ඇත්තෝද පඬුල්ලා ගනිති

sugv (ලේඛකයා) සිහියට නැගෙයි.[iii]  දැනට අපට තවමත් අලුත්හාල් මංගල්ලෙ අලුතෙන් කරගන යන කාලෙ හන්ද මේ සිරිත්වල වෙනසක් ඇති වෙන්නත් පුළුවන්.  මාර්තු 03 දින රාත්‍රී 7.30 පමණ වන විට පෙරහර අලුත්නුවරට ළඟාවිය.

කපාගත් රන් කරල් හා දේවාභරණ දේවාලය තුළට

ලබූ අලුත් අවුරුද්ද සැම දෙනාම සුවදායකත්වය සෞභාග්‍යය ළඟා කරගත් සතුට සම්පත අත්කරගනිත්වා!

විශේෂ වදන් හා ව්‍යවහාර

  • බැත – ගොයම් පෑගීමෙන් පසුව ලැබෙන වී හඳුන්වන්නේ මේ නමිනි
  • පෑහීම – මෙහිදී තවදුරටත් බැත පිරිසිදුවන සේ කරන පිළියම
  • මුදුන් අස්වැන්න – කුඹුරෙන් පඹුවෙන්ම ලබාගන්නා අස්වැන්න මෙය අග්‍රඵලය සේ ද හැඳින්වෙයි
  • අලුත්හාල් – එම වී කොටා ලබාගන්නා සහල්
  • ගෙහුන් – රැගෙන ගොස් යන අරුත දෙයි
  • ගොනු කරනව – එකට එක් කිරීම
  • හඬ මිසක්  හැඩක් නෑ – සලකුණු මිස අරමුණ මුදුන් නොපැමිණිම හඟවන ව්‍යාවහාරයකි
  • ඉස්පාසුවක් – ඉවසිල්ලක් 
  • පෙරසිරිත – පුරාණයේ සිට පැවත එන සම්ප්‍රදායය
  • මුදුන් කොටහ – මුල්ම කොටස
  • වෙහෙරවහන්සෙ – චෛත්‍යය

 

——————————

 

[i] නළුවෙල පැරණි දැනමුතු ගොවිමහතුන් – 2021 මාර්තු 02 දින සාකච්ඡා

[ii] නළුවෙල විදානෙ තනතුර කළ න්වවෙල මොහොට්ටිහාමි මහතා 1996 දේවාලයේ රාජකාරි අවස්ථාවක දී

[iii] ඩේවිඩ් කරුණාරත්න පරිවර්තනය – රොබට්නොක්ස් ගේ එදා හෙල දිව – සී/ස එම්.ඩී ගුනසේන සහ සමාගම –  කෙළඹ -1958( An Historical Relation of Ceylon – Robetknox) සහ

සහ එච්.එම්. සෝමරත්න පරිවර්තනය – ඩේවි දුටු ලංකාව (An Account of The Interior Of Ceylon and Of its Inhabitant – John Dewey  )